Με αφορμή την αλλαγή χρήσης δημόσιας έκτασης στην περιοχή των ΣΟΑ Φλώρινας, όπου αντί της σχεδιαζόμενης ανέγερσης νηπιαγωγείου, ξεκίνησαν εργασίες για την ανέγερση του Ιερού Ναού Αγίου Νεομάρτυρος Αγαθαγγέλου, τρεις (3) Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με πρωτοβουλία της Βουλεύτριας Φλώρινας, Πέτης Πέρκα, κατέθεσαν Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τους Υπουργούς Εθνικής Άμυνας, Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού και Εσωτερικών.
Ήδη από τον περασμένο Μάρτιο όταν και κυκλοφόρησαν σχετικά δημοσιεύματα, η Π. Πέρκα είχε ζητήσει να τοποθετηθούν οι αρμόδιοι φορείς, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά την πίστη ή την Εκκλησία, αλλά τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, τη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων και τις πραγματικές ανάγκες μιας ακριτικής περιοχής, η οποία δοκιμάζεται από τη βίαιη απολιγνιτοποίηση, τη δημογραφική συρρίκνωση και τα σοβαρά προβλήματα σχολικής στέγης.
Η κυβέρνηση δεν απάντησε ποτέ στα εύλογα ερωτήματα που είχαν τεθεί. Αντίθετα, η έναρξη των εργασιών δημιούργησε τετελεσμένα, χωρίς να έχει προηγηθεί επίσημη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης, τις αποφάσεις που ελήφθησαν, τις αδειοδοτήσεις που χορηγήθηκαν και τα κριτήρια με βάση τα οποία εγκαταλείφθηκε ο σχεδιασμός για την ανέγερση νέου νηπιαγωγείου.
Σημειώνεται ότι η εν λόγω έκταση είχε παραχωρηθεί στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τη δεκαετία του 1950 για συγκεκριμένο σκοπό. Σε σχετική απόφαση όμως του τότε Δημοτικού Συμβουλίου Φλώρινας, υπάρχει ρητή διάταξη που αναφέρει ότι αν το οικόπεδο δεν χρησιμοποιηθεί, θα επιστραφεί στο Δήμο Φλώρινας. Βάσει της απόφασης αυτής, ο Δήμος έχει στο παρελθόν διεκδικήσει την επιστροφή της έκτασης, επικαλούμενος τη μη εκπλήρωση των όρων παραχώρησης.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν οι Βουλευτές και στις διαπιστωμένες ανάγκες σχολικής στέγης της πόλης, όπως αυτές έχουν καταγραφεί από την εκπαιδευτική κοινότητα της Φλώρινας, η οποία έχει ζητήσει τη δημιουργία νέων σχολικών μονάδων, μεταξύ των οποίων και νέου νηπιαγωγείου.
Παράλληλα, σχολιάζουν τις πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις του Μητροπολίτη Φλώρινας, ο οποίος αφενός χαρακτήρισε κυβερνητικά στελέχη «Αγγέλους της Αναστάσεως της Δυτικής Μακεδονίας» και αφετέρου, σαν να είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος, υποστήριξε ότι δεν απαιτούνται νέες σχολικές μονάδες στην πόλη. Όπως υπογραμμίζουν, ο ρόλος της Εκκλησίας είναι να βρίσκεται δίπλα στην κοινωνία και όχι να λειτουργεί ως ‘χειροκροτητής’ της εκάστοτε κυβερνητικής εξουσίας, ενώ η ενότητα δεν μπορεί να επικαλείται εκ των υστέρων, όταν έχουν ήδη δημιουργηθεί τετελεσμένα, χωρίς διαφάνεια και χωρίς δημόσιο διάλογο.
Με την κοινοβουλευτική τους παρέμβαση, οι Βουλευτές ζητούν σαφείς απαντήσεις για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης, τις διοικητικές πράξεις και τις εγκρίσεις που επέτρεψαν την αλλαγή χρήσης της, καθώς και για τους λόγους που αγνοήθηκαν οι εκπαιδευτικές ανάγκες της πόλης. Παράλληλα, με Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ζητούν να κατατεθούν στη Βουλή όλες οι σχετικές αποφάσεις, εγκρίσεις, άδειες και η αλληλογραφία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες.
Ερώτηση και ΑΚΕ
Προς τους Υπουργούς:
- Εθνικής Άμυνας
- Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού
- Εσωτερικών
Θέμα: Αντί για νηπιαγωγείο… εκκλησία – Με κυβερνητικές ‘πλάτες’ η αλλαγή χρήσης δημόσιας έκτασης στη Φλώρινα
Τον περασμένο Μάρτιο, με δημόσια δήλωσή μου, είχα ζητήσει από τους αρμόδιους φορείς να τοποθετηθούν σχετικά με τα δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι δημόσια έκταση περίπου 4,5 στρεμμάτων στην περιοχή των ΣΟΑ Φλώρινας, που είχε συνδεθεί με τον σχεδιασμό ανέγερσης νηπιαγωγείου, βάσει του ρυμοτομικού σχεδίου και προηγούμενων δεσμεύσεων της δημοτικής αρχής, επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί για την ανέγερση προκατασκευασμένου ναού.
Είχα μάλιστα επισημάνει ότι δεν πρόκειται για ζήτημα θρησκευτικής πίστης, ούτε αντιπαράθεσης με το θρησκευτικό συναίσθημα των πολιτών και την Εκκλησία. Αφορά αποκλειστικά τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, τη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων, αλλά και τις πραγματικές ανάγκες και τις κοινωνικές προτεραιότητες μιας ακριτικής περιοχής που βιώνει ήδη τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης, με τον κίνδυνο της ερημοποίησης να είναι υπαρκτός, αφού οι νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν την περιοχή, προς αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής.
Σε αυτή την περιοχή λοιπόν, που επιπλέον αντιμετωπίζει έντονη δημογραφική συρρίκνωση και σοβαρά προβλήματα σχολικής στέγης, η επένδυση στην εκπαίδευση αποτελεί όρο επιβίωσης. Δεν θα έπρεπε καν να τίθεται το δίλημμα ‘εκκλησία ή νηπιαγωγείο’, ειδικά όταν ο σχεδιασμός προέβλεπε το δεύτερο.
Τους μήνες που ακολούθησαν τη δημόσια δήλωσή μου, δεν υπήρξε καμία επίσημη τοποθέτηση από πλευράς κυβέρνησης, τοπικής αυτοδιοίκησης και Εκκλησίας. Η έναρξη όμως των εργασιών ανέγερσης του Ιερού Ναού Αγίου Νεομάρτυρος Αγαθαγγέλου τις προηγούμενες μέρες, ήρθε για να επιβεβαιώσει τελικά την αλλαγή χρήσης του οικοπέδου, ενώ δίνει παράλληλα ένα σαφές πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα προς τους κατοίκους της Φλώρινας.
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η τοπική κοινωνία βρίσκεται πλέον ενώπιον τετελεσμένων, ενώ όλα έγιναν ερήμην της. Δεν προηγήθηκε καμία επίσημη ενημέρωση σε ό,τι αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης, τις αποφάσεις που ελήφθησαν, τις αδειοδοτήσεις που χορηγήθηκαν και τα κριτήρια βάσει των οποίων εγκαταλείφθηκε ένας σχεδιασμός που είχε συνδεθεί με την κάλυψη εκπαιδευτικών αναγκών της πόλης.
Ειδικά σε ό,τι αφορά το τελευταίο, σημειώνεται ότι η εν λόγω έκταση είχε παραχωρηθεί στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τη δεκαετία του 1950 για συγκεκριμένο σκοπό. Σε σχετική απόφαση όμως του τότε Δημοτικού Συμβουλίου Φλώρινας, υπάρχει ρητή διάταξη που αναφέρει ότι αν το οικόπεδο δεν χρησιμοποιηθεί, θα επιστραφεί στο Δήμο Φλώρινας. Βάσει της απόφασης αυτής, ο Δήμος έχει στο παρελθόν διεκδικήσει την επιστροφή της έκτασης, επικαλούμενος τη μη εκπλήρωση των όρων παραχώρησης.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η εκπαιδευτική κοινότητα της Φλώρινας έχει αναδείξει επανειλημμένα τις σοβαρές ανάγκες σχολικής στέγης στην πόλη. Παρά τη συνολική δημογραφική συρρίκνωση του νομού, η συγκέντρωση πληθυσμού στον αστικό ιστό δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για νέες σχολικές υποδομές. Η Διευθύντρια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας, σε ανοιχτή επιστολή της τον Ιανουάριο του 2026 επισημαίνει ότι «υπάρχει ανάγκη δημιουργίας δύο (2) νέων σχολικών μονάδων, ενός Νηπιαγωγείου και ενός νέου 12/θέσιου Δημοτικού Σχολείου για τη μετεγκατάσταση και στέγαση του 2ου Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας, το οποίο είναι ένα διατηρητέο κτήριο και δεν επιδέχεται παρεμβάσεις προσβασιμότητας Αμεα, αλλά και δεν διαθέτει τις παιδαγωγικές προϋποθέσεις μιας σύγχρονης σχολικής μονάδας, αφού πολλές αίθουσές του είναι μικρής χωρητικότητας».
Από την άλλη πλευρά, ο Μητροπολίτης Φλώρινας, σαν να είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για τις ανάγκες της σχολικής στέγης της πόλης, τονίζει ότι δεν χρειάζονται άλλα σχολεία και ότι «αν χρειαστεί, η Μητρόπολη θα φροντίσει και θα χτίσει η ίδια». Και προς υποστήριξη της ανέγερσης ναού στο επίμαχο οικόπεδο λέει ότι «η Φλώρινα είναι η μόνη πόλη που μέχρι σήμερα δεν διαθέτει στα όριά της ναό αφιερωμένο στον τοπικό της Άγιο». Άραγε η Μητρόπολη δεν μπορεί να φροντίσει και να χτίσει η ίδια εκκλησία, όπως θα κάνει για τα σχολεία «αν χρειαστεί»; Ή να κατασκευαστεί ο ναός, αλλά σε κάποια άλλη διαθέσιμη δημόσια ή δημοτική έκταση και όχι στη συγκεκριμένη, που εδώ και χρόνια έχει συνδεθεί με την ανέγερση νηπιαγωγείου.
Φυσικά, μόνο έκπληξη δεν προκαλεί η στάση του Μητροπολίτη, αν σκεφτεί κανείς ότι σε πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του χαρακτήρισε κυβερνητικό κλιμάκιο στην Πτολεμαϊδα ως «Αγγέλους της Αναστάσεως της Δυτικής Μακεδονίας». Ας προσπεράσουμε το γεγονός ότι οι κυβερνητικές πολιτικές μόνο ‘Ανάσταση’ δε φέρνουν στη Δυτική Μακεδονία. Το κρίσιμο είναι ότι ένας εκπρόσωπος της Εκκλησίας, αντί να στέκεται δίπλα στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, επιλέγει να σταθεί δίπλα στην εξουσία και να γίνει χειροκροτητής μιας κυβέρνησης.
Μάλιστα, προκαλεί αρνητική εντύπωση ότι, αφού πλέον οι εργασίες για την ανέγερση του ναού ξεκίνησαν και δημιουργήθηκαν τετελεσμένα, ο δημόσιος λόγος του Μητροπολίτη μετατοπίστηκε σε εκκλήσεις περί ενότητας και συνεργασίας. Η ενότητα όμως δεν μπορεί να οικοδομείται εκ των υστέρων, πάνω σε αποφάσεις που ελήφθησαν χωρίς διαφάνεια, χωρίς δημόσια λογοδοσία και χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την τοπική κοινωνία.
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο πολεοδομικό ζήτημα. Αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το πώς η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη Φλώρινα και τη Δυτική Μακεδονία. Μια περιοχή που καλείται εδώ και χρόνια να διαχειριστεί τις δραματικές συνέπειες της βίαιης απολιγνιτοποίησης, της απώλειας χιλιάδων θέσεων εργασίας, της συνεχούς πληθυσμιακής συρρίκνωσης και της υποβάθμισης κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών, βλέπει ακόμα και τις διαθέσιμες δημόσιες εκτάσεις να αξιοποιούνται χωρίς διαφάνεια, χωρίς διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και χωρίς να προτάσσονται οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών.
Με βάση τα παραπάνω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
- Ποιο είναι το ακριβές ιδιοκτησιακό και νομικό καθεστώς της έκτασης στην περιοχή των ΣΟΑ Φλώρινας και σε ποιον φορέα ανήκει σήμερα η κυριότητα και η διαχείρισή της;
- Υπήρξε παραχώρηση, έγκριση χρήσης ή οποιαδήποτε άλλη διοικητική πράξη από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την ανέγερση του Ιερού Ναού Αγίου Νεομάρτυρος Αγαθαγγέλου στη συγκεκριμένη έκταση; Αν ναι, με ποια διαδικασία, με ποια κριτήρια και με βάση ποιες διατάξεις ελήφθη η συγκεκριμένη απόφαση;
- Έχει εξεταστεί από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας η ισχύς των όρων της αρχικής παραχώρησης της έκτασης από το Δήμο Φλώρινας προς το Υπουργείο και ειδικότερα η πρόβλεψη περί επιστροφής της στον Δήμο σε περίπτωση μη εκπλήρωσης του σκοπού για τον οποίο παραχωρήθηκε;
- Ποιες άδειες, εγκρίσεις και γνωμοδοτήσεις έχουν εκδοθεί για την έναρξη και εκτέλεση των εργασιών ανέγερσης του Ιερού Ναού;
- Έλαβε υπόψη η κυβέρνηση, πριν από τη λήψη απόφασης για τη συγκεκριμένη αλλαγή χρήσης, τις τεκμηριωμένες ανάγκες σχολικής στέγης της Φλώρινας και τον σχεδιασμό για ανέγερση νέου νηπιαγωγείου στην περιοχή; Αν ναι, με βάση ποια κριτήρια κρίθηκε ότι η συγκεκριμένη χρήση της έκτασης αποτελεί προτεραιότητα;
- Για ποιο λόγο δεν προηγήθηκε διαβούλευση ή επίσημη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, του Δήμου Φλώρινας και των αρμόδιων φορέων πριν από τη λήψη των σχετικών αποφάσεων;
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας των 30 ημερών, όπως αναφέρεται στο Άρθρο 133 του Κανονισμού της Βουλής, τα εξής έγγραφα:
- Όλες τις αποφάσεις, διοικητικές πράξεις, εγκρίσεις και έγγραφα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας που αφορούν την παραχώρηση, διάθεση ή αλλαγή χρήσης της συγκεκριμένης έκτασης για την ανέγερση του Ιερού Ναού Αγίου Νεομάρτυρος Αγαθαγγέλου.
- Τα έγγραφα που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης, συμπεριλαμβανομένης της αρχικής πράξης παραχώρησης από τον Δήμο Φλώρινας προς το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, καθώς και κάθε μεταγενέστερης πράξης ή αλληλογραφίας σχετικά με τη χρήση και τη διαχείρισή της.
- Το σύνολο των αδειών, εγκρίσεων, γνωμοδοτήσεων και μελετών που απαιτήθηκαν για την έναρξη και εκτέλεση των εργασιών ανέγερσης του Ιερού Ναού.
- Κάθε έγγραφο αλληλογραφίας ή επικοινωνίας μεταξύ του Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, του Δήμου Φλώρινας, της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και άλλων εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με την αξιοποίηση της συγκεκριμένης έκτασης και την αλλαγή χρήσης της.
Οι ερωτώντες Βουλευτές,
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος