Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν έντονο ρυθμό μείωσης του πληθυσμού της. Τούτο φάνηκε ξεκάθαρα ήδη από το 2011, οπότε και καταγράφηκε αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων για πρώτη φορά μετά την περίοδο της Κατοχής του 1944! Σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΕΛΣΤΑΤ, στο πλαίσιο ενός συντηρητικού σεναρίου, ο πληθυσμός στη χώρα μας αναμένεται να μειωθεί στα 8 εκατ. το 2050. Το πιο δυσοίωνο μήνυμα, όμως, συνοψίζεται στη βαθιά γήρανση του πληθυσμού τις επόμενες δεκαετίες, καθώς προβλέπεται ότι το 36% των κατοίκων της Ελλάδας το 2050 θα είναι άνω των 65 ετών. Το ποσοστό αυτό αποτελεί ρεκόρ για τη χώρα μας, αν ληφθεί υπόψη ότι τη δεκαετία του ’70 ήταν 6% και στο τέλος της περασμένης δεκαετίας υπολογίζονταν στο 18-20%. Προφανώς, με τέτοια ποσοστά κανένα συνταξιοδοτικό σύστημα δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμο, ενώ ταυτόχρονα η αύξηση του ΑΕΠ (και ό,τι αυτή συνεπάγεται για το δημόσιο χρέος και την εν γένει βιωσιμότητα της οικονομίας) δυσχεραίνεται ουσιωδώς. Όλα τα ανωτέρω – μείωση και γήρανση του πληθυσμού – συναπαρτίζουν το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.

Το πρόβλημα της υπογεννητικότητας, ειδικότερα, δεν αφορά μόνον την πατρίδα μας. Αντιθέτως, ταλανίζει όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα στοιχεία της έκθεσης του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου για την οικογένεια (European Observatory on familymatters) είναι απογοητευτικά. Στα περισσότερα μέρη της δυτικής Ευρώπης ο δείκτης γεννητικότητας ήταν 2,4 το 1970. Έκτοτε παρουσιάζει κατακόρυφη πτώση στο σύνολο σχεδόν των κρατών-μελών της ΕΕ. Ο μέσος αριθμός παιδιών, ανά γυναίκα, είναι λιγότερο από 1,5, ενώ το όριο για την αναπλήρωση των γενεών είναι το 2,1. Το πιο εντυπωσιακό, μάλιστα, είναι ότι καμία χώρα -με εξαίρεση την Ιρλανδία- δεν προσεγγίζει το συγκεκριμένο όριο. Από τις χώρες μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης μόνο η Αλβανία και η Τουρκία έχουν δείκτες πάνω από το όριο αναπλήρωσης γενεών (πάνω από 3), ενώ η χώρα μας διαθέτει το μικρότερο δείκτη γεννητικότητας στα Βαλκάνια. Από 2,1 που ήταν μέχρι το 1980 μειώθηκε στο 1,2 ενώ προπολεμικά ήταν 3,7. Τα αίτια πολλά: η εμμονή στην ευζωία, το κυνήγι της καριέρας, η αποδόμηση του θεσμού της οικογένειας, η αλλαγή των κοινωνικών προτύπων, η οικονομική κρίση, η εργασιακή ανασφάλεια, η έλλειψη κρατικής δημογραφικής πολιτικής και πολλά άλλα θα μπορούσαν να αναφερθούν.

Εξέχουσα θέση έχει, όμως, το πρόβλημα της υπογονιμότητας. Χιλιάδες ζευγάρια θέλουν να αποκτήσουν παιδί αλλά δεν μπορούν για ποικίλους ιατρικούς λόγους. Η ιατρική επιστήμη και ιδίως ο τομέας της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε μεγάλο βαθμό δίνει λύσεις. Από νομική άποψη, στην Ελλάδα έχουμε ένα από τα πιο φιλελεύθερα καθεστώτα, το οποίο μάλιστα σε μεγάλο βαθμό συνεισφέρει στην εθνική οικονομία, καθόσον συμβάλλει στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού: εκατοντάδες ζευγάρια από το εξωτερικό επιλέγουν την Ελλάδα, λόγω του ευέλικτου νομικού καθεστώτος. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες τούτο θα εκσυγχρονιστεί (ο σημερινός νόμος ανάγεται στο 2002), ώστε να αυξηθούν τα όρια ηλικίας των ζευγαριών που μπορούν να προσφύγουν στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, θα δοθεί η δυνατότητα κρυοσυντήρησης ωαρίων από επιλογή της γυναίκας (και όχι μόνον για ιατρικούς λόγους), όπως επίσης η δυνατότητα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής από οροθετικά άτομα κ.λπ. Όλα τα ανωτέρω κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο, δεν συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας. Και τούτο διότι το κόστος ιατρικής και φαρμακευτικής αντιμετώπισης της υπογονιμότητας παραμένει υψηλότατο και δεν καλύπτεται στο σύνολό του από τα ασφαλιστικά ταμεία. Περαιτέρω, απουσιάζει ο ενδελεχής ποιοτικός έλεγχος των κέντρων αναπαραγωγής που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, με αμφίβολο εξοπλισμό και ποιοτικά πρωτόκολλα. Τέλος, ουδόλως αντιμετωπίζεται εποπτικά η παραπλανητική διαφήμιση (εάν τα ποσοστά επιτυχίας που παρουσιάζουν όλα τα κέντρα ήταν αληθινά θα είχαμε εξαλείψει προ πολλού το πρόβλημα της υπογονιμότητας στη χώρα!).

Εν κατακλείδι, η περαιτέρω φιλελευθεροποίηση και επικαιροποίηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου αποτελεί αναπόδραστη ανάγκη. Ακόμη σημαντικότερη, όμως, είναι η δωρεάν αντιμετώπιση της υπογονιμότητας τόσο από ιδιωτικά όσο και από δημόσια ιατρικά κέντρα (μέσω της κάλυψης των δαπανών από τα ασφαλιστικά ταμεία) και ο ποιοτικός έλεγχος των ανωτέρω. Εάν, πράγματι, μας ενδιαφέρει η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος πριν να είναι αργά…

The post Υπογονιμότητα και Δημογραφικό appeared first on Νέα Φλώρινα.

www.alf.gr

Τούτη η κυβέρνηση, πράγματι, δεν πέρασε τον πιο ανέφελο βίο. Οι κρίσεις ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, ενώ οι φυσικές καταστροφές απέκτησαν σταθερή παρουσία στη χώρα μας. Η αλήθεια είναι ότι τις περισσότερες τις αντιμετώπισε με σχετική επιτυχία με θλιβερές εξαιρέσεις τις πυρκαγιές του καλοκαιριού και την πρόσφατη αντιμετώπιση της κακοκαιρίας που προκάλεσε συλλογική απ(ελπις)ία. Εκεί, όμως,που όμως φαίνεται να αδυνατεί να επιδείξει στοιχειώδη αντανακλαστικά είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας συνολικά και ιδίως στον τομέα των καυσίμων.

Χρειάστηκε, μάλιστα, μια ατυχής από επικοινωνιακής άποψης τηλεοπτική παρουσία («διάγγελμα» το ονόμασαν) για να γίνει σαφές ότι η κυβέρνηση τελεί σε σύγχυση τόσο αναφορικά με τα μέτρα που αποφάσισε όσο και με εκείνα που παρέλειψε να αποφασίσει. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός εξήγγειλε τη μερική απορρόφηση των αυξήσεων στα καύσιμα, με την κάλυψη 180 λίτρων για την κίνηση των οχημάτων για να σπεύσουν οι συνεργάτες του λίγο αργότερα να ανασκευάσουν διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται για την κάλυψη του ποσού που αντιστοιχεί σε 180 λίτρα, αλλά σε μέρος των αυξήσεων που αφορά στην αντίστοιχη ποσότητα καυσίμων.Στην ουσία η επιδότηση (για αυτοκίνητο) αφορά 60 λίτρα καυσίμου μηνιαίως και ισούται με 22 λεπτά το λίτρο. Συνεπώς, η επιδότηση για τους τρεις μήνες ανέρχεται στο γλίσχρο ποσό των 40 ευρώ.

Πέραν της προχειρότητας των εξαγγελιών και του νεφελώδους σκεπτικού τους, η ουσία είναι μια. Πρόκειται να δαπανηθούν περισσότερα από 1,1 δις ευρώ – σύμφωνα πάντα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες – δίχως μετρήσιμους στόχους, χωρίς καμία ανταποδοτικότητα, άνευ οικονομικού πολλαπλασιαστή και πρωτίστως δίχως ουσιαστική ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Μετά την ολιγωρία των περασμένων μηνών – το ζήτημα της ακρίβειας των ενεργειακών προϊόντων (βενζίνη, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα κλπ) – αντιμετωπίζεται επιδερμικά και δίχως αναπτυξιακό σχεδιασμό. Η επιδότηση μερικών ευρώ για διάστημα ενός τριμήνου ούτε ανακούφιση προκαλεί ούτε το πρόβλημα λύνει.

Τι θα μπορούσε να πράξει η κυβέρνηση;. Να επιδοτήσει όχι την κατανάλωση αλλά την παραγωγή ενεργειακών προϊόντων και ταυτόχρονα να μειώσει τους φόρους των καυσίμων, ώστε να υποβοηθήσει την κατανάλωση.

Ειδικότερα θα έπρεπε να μειώσει τον ΦΠΑ και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα. Ιδίως, λόγω της αναλογικότητας του ΦΠΑ τα δημόσια έσοδα δεν θα είχαν καμία απώλεια. Αντιθέτως, το κράτος σήμερα κερδοσκοπεί όταν εισπράττει ΦΠΑ στις ήδη αυξημένες τιμές των καυσίμων, καθώς όσο οι τελευταίες αυξάνονται τόσο αυξάνονται και τα έσοδα του κράτους από ΦΠΑ. Περαιτέρω μια προσωρινή μείωση του ΕΦΚ θα διευκόλυνε άπαντες δίχως να επιφέρει σημαντική μείωση των δημοσίων εσόδων, καθώς οι προσωρινές απώλειες θα καλύπτονταν από τη διατήρηση της κατανάλωσης και τα έσοδα από φόρους (ιδίως έμμεσους) που η τελευταία συσσωρεύει.

Το σημαντικότερο, όμως, θα ήταν ο εκδημοκρατισμός του υφιστάμενου ενεργειακού μοντέλου με τη συμμετοχή περισσότερων φυσικών και νομικών προσώπων στο παραγωγικό γίγνεσθαι. Τα έργα, λοιπόν, που θα έπρεπε να επιδοτήσει η κυβέρνηση (αξιοποιώντας και όχι πετώντας τα 1,1 δις ευρώ) θα ήταν η ουσιαστική ενίσχυση για τη ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά σε συνδυασμό με μπαταρίες αποθήκευσης, η ενεργής υποστήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων και ιδίως η στήριξη συμπράξεων ενεργειακών κοινοτήτων και οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως και επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον αγροδιατροφικό τομέα. Τέλος, η επιδότηση για δράσεις αξιοποίησης της γεωθερμίας με αξιοποίηση απλών γεωθερμικών συστημάτων (ψύξη – θέρμανση) σε επίπεδο κατοικίας.

Όλα αυτά,όμως, απαιτούν πολιτικό όραμα που δε χωράει σε ένα … κουπόνι.

The post Ο κουπονάκιας appeared first on Νέα Φλώρινα.