ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΣΩΜΑΤΩΝ
(Κυριακή 08 Νοεμβρίου 2026)
Λόγῳ τῆς ἑορτῆς τῆς συνάξεως τῶν ἀρχιστρατήγων Μιχαὴλ καὶ Γαβριὴλ καὶ τῶν λοιπῶν ἀσωμάτων δυνάμεων, τὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολὴ εἶναι ἀφιερωμένο στοὺς ἀγγέλους.
Ἡ λέξη ἄγγελος σημαίνει κατ’ ἀρχὴν αὐτὸν ποὺ μεταφέρει κάποια ἀγγελία καὶ μεταβιβάζει ἐντολὴ ἢ ἕνα μήνυμα. Σημαίνει ὅμως καὶ ὁρισμένη τάξη τοῦ οὐρανίου κόσμου, τὶς πνευματικὲς δυνάμεις, τοὺς ἀγγέλους, ὅπως ξέρουμε.
Τί εἶναι οἱ ἄγγελοι; Οἱ ἄγγελοι εἶναι δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ. Διαβάζουμε στὸ βιβλίο τοῦ Ἰὼβ ὅτι, ὅταν δημιουργήθηκαν τὰ ἄστρα, ὕμνησαν ὅλοι οἱ ἄγγελοι τὸν Θεό. Ἑπομένως οἱ ἄγγελοι δημιουργήθηκαν πρὶν ἀπὸ τὴ δημιουργία τοῦ ὁρατοῦ κόσμου.
Σχετικὰ μὲ τοὺς ἀγγέλους ἔχουμε πολλὲς μαρτυρίες στὴν ἁγία Γραφὴ γιὰ τὶς ἐμφανίσεις τους, στὴν Παλαιὰ καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, ἐνδεικτικά, ἔχουμε τὶς ἑξῆς ἐμφανίσεις:
- Χερουβὶμ φυλάγουν τὴν εἴσοδο τοῦ Παραδείσου, μετὰ τὴν ἔξωση τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας.
- Τρεῖς ἄγγελοι ἐπισκέπτονται τὸν Ἀβραὰμ καὶ τοῦ ἀναγγέλλουν τὴ γέννηση τοῦ υἱοῦ του, τοῦ Ἰσαάκ.
- Καθὼς ὁ Ἰακὼβ φεύγει ἀπὸ τὸν θυμὸ τοῦ ἀδελφοῦ του, βλέπει στὸ ὄνειρό του κλίμακα, ἀπὸ τὴν ὁποία ἄγγελοι κατέβαιναν καὶ ἀνέβαιναν.
- Ἄγγελος Κυρίου ἐμποδίζει τὴν ὄνο τοῦ Βαλαὰμ νὰ προχωρήσει. Ὅταν ἐκεῖνος τὴν κτυπᾶ, ἡ ὄνος, μὲ ἀνθρώπινη φωνή, τοῦ παραπονεῖται. Τότε ἀνοίγουν τὰ μάτια τοῦ Βαλαὰμ καὶ βλέπει τὸν ἄγγελο.
- Ὅταν ὁ προφήτης Ἠλίας, ἐξαντλημένος, ἔφευγε ἀπὸ τὸν θυμὸ τῆς Ἰεζάβελ, ἄγγελος Κυρίου τοῦ ἔφερε ψωμὶ καὶ νερό.
- Ὁ προφήτης Ἠσαΐας εἶδε ὅραμα μὲ τὰ Σεραφὶμ νὰ περικυκλώνουν τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ ψάλλουν τὸν Τρισάγιο Ὕμνο.
- Μέσα στὴν κάμινο, ποὺ ἄναψε ὁ βασιλιάς τῆς Βαβυλώνας, ἄγγελος Κυρίου κατέβηκε καὶ περπάτησε μαζὶ μὲ τοὺς τρεῖς παῖδες, χωρὶς νὰ καεῖ κανείς.
Στὴν Καινὴ Διαθήκη ἔχουμε καὶ πάλι ἐνδεικτικά τὶς ἑξῆς ἐμφανίσεις ἀγγέλων: - Ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ἐμφανίζεται στὸν Ζαχαρία, τὸν πατέρα τοῦ Ἰωάννη τοῦ Βαπτιστῆ, γιὰ νὰ τοῦ ἀναγγείλει τὴ θαυμαστὴ γέννηση τοῦ υἱοῦ του.
- Ὁ ἴδιος ἀρχάγγελος ἐμφανίζεται στὴν Παρθένο Μαρία καὶ τὴν εὐαγγελίζεται.
- Ἄγγελος Κυρίου φανερώνεται στὸν Ἰωσήφ, γιὰ νὰ τὸν καθησυχάσει, καὶ ὁ Ἰωσὴφ παραλαμβάνει τὴ Μαρία.
- Κατὰ τὴ γέννηση τοῦ Χριστοῦ, ἀναρίθμητοι ἄγγελοι ὑμνοῦν τὸν Θεὸ καὶ ἀναγγέλλουν τὴν εἰρήνη ἐπὶ τῆς γῆς.
- Μετἀ ἀπὸ τὴν ἀναχώρηση τῶν μάγων, ἄγγελος Κυρίου παρουσιάζεται στὸν Ἰωσὴφ καὶ τοῦ λέγει νὰ φύγουν στὴν Αἴγυπτο, ὅπως καὶ νὰ ἐπιστρέψουν ὕστερα ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Ἡρώδη.
- Ἄγγελος ἐνισχύει τὸν Χριστὸ κατὰ τὴν ἀγωνία Του στὴ Γεθσημανῆ.
- Ἄγγελοι ἐμφανίζονται στὶς μυροφόρες, μετὰ ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση.
- Κατὰ τὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου ἄγγελοι εἰδοποιοῦν τοὺς ἀποστόλους γιὰ τὴ Δευτέρα Παρουσία.
Τί λέγει, ὅμως, καὶ ἡ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τοὺς ἀγγέλους; Τί λέγουν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας; Ὁ Ἄγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς μᾶς λέγει ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ τοὺς παριστάνουμε στὶς εἰκόνες μὲ σώματα καὶ ὅτι δὲν εἶναι δεμένοι μὲ ἕναν ὁρισμένο, αἰσθητὸ ἢ ὑλικὸ τόπο. Ὅμως πολλοὶ Πατέρες ἀποδίδουν στοὺς ἀγγέλους λεπτό, αἰθέριο σῶμα.
Οἱ ἄγγελοι δὲν ἐπιδέχονται τὴν ἀλλοίωση τῶν ἀνθρώπινων σωμάτων. Ἡ πνευματική τους φύση ἐξασφαλίζει τὴν ἀθανασία. Τί ἀπάντησε ὁ Κύριος στοὺς σαδδουκαίους; Ὅτι κατὰ τὴν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν οἱ ἄνθρωποι θὰ εἶναι ἰσάγγελοι, θὰ εἶναι σὰν ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ στὸν οὐρανό.
Οἱ ἄγγελοι δὲν εἶναι ἐκ φύσεως ἅγιες δυνάμεις. Ὁ ἁγιασμός τους προῆλθε ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Ὅπως λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος, αὐτὸ μοιάζει μὲ τὸ σίδερο, ποὺ ὅταν ἑνώνεται μὲ τὴ φωτιά, γίνεται πλέον πυρωμένο. Στερεώθηκαν ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ μετὰ ἀπὸ τὴ δοκιμασία τῆς θελήσεώς τους κατὰ τὴν ἀποστασία τοῦ σατανᾶ. Ὁ ἑωσφόρος δὲν θὰ ἐξέπιπτε, ἐὰν οἱ ἄγγελοι ἀπὸ τὴ φύση τους δὲν ἦταν δυνατὸ νὰ ἐπιδέχονται τὸ κακό. Ὁ Ἄγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς λέγει ὅτι οἱ ἄγγελοι ἦσαν ἀπὸ τὴ φύση τους δυσκίνητοι γιὰ τὸ κακό, ἀλλ’ ὄχι ἀκίνητοι. Ὅμως μετὰ ἀπὸ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἶναι πλέον ἀκίνητοι γιὰ τὸ κακό.
Οἱ ἄγγελοι ὑπερέχουν στὴ δύναμη καὶ στὴ γνώση. Ἂς θυμηθοῦμε ἐδῶ πῶς ὁ ἄγγελος μὲ θαυμαστὸ τρόπο ἀπελευθέρωσε τὸν ἀπόστολο Πέτρο ἀπὸ τὴ φυλακή. Ὅμως ἡ γνώση τους εἶναι περιορισμένη. Ἀγνοοῦσαν τὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Οὔτε οἱ ἄγγελοι, ὅπως μᾶς λέγει ὁ Κύριος, γνωρίζουν πότε θὰ γίνει ἡ Δευτέρα Παρουσία. Δὲν γνωρίζουν τὰ μέλλοντα, οὔτε τὰ ἀπόκρυφα τῶν καρδιῶν τῶν ἀνθρώπων.
Ποιά εἶναι ἡ διακονία τους καὶ τὸ ἔργο τους; Πρῶτα εἶναι ἡ δοξολογία, ὁ ἀκατάπαυστος ὕμνος τοῦ Θεοῦ. Μετὰ εἶναι ἡ περιστατική τους ἐνέργεια, ἡ ἐπιμέλεια τοῦ αἰσθητοῦ κόσμου, ἡ ἐπιστασία τῶν ἀνθρώπων. Οἱ ἄγγελοι προστατεύουν τοὺς ἀνθρώπους. Δίπλα σὲ κάθε πιστὸ εἶναι ἄγγελος. Οἱ ἄγγελοι εἶναι καὶ φύλακες πόλεων. Ὁ Ἄγιος Γρηγόριος Νύσσης μᾶς λέγει ὅτι οἱ ἄγγελοι εἶναι φύλακες, ποὺ κυκλώνουν τὶς πόλεις. Ὁ δὲ Ἄγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ὅταν ἔφευγε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἀποχαιρετοῦσε τὸν λαό, στὸν Συντακτήριο λόγο του, μεταξὺ ἄλλων ἀποχαιρετοῦσε τοὺς ἀγγέλους, τοὺς «ἐφόρους», τοὺς φύλακες τῆς Ἐκκλησίας.
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας κάνουν λόγο γιὰ τοὺς ἀγγέλους ὡς προστάτες τῶν ἐθνῶν. Ὅπως ὁ ἀρχάγγελος Μιχαὴλ θεωροῦνταν ὡς φύλακας καὶ προστάτης τοῦ Ἰσραήλ, ἔτσι καὶ σήμερα θεωροῦμε ἀγγέλους ὡς προστάτες πόλεων. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ πόλη τῆς Φλώρινας ἀπελευθερώθηκε στὶς 7 Νοεμβρίου 1912, τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τῶν ἀγγέλων.
Προστάτες, λοιπόν, φύλακες δικοί μας οἱ ἄγγελοι. Ἀλλὰ μήπως μποροῦμε νὰ διώχνουμε αὐτοὺς τοὺς οὐράνιους προστάτες ἀπὸ κοντά μας; Ναί. Ὅπως ὁ καπνὸς διώχνει τὶς μέλισσες καὶ οἱ δυσοσμίες τὰ περιστέρια, ἔτσι καὶ μεῖς μποροῦμε νὰ διώχνουμε τοὺς ἀγγέλους ἀπὸ κοντά μας. Πῶς; Μὲ τὶς ἁμαρτίες μας. Ὅμως οἱ ἄγγελοι χαίρονται, ὅταν ἐμεῖς οἱ ἁμαρτωλοὶ μετανοοῦμε. Ἂς εἶναι, λοιπόν, ἡ δική μας μετάνοια χαρὰ γιὰ τοὺς ἀγγέλους.
Ἀμήν.