Η Άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς Τούρκους υπό τον Μωάμεθ Β΄ τον Πορθητή ήταν το αποτέλεσμα πολύχρονων γεωπολιτικών και πνευματικών διεργασιών. Ο Βυζαντινός κόσμος, αποδυναμωμένος από εσωτερικές διαμάχες, πολιτικές έριδες, θεολογικές διαιρέσεις και εξωτερικές πιέσεις, δεν άντεξε στο βάρος της Οθωμανικής ορμής. Η Πόλη βρέθηκε μόνη, προδομένη από τη Δύση, εγκαταλελειμμένη από τους άλλοτε συμμάχους, αλλά με τους υπερασπιστές της να γράφουν με αίμα και θυσία τα έσχατα έπη του Βυζαντίου.

Η Πόλη των Αγίων και των δογμάτων, των Αυτοκρατόρων και των Πατριαρχών, η βασίλισσα των πόλεων, στάθηκε ως το τελευταίο ανάχωμα της Χριστιανοσύνης στην Ανατολή. Ο αυτοκράτωρ Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος, σαν άλλος Λεωνίδας, έμεινε εκεί, στα τείχη, μέχρι την τελευταία πνοή του. Τα λόγια του, “δεν υπάρχει καιρός για άλλες συζητήσεις, παρά μόνο για πόλεμο”, μένουν ως βροντή στην αιωνιότητα.

Η πολιορκία ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1453 και κράτησε 53 ημέρες. Ο Μωάμεθ χρησιμοποίησε κάθε μέσο όπως πυροβολικό, τεράστια κανόνια του Ούγγρου Ουρβανού. Επίσης πολιορκητικούς πύργους, ακόμα και ναυτική υποστήριξη, μεταφέροντας καράβια από την ξηρά στον Κεράτιο. Η Πόλη, με τους λίγους υπερασπιστές της, υπό την ηγεσία του Κωνσταντίνου και του Ιταλού Τζουστινιάνι, πολέμησε μέχρι τέλους.

Τα ξημερώματα της 29ης Μαΐου, η τελική επίθεση ξεκίνησε. Η Πύλη του Ρωμανού παραβιάστηκε. Οι Τούρκοι εισέβαλαν. Η Πόλη, μετά από έντεκα αιώνες, έπεσε. Η Αγία Σοφία μετατράπηκε σε τζαμί. Ο θρήνος της Ρωμιοσύνης απλώθηκε παντού.  «Η Πόλις εάλω!».

Η εικόνα της Αγίας Σοφίας γεμάτης, με γονατιστούς ανθρώπους να ψάλλουν τον Ακάθιστο Ύμνο λίγο πριν μπουν οι κατακτητές είναι πιο δυνατή από κάθε ιστορική αφήγηση. Εκείνη την ώρα, η Πόλη έγινε Άγιον Όρος έγινε ουρανός έγινε Κατακόμβη. Η άλωση δεν ήταν ήττα. Ήταν μαρτυρική νίκη. Ήταν θυσία που μύρισε λιβάνι.

Πίσω από τις πολεμικές τακτικές και τις διπλωματικές αστοχίες, υπάρχει ένα πνευματικό υπόβαθρο. Η διαίρεση των Χριστιανών κατοίκων.

Αλλά και πάλι δεν έλειψε το φως. Η Πόλη μπορεί να έπεσε, αλλά από τα ερείπια αναδύθηκε ο νέος ελληνισμός. Οι λόγιοι της Πόλης έφυγαν για τη Δύση και μετέφεραν την παιδεία, την γλώσσα και τον στοχασμό του Βυζαντίου. Η Αναγέννηση έχει ρίζες στα φτερά εκείνων των προσφύγων. Και το πνεύμα της Ορθοδοξίας αναβίωσε πιο δυνατό στα σκλαβωμένα ράσα και ενδύματα των νεομαρτύρων.

Η Άλωση της Πόλης είναι σύμβολο. Όχι μόνο για ό,τι χάθηκε, αλλά για ό,τι αναστήθηκε. Είναι η φλόγα της ελπίδας μέσα από τη στάχτη. Είναι η πεποίθηση πως “την Πόλη θα την ξαναπάρουμε”  όχι ως εδαφική ανακατάληψη, αλλά ως πνευματική ανάκτηση της ενότητας, της πίστης, της ταπείνωσης.

Η Εκκλησία βλέπει την Άλωση με δάκρυα, αλλά και με προσδοκία. Όπως ο Χριστός οδηγήθηκε στο Σταυρό για να έλθει η Ανάσταση, έτσι και το Γένος πέρασε από την Πόλη του αίματος για να οδηγηθεί στο Φως του 1821 και στην ελευθερία.

Η μνήμη της Άλωσης δεν είναι εκδίκηση. Είναι μετάνοια. Είναι πρόσκληση σε ενότητα. Είναι φάρος σε καιρούς παρακμής. Η Ρωμιοσύνη δεν πεθαίνει, γιατί έχει θεμέλια στην πίστη και στα αίματα των μαρτύρων της.

Ανακεφαλαίωνοντας αυτές τις απλές σκέψεις για τη σημερινή μέρα ας θυμόμαστε τρία βασικά σημεία.

Πρώτον, η Άλωση της Κωνσταντινούπολης είναι ιστορικό γεγονός παγκόσμιας σημασίας. Σηματοδότησε το τέλος του Μεσαιωνικού Χριστιανικού κόσμου και την έναρξη μιας νέας εποχής.

Δεύτερον, η πτώση της Πόλης αποτυπώνει την ανάγκη της ενότητας και της πνευματικής εγρήγορσης. Οι εσωτερικές διαιρέσεις ήταν καταλυτικές.

Τρίτον, η Άλωση δεν είναι μόνο θρήνος, αλλά και απαρχή μιας πνευματικής Αναγέννησης. Η θυσία έγινε λίπασμα για νέους καρπούς πίστης, παιδείας και πολιτισμού.

Η 29η Μαΐου ας είναι για εμάς όχι ημέρα μόνο μνήμης αλλά και υπόσχεσης.Να μείνουμε όρθιοι στα δικά μας τείχη, υπερασπιζόμενοι το Φως της Πίστεως, με το βλέμμα όχι στη χαμένη Πόλη, αλλά στην αιώνια Βασιλεία του Θεού.

Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Ειρηναίος

________________________________

Βιβλιογραφία και παραπομπές:

1. Διονύσιος Ζακυθηνός, Το Βυζάντιο και η Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, Αθήνα: Εστία, 1973.
2. Στήβεν Ράνσιμαν, Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης 1453, μτφ. Α. Φραγκούλης, Εκδ. Γκοβόστης, Αθήνα 1992.
3. Αρχιμ. Ιωήλ Γιαννακόπουλος, Η Πόλις Εάλω – Θεολογική Ερμηνεία της Άλωσης, Εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη.
4. Γιώργος Σταματόπουλος, «1453: Η πτώση του Φωτός», εφημ. Καθημερινή, 29/05/2013.
5. Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, Αγιορείτικα Άνθη, Άγιον Όρος 2000.

The post Και εάλω η Πόλις – Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης (Άρθρο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίου) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Τέλεση Μνημοσύνου υπέρ αναπαύσεως του βασιλέως Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου και των συν αυτώ μαρτυρικώς πεσόντων ηρωικών υπερασπιστών της Πόλεως κατά την Άλωση του 1453.

Πέμπτη 29 Μαΐου 2025, ώρα 6,30 μ.μ.

Παρεκκλήσιο Αγίας Υπομονής

Ιερού Ναού Αγίας Παρασκευής Φλωρίνης

Μέριμνα: Φ.Σ.Φ. «Ο Αριστοτέλης»

The post Φ.Σ.Φ. «Ο Αριστοτέλης»: Τέλεση μνημοσύνου Άλωσης της Πόλης appeared first on Νέα Φλώρινα.

Τετάρτη 29 Μαΐου 2024, ώρα 8,30 μ.μ.

Παρεκκλήσιο Αγίας Υπομονής
Ιερού Ναού Αγίας Παρασκευής Φλωρίνης

Μέριμνα: Φ.Σ.Φ. «Ο Αριστοτέλης»

The post Φ.Σ.Φ. «Ο Αριστοτέλης»: Τέλεση μνημοσύνου Άλωσης της Πόλης appeared first on Νέα Φλώρινα.

570 χρόνια πριν…

Το κέντρο της Ρωμανίας αλώνεται από τα τουρκικά στίφη. Οι λιγοστοί υπερασπιστές του και ο τελευταίος αυτοκράτορας κάνουν το χρέος τους έναντι της ιστορίας και των προγόνων τους. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος πέφτει μαχόμενος. Ο τίτλος που φέρει δεν είναι απλά βασιλικός, εκπροσωπεί όπως και η Πόλη έναν ευγενή πολιτισμό, εκπροσωπεί την χριστιανοσύνη . Είναι φορέας της παλιάς και της νέας Ρώμης ταυτόχρονα, είναι φορέας του αρχαίου αλλά και του μεσαιωνικού ελληνισμού.

Τιμούμε την ημέρα της άλωσης όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός αλλά κυρίως γιατί παίρνουμε παράδειγμα από την επιλογή των υπερασπιστών της Πόλης.

Οι Έλληνες του Πόντου έχουμε ιερό χρέος να μην ξεχνούμε και για κάποιους ακόμα λόγους. Διότι τα πιο παλιά μας μοιρολόγια αναφέρονται σε στην ακριβώς την ιστορική περίοδο. Διότι η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας υπήρξε διάδοχος της Ρωμανίας για τα επόμενα λίγα χρόνια. Διότι εμείς οι ίδιοι είμαστε ίσως περισσότερο από τον καθένα φορείς του πολιτισμού της Ρωμανίας και της Κωνσταντινούπολης, καθώς η διάλεκτος μας είναι τα “ρωμαίικα” και εμείς όπως έλεγαν και οι πρόγονοι μας όταν ήρθαν στην μητέρα Ελλάδα , “Ρωμαίοι είμες”….

The post Η Εύξεινος Λέσχη Φλώρινας για την επέτειο Άλωσης της Πόλης appeared first on Νέα Φλώρινα.

The post Φ.Σ.Φ. “Ο Αριστοτέλης”: Τέλεση μνημοσύνου Άλωσης της Πόλης appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ομιλητές ήταν οι:

Σοφία Ηλιάδου – Τάχου, Α/θμια Καθηγήτρια Νέας ελληνικής Ιστορίας και Ιστορίας της Εκπαίδευσης Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με θέμα «Ανατολή και Δύση: Μια αμφιλεγόμενη σχέση πριν και μετά την Άλωση».

Δήμος Ισπυρίδης, Αν. Διευθυντής του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου – Γυμνασίου Φλώρινας. Διδάκτορας του Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με θέμα «Η προηγηθείσα κατάσταση και το χρονικό της Αλώσεως μέσω των πηγών»

Στην εκδήλωση συμμετείχε η Χορωδία Παραδοσιακής Μουσικής του Ωδείου Φλώρινας, υπό τη διεύθυνση του Βασίλειου Δόντσιου.

Παρουσίασε η Ευθυμία Παπαγεωργίου, ΕΔΙΠ Βιβλιολογίας Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

The post Εκδήλωση του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου – Γυμνασίου Φλώρινας για την ημέρα μνήμης της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης (video, pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

The post Μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως του Βασιλέως Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου και των υπερασπιστών της Πόλης (pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η σύγκριση των δύο αυτών κόσμων αδύνατη και μάταιη. Για αυτό και όλες οι προσπάθειες των οθωμανών τα μετέπειτα χρόνια (σφαγές, βίαιοι εξισλαμισμοί, γκρεμίσματα εκκλησιών και μνημείων, παραχάραξη ιστορίας, διώξεις χριστιανών, προβοκάτσιες, καταστροφές, γενοκτονίες, προσβολές παγκόσμιων μνημείων όπως η μετατροπή της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας σε τζαμιά, κα), συνεχίζουν να αποσκοπούν στον πλήρη αφανισμό και την υποβάθμιση του προηγούμενου πολιτισμού, που ουδέποτε κατόρθωσαν να πλησιάσουν οι βάρβαροι κατακτητές, όσο και εάν προσπάθησαν να αντιγράψουν ή να μιμηθούν.

Η θυσία των ηρωικών υπερασπιστών της Πόλης, με πρώτο τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, στοιχειώνει κάθε απόπειρα παλαιών και σύγχρονων νεο-οθωμανών για οριστικήλήθη των Βυζαντινών.

Η ιστορία έχει κρίνει τους δυο κόσμους, εξυμνώντας και δικαιώνοντας τον έναν,καταγγέλλοντας ταυτόχρονα και διαρκώςτον άλλον. Το βαθύ όμως καθεστώς της εκάστοτε τουρκικής εξουσίας και οι πολιτικοί συσχετισμοί των διαχρονικά ισχυρών κρατών της γης, επιβάλουν την αφωνία.

Όσο υπάρχουμε θα θυμόμαστε την ημέρα αυτή, τιμώντας τη θυσία των αγωνιστών και υπερασπιστών της Πόλης.

Κωνσταντίνος Χαρ. Ρόζας
Πρόεδρος Κοινότητας Φλώρινας

The post Μήνυμα του Προέδρου της Κοινότητας Φλώρινας Κωνσταντίνου Χαρ. Ρόζα για την 569η επέτειο της Άλωσης της Πόλης appeared first on Νέα Φλώρινα.

The post Τέλεση Μνημοσύνου Άλωσης Πόλης appeared first on Νέα Φλώρινα.

Θέμα: «Ρώμη και Κωνσταντινούπολη: Η κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και η πορεία της Ορθοδοξίας»

Ομιλητές:

Σοφία Ηλιάδου – Τάχου, Α/θμια Καθηγήτρια Νέας ελληνικής Ιστορίας και Ιστορίας της Εκπαίδευσης Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Θέμα: «Ανατολή και Δύση: Μια αμφιλεγόμενη σχέση πριν και μετά την Άλωση»

Δήμος Ισπυρίδης, Αν. Διευθυντής του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου – Γυμνασίου Φλώρινας. Διδάκτορας του Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Θέμα: «Η προηγηθείσα κατάσταση και το χρονικό της Αλώσεως μέσω των πηγών»

Συμμετέχει η Χορωδία της Παραδοσιακής Μουσικής του Ωδείου Φλώρινας Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας. Δ/νση Χορωδίας κ. Βασίλειος Δόντσιος. Μουσικοί: Τσαμπάζης Γ., κλαρίνο, Γεωργίου Ν., κιθάρα, Τσώτσος Ι., ούτι, Καραμπέτσος Ευ., κρουστά.

Παρουσιάζει η κ. Ευθυμία Παπαγεωργίου, ΕΔΙΠ Βιβλιολογίας, Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

The post Εκδήλωση του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου – Γυμνασίου Φλώρινας για την ημέρα μνήμης της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης appeared first on Νέα Φλώρινα.