ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Ο «Αρχηγός της Φυλής»,
ο «Λυτρωτής των Αλυτρώτων»

ΘΑ ΜΙΛΗΣΟΥΝ:

Βλάσης Βλασίδης, Καθηγητής Ιστορίας, ΠΑΜΑΚ

Στρατός Δορδανάς, Αναπλ. καθηγητής Ιστορίας, ΑΠΘ

Μάριος – Κυπαρίσσης Μώρος, Μεταδιδακτορικός ερευνητής, Πάντειο Παν/μιο

ΘΑ ΜΙΛΗΣΟΥΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ:

Γιάννης Δασκαρόλης, Δρ. Σύγχρονης Ιστορίας, Παν/μιο Νεάπολις Πάφου

Βλάσης Αγτζίδης, Ιστορικός

Δημήτρης Καμούζης, Ιστορικός-ερευνητής, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:

Σταυρούλα Μαυρογένη, Καθηγήτρια, Τμήμα ΒΣΑΣ, ΠΑΜΑΚ, Διευθύντρια, ΚΕΜΙΤ – ΙΜΜΑ

The post Παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη του νέου βιβλίου της Σοφίας Ηλιάδου – Τάχου για τον Ελευθέριο Βενιζέλο appeared first on Νέα Φλώρινα.

Μέσα σε ένα φορτισμένο τοπίο, γεμάτο αντεγκλήσεις, που δυναμίτισε η παρέμβαση του Δημάρχου της Φλώρινας, αναφορικά με τη μουσική και τα τραγούδια της Μπάντας «Εντόπικα», ήρθε νομίζω η ώρα να καταθέσω και εγώ τη δική μου ανάλυση.

Οι παράμετροι που θα προσδιορίσουν τις όποιες αναγνώσεις μου είναι τρεις: α) η ιστορία ως επιστήμη που μελετά το παρελθόν και τους τρόπους με τους οποίους αυτό  ασκεί επιδράσεις στον προσδιορισμό του  παρόντος  β) η πολιτική συγκυρία, η οποία ενεργοποιεί την συλλογική μνήμη ατόμων ή ομάδων και υπαγορεύει τις επιλογές τους γ) ο δημόσιος διάλογος ως εργαλείο έκφρασης  των ποικίλων αναγνώσεων του παρελθόντος από τα δρώντα υποκείμενα του παρόντος.

Ξεκινώ πρώτα από την ιστορία, η οποία αναζητά στο παρελθόν τις διαδικασίες κατασκευής των ταυτοτήτων των ατόμων που απαρτίζουν τις σύγχρονες κοινωνικές ομάδες. Με τον όρο «ταυτότητες» εννοούμε τις κοινωνικές κατασκευές, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, ως προς τα συστατικά τους στοιχεία, επομένως χαρακτηρίζονται από μία  συνεχή διαδικασία μετασχηματισμού, ενώ ορισμένα παλιά στοιχεία τους θα μπορούσαν να αναβιώσουν και σε μια νεότερη εποχή.

Μέσα στην περιοχή της Φλώρινας, οι σλαβόφωνοι αποτελούν μια διακριτή πολιτισμική-γλωσσική  ομάδα, η οποία μετεξελίχτηκε στη διαδρομή της ιστορίας. Στο σημείο αυτό είναι αναγκαίο να συνυπολογίσουμε τη συμβολή της συγκυρίας στην μετεξέλιξη αυτών των ταυτοτήτων. `Για παράδειγμα,την περίοδο του Μεσοπολέμου,η διαδικασία ένταξης των σλαβοφώνων στο ελληνικό κράτος  υλοποιήθηκε μέσα από την αφομοίωση που ασκήθηκε δια των εκπαιδευτικών μηχανισμών, αλλά και μέσα από την πολιτική τους ενσωμάτωση, στις πολιτικές/κομματικές παρατάξεις, του νέου κράτους, που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο της Συνθήκης του Βουκουρεστίου, το 1913. Στη διάρκεια μάλιστα της Μεταξικής περιόδου (1936-1940) κυριάρχησαν οι κατασταλτικοί μηχανισμοί της δικτατορίας, οι οποίοι  απέβλεπαν στην βίαια ενσωμάτωση των σλαβοφώνων στο κράτος.

Το 1935 το ΚΚΕ  προσδιόρισε τους σλαβόφωνους ως «σλαβομακεδόνες»  και τόνισε την ανάγκη να διασφαλιστούν τα δικαιώματα  της «σλαβομακεδονικής μειονότητας», εντός του ελληνικού κράτους.Την περίοδο της γερμανικής κατοχής, ο βουλγαρικός παράγοντας στράφηκε στον  προσεταιρισμό των σλαβοφώνων, εκμεταλλευόμενος την σχέση του με τους Γερμανούς. Επιχειρήθηκε έτσιη κατασκευή της ταυτότητας των βουλγαροφρόνων. Στη συνέχεια, μέσα στη συγκυρία της Κατοχής, το ΚΚΕ κάλεσε  τους σλαβοφώνουςνα συστρατευτούν μαζί του  στον ένοπλο αγώνα που διεξήγαγε.

Μετά την κατοχική περίοδο, αλλά και ύστερα από το τέλος του εμφυλίου, η ομάδα των σλαβοφώνων,  στο πλαίσιο της μετεμφυλιακής συγκυρίας, κουβαλούσε «το τραύμα» που απέρρεε από την καχυποψία που εκδήλωναν απέναντί της η διοίκηση και οι φορείς της. Σε ό,τι αφορά  ακόμα στον δημόσιο διάλογο, αυτόν που απορρέει από το επεισόδιο της μπάντας, με την χρήση του «αλυτρωτικού» τραγουδιού που εξυμνεί, με την συνάρθρωση της  γλώσσας της Βόρειας Μακεδονίας, την επανάσταση του Ίλιντεν (1903)και τις προσδοκίες, ερωτικές και εθνικές, της νεαρής κοπέλας που κατευοδώνει τον αγαπημένο της, επισημαίνουμε ότι το τραγούδι δημιούργησε και στην άλλη πλευρά, «το τραύμα» και την αρνητική ψυχολογία  που προέκυψε από την μνημόνευση μιας άλλης συγκυρίας: των τραγικών πλευρών της  επανάστασης του Ίλιντεν για τους κατοίκους του βιλαετίου Μοναστηρίου. Πρόκειται για την επανάσταση που θεωρείται  από τη Βόρεια Μακεδονία ως έκφραση του «μακεδονισμού» και από την Βουλγαρία ως βουλγαρική επανάσταση.

Επομένως, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι  το παρελθόν επιδρά στο παρόν και διαιωνίζει τις αντιθέσεις, τις αντεγκλήσεις και την ατμόσφαιρα της πολεμικής, ενώ η δυναμική της συγκυρίας καθορίζει την ένταση με την οποία όλα αυτά μορφοποιούνται. Οι διαπιστώσεις αυτές βέβαια δεν οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, σε μια παρόμοια περίσταση, μπορούμε να καταστρατηγήσουμε τους κανόνες και τις αρχές  της σύγχρονης δημοκρατίας.

Όσον αφορά τέλος τους πολιτικούς και την πολιτική, αξίζει να τονίσουμε ότι αυτοί διατηρούσαν και διατηρούν, σε όλες τις εποχές,  το δικαίωμα, για την από μέρους τους διαφορετική, και ανά περίπτωση, αξιοποίηση,  στο πλαίσιο του δημόσιου λόγου  τους, των γεγονότων που συμβαίνουν γύρω μας.

Σ.Η.Τ.

The post Από τα ακαδημαϊκά αμφιθέατρα ως τις φλωρινιώτικες φωτιές και την μπάντα «εντόπικα» – Η ιστορία, η δυναμική της συγκυρίας και ο δημόσιος λόγος appeared first on Νέα Φλώρινα.

Κοσμήτορος της  Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

Αργυρίου Λούστα «Νοσταλγίας χρέη ανεξόφλητα». Ιστορίες από τη Φλώρινα. Έκδοση Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Φλώρινας «Βασιλικής Πιτόσκα», Φλώρινα 2025.

Καταθέτω σήμερα, ανήμερα των Χριστουγέννων, τη δική μου «ανάγνωση» του βιβλίου του Αργύρη Λούστα που παρουσιάστηκε την περασμένη Κυριακή, επειδή η ολοκλήρωση, από μέρους μου, της μελέτης των ιστοριών που εμπεριέχονται σε αυτό  το βιβλίο αποτελεί κατ’ εμέ ένα πολύ ουσιαστικό κίνητρο για να μην αφήσω και εγώ «ανεξόφλητα χρέη», απέναντι στον άνθρωπο που υπέγραψε το δικό μου αντίτυπο, με την συγκινητική για μένα αφιέρωση  «στην ξαδέρφη Σοφία». Πρόκειται για μια συγγένεια κυρίως πνευματική,  μια συγγένεια που συνδέει τους ανθρώπους που έζησαν στον ίδιο τόπο, τριγύρισαν μέσα από τις πνευματικές τους διαδρομές  τους μαχαλάδες της Φλώρινας,  περιηγήθηκαν την ιστορία των ανθρώπων της, κουβαλώντας ανάλογο ψυχικό φορτίο, ως αποτέλεσμα της «ενσυναίσθησης» (empathy), αυτής που οδηγεί στη δημιουργική γραφή.

Αρχίζω την ανάγνωσή μου από τον τίτλο  του βιβλίου, που εμπεριέχει την πεμπτουσία του  και αποτυπώνει τα κίνητρα της συγγραφής. Οι λέξεις ως «σημαίνουσες» αποδίδουν τρία «σημαινόμενα» με εξαιρετικό ποιοτικό βάρος: πρόκειται για την έννοια της «νοσταλγίας», δηλαδή του αρχαίου «νόστου», την έννοια της «ιστορίας», η οποία έχει επίσης αρχαιοελληνικές καταβολές, προερχόμενη από το ρήμα «οίδα» και την έννοια του «χρέους» που ανταποκρίνεται σε εθιμικούς ηθικούς κώδικες συμπεριφοράς. Η σύζευξη των τριών εννοιών σε έναν τίτλο συνιστά, κατά τη γνώμη μου, το δυναμολόγιο των υπεραξιών,  μέσα στο οποίο κινείται το συγγραφικό υποκείμενο.

Θα πορευτώ  λοιπόν, μέσα από τις τρεις αυτές συμπληγάδες. Αν και στον τίτλο του βιβλίου προτάσσεται η έννοια της νοσταλγίας και του χρέους, το εννοιολογικό βάρος των οποίων τονίζει  στις ιστορίες του Λούστα την λογοτεχνική τους διάσταση, σύμφωνα με τη δική μου οπτική, η βαρύτητα θα πρέπει να αποδοθεί στην δεύτερη απέριττη πρόταση: «Ιστορίες από την Φλώρινα». Για να τεκμηριώσω όμως τον ισχυρισμό μου θα πρέπει να αναφερθώ στο πώς εγώ διαβάζω, μέσα από τις ιστορίες του Λούστα, το περιεχόμενο του όρου «ιστορία» στην συμπεριληπτική της απόδοση: «Ιστορίες».

Στις ιστορίες του Λούστα, οι αφηγηματικές τεχνικές είναι δύο: α) Το συγγραφικό υποκείμενο είναι σε ορισμένες ιστορίες ένα από τα δρώντα υποκείμενα, μέσα στον ευρύτατο καμβά των ανθρώπων του ευρύτερου κοινωνικού του περίγυρου. Στις περιπτώσεις αυτές το συγγραφικό υποκείμενο δεν έχει ρόλο πρωταγωνιστή, αλλά η συγκεκριμένη αφηγηματική τεχνική, του παρέχει το πρόσχημα, για να υιοθετήσει την «τριτοπρόσωπη αφήγηση». Για παράδειγμα, αυτό συμβαίνει στις ιστορίες  που σχετίζονται με τη γιαγιά του, στην αφήγηση της «σελήνης του χιονιού»  και σε άλλα κείμενα του βιβλίου του. β) Σε άλλα κείμενά του,   το συγγραφικό υποκείμενο  υιοθετεί την  τεχνική του «απρόσωπου αφηγητή», που του επιτρέπει να έχει μια ελευθερία στις περιγραφές και τις παρεκβάσεις του, όπως συμβαίνει  σε ιστορίες όπως «Το γράμμα του Κωστάκη» (πρόκειται για τον αξιόλογο Φλωρινιώτη ζωγράφο Κώστα Λούστα),  η  «Ούντρα»,  το «Vibrato», το «Κοτσάνι».

Εντούτοις, μέσα σε όλες τις ιστορίες του, ακόμα και σε αυτές που ο ίδιος δεν υπάρχει  ως δρων υποκείμενο, ελλοχεύει πάντα για τους μυημένους το αυτοβιογραφικό στοιχείο, το οποίο κινείται υποδόρια και αποτυπώνει ,μέσα από τις εμπειρίες του, αλλά και μέσα από τις αφηγήσεις άλλων που διηθούνται μέσα από τη δική του οπτική, τις ιστορίες του περιβάλλοντος, όπου έζησε.

Πρόκειται  σε όλες τις περιπτώσεις, για την ιστορία ως «αυτοβιογραφία», είτε πρόκειται για την ιστορία του ίδιου, είτε για τις ιστορίες των άλλων, που υπέπεσαν στην δική του αντιληπτική ικανότητα, οι οποίες ερμηνεύονται από τον ίδιο ως τριτοπρόσωπο αφηγητή, αλλά και ως δρών υποκείμενο. Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, πρόκειται για «τον Λούστα αυτοβιογραφούμενο»,   όπως τιτλοφορείτο 1999 ο Παναγιώτης Μουλάς την έκδοση των αυτοβιογραφικών διηγημάτων του Παπαδιαμάντη ,εκδίδοντας στην Εστία το βιβλίο  «ο Παπαδιαμάντης αυτοβιογραφούμενος».

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται και η έννοια της ιστορίας, ως προσωπικής καταγραφής, η οποία «αντικειμενικοποιείται», παρά την υποκειμενικότητά της, αφού αποτελεί καρπό της εμπειρίας του συγγραφικού υποκειμένου. Μια ιστορία που καταγράφεται με εργαλείο την δημιουργική λογοτεχνική γραφή,αλλά αποτυπώνει  μια ολόκληρη κοινωνία, αυτήν της Φλώρινας, σε μια προσδιορισμένη περίοδο της ιστορίας της, η οποία ταυτίζεται με τα χρονικά όρια της ζωής του βιολογικού υποκειμένου στην συγκεκριμένη πόλη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι «Το γράμμα του Κωστάκη», «Η Ούντρα», το “Vibrato”.

Εξάλλου η σχέση Λογοτεχνίας και ιστορίας και η μεταξύ τους αλληλεπίδραση είναι εξ ορισμού δεδομένη. Όπως και το πέρασμα «από την ιστορία  στις ιστορίες», όπως γράφει σε παλιότερο βιβλίο του ο φίλος μου Καθηγητής ο Γιώργος ο Κόκκινος, υπονοώντας πως περνάμε από το συλλογικό αφήγημα, στις ιστορίες των απλών ανθρώπων  ενώ αρχίζει να αποκτά περιεχόμενο η έννοια «της ιστορίας από τα κάτω». Η αναφορά μου βέβαια αυτή σχετίζεται με τους απλούς ανθρώπους, αυτούς που αποτελούν τον καμβά στις ιστορίες του Λούστα, όπως ο  Σωφρόνης ο μπακάλης, ο Τάτσες, ο Τάσος, η Μαρίκα, ο παπα-Φώνης, ο Μαχαμούχας και τόσοι άλλοι.

Ποια είναι όμως  τα χαρακτηριστικά των ιστοριών του Λούστα που προσδίδουν σε αυτές έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα; Πάντα κατά την γνώμη μου, αυτά τα χαρακτηριστικά που κάνουν τις ιστορίες του να ξεχωρίζουν είναι α) το τοπικό συγκείμενο της Φλώρινας, με τα υπαρκτά πρόσωπα  των ανθρώπων της, που της προσέδωσαν τον χαρακτήρα ενός πολύπλοκου και πολυσήμαντου, διαπολιτισμικού και με διαφορετικές καταβολές πολιτισμικού συγχρωτισμού, μέσα στον οποίο εξυφάνθηκαν οι νόρμες ενός «αστικοποιημένου» εθνοτοπικού συνόλου β) η λεπταίσθητη ειρωνεία της συγγραφικής πένας, η οποία, χωρίς καμιά δόση νοσταλγίας, απέδωσε τάσεις και συμπεριφορές, χωρίς να  καταγγέλλει και χωρίς να εξιδανικεύει  γ) η ενσυναίσθηση ως προνόμιο, αλλά και χρέος του συγγραφικού υποκειμένου που κατέγραψε την βιωμένη εμπειρία του, αφού προηγουμένως την εσωτερίκευσε ως χρέος που έπρεπε να εξοφληθεί.

Κλείνοντας θα επισημάνω ότι το ανεξόφλητο χρέος της αποτύπωσης των ιστοριών της Φλώρινας, όπως το αντιλαμβάνεται ο Λούστας, μου θυμίζει, από μια καταφανέστατα πιο θετική εκδοχή, ορισμένους από τους στίχους του ποιήματος του Καβάφη «Η πόλις».

Η πόλις

Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλύτερη από αυτή

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θά βρεις άλλες θάλασσες.Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάςτους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς.

Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. …

(Κωνσταντίνος Καβάφης)

Η διαφορά ανάμεσα στον Λούστα και στον Καβάφη είναι νομίζω εύληπτη. Η επίδραση που ασκεί η πόλη στον Καβάφη είναι αρνητική, μίζερη, γκρίζα.

Η επίδραση που ασκεί η Φλώρινα στον Λούστα δεν είναι  άλλη από τη νοσταλγική αναπόληση ενός κόσμου που τον εμπνέει. Γιατί η νοσταλγία στον Λούστα είναι αυτή που ενεργοποιεί την πνευματική του έκφραση, το έναυσμα και η αφετηρία της γραφής του.

Σ.Η.Τ

The post Βιβλιοπαρουσίαση: Αργυρίου Λούστα «Νοσταλγίας χρέη ανεξόφλητα» appeared first on Νέα Φλώρινα.

Σοφίας  Ηλιάδου-Τάχου,
Κοσμήτορος της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών (ΣΚΑΕΠ)  του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (ΠΔΜ).

Αγαπητοί /ές  Δυτικομακεδόνες , Καλά Χριστούγεννα !! Εύχομαι το αστέρι της Βηθλεέμ να φωτίζει πάντα τις ψυχές όλων ημών και  η γέννηση του Θεανθρώπου να μας χαρίζει και  «επί γης ειρήνη» και  «εν ανθρώποις ευδοκία».

Την προηγούμενη Παρασκευή, σε εκδήλωση της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Συλλόγου Γυναικών Ιτιάς», με πρωτοβουλία του συναδέλφου Επίκουρου Καθηγητή Λάζαρου Λαβασίδη, και με συμμετοχή της Υπουργού Άννας Διαμαντοπούλου, του βουλευτή Στέφανου Παραστατίδη, του συναδέλφου Επίκουρου Καθηγητή Ηλία Βασιλειάδη, τη παρουσία του Πρύτανη  του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρου Θεοδουλίδη, του Περιφερειάρχη Γιώργου Αμανατίδη, του Αντιπεριφερειάρχη Αθανασίου Τάσκα και εκπροσώπου του Δήμου Φλώρινας, έλαβε χώρα εκδήλωση στο πλαίσιο της οποίας παρουσιάστηκε  για πρώτη φορά στο κοινό της πόλης το νέο  «Διεπιστημονικό, Προπτυχιακό Πρόγραμμα σπουδών της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών (ΔΠΠΣ) «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση».

Σήμερα, μέρες που είναι, με το σκεπτικό ότι θα μπορέσω να προσφέρω σε όλους και σε όλες ικανοποίηση και χαρά για την ευόδωση των προσδοκιών όλων ημών, θα παρουσιάσω  με λίγα λόγια, μέσα από τον τύπο της Δυτικής Μακεδονίας, το Νέο Πρόγραμμα,  το οποίο την επόμενη εβδομάδα θα βρίσκεται για πιστοποίηση στην ΕΘΑΕΕ (=Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης)  της οποίας προΐσταται ο αξιολογότατος  Δυτικομακεδόνας τ. Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Περικλής Μήτκας. Στόχος μας είναι μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης του Προγράμματος να συμπεριληφθεί στα Μηχανογραφικά των πανελλαδικών εξετάσεων, ενώ το πρώτο έτος λειτουργίας του στη Φλώρινα προσδιορίζεται την περίοδο 2026-2027, αρχικά με 60 φοιτητές.

Ξεκινάω όμως από την αρχή. Στην Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών είχαν προηγηθεί συζητήσεις για την στρατηγική ανάπτυξη  του Πανεπιστημίου και είχε θεωρηθεί ότι το εξειδικευμένο και καταρτισμένο προσωπικό των τριών εκ των 4 τμημάτων της Σχολής θα μπορούσε να στηρίξει  το εγχείρημα της ίδρυσης  ενός ακόμα Τμήματος/ Προγράμματος   «Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης», που θα ολοκλήρωνε την  ΣΚΑΕΠ.

Τύχη αγαθή πέρσι επισκέφτηκε την Σχολή  ο τότε Υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης, μαζί με τον  Περικλή Μήτκα που προΐστατο και τότε της ΕΘΑΕΕ (=Εθνικής  Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης) . Ως Κοσμήτορας, άρα οικοδεσπότης και ενώπιον και των τοπικών και περιφερειακών πολιτικών αρχών, είχα δηλώσει τότε  ως στόχο των μελών ΔΕΠ της  ΣΚΑΕΠ,τη δημιουργία ενός Τμήματος/ Προγράμματος   «Ειδικής και Συμπεριληπτικής Εκπαίδευσης» που θα λειτουργούσε στις κτιριακές εγκαταστάσεις της Σχολής στην Φλώρινα και θα πρόσφερε σημαντικά στην ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Ο ευφυέστατος Υπουργός μου είχε απαντήσει ενώπιον όλων  «Εγώ προσφέρω Πρόγραμμα. Εσείς θα το συντάξετε με βάση τις προδιαγραφές-πρότυπα της ΕΘΑΕΕ, ο κ. Μήτκας θα το αξιολογήσει και εγώ θα το ευλογήσω, γιατί είμαι Υπουργός και Θρησκευμάτων».

Μετά την αναχώρηση όλων συγκροτήθηκαν Επιτροπές ειδικών εμπειρογνωμόνων από τα 3 Τμήματα της ΣΚΑΕΠ, οι οποίες  τελούσαν υπό την αιγίδα της Κοσμητείας και οι οποίες, ακολουθώντας τα Πρότυπα της ΕΘΑΕΕ συνέγραψαν πάνω από 2000 σελίδες π.χ. για την βιωσιμότητα του προγράμματος, για το Πρόγραμμα σπουδών, για τις προοπτικές των αποφοίτων τους , τους στόχους του προγράμματος, την ανταγωνιστικότητά του κλπ. Ακολούθησε η κατάρτιση συμφώνου των 3 τμημάτων δηλαδή των Τμημάτων Δημοτικής, Νηπιαγωγών, Ψυχολογίας, αφού οι Συνελεύσεις του αποφάσισαν σχεδόν ομόφωνα την ίδρυσή του Προγράμματος, με ένα μόνο λευκό. Και έλαβε επίσης χώρα η έγκριση του προγράμματος από τον Πρύτανη αρχικά και από ολόκληρη την Σύγκλητο στη συνέχεια.

Επομένως , η Κοσμητεία ευχαριστεί πολύ τον Πρύτανη, όλα τα μέλη της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, τις Επιτροπές των εμπειρογνωμόνων της ΣΚΑΕΠ και όλα τα μέλη ΔΕΠ των τριών Τμημάτων που συνεργάστηκαν, με επισπεύδον το Τμήμα  Δημοτικής Εκπαίδευσης. Ευχαριστεί επίσης τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, οι οποίες υποδέχτηκαν θετικά την ίδρυση του προγράμματος και θα κληθούν στο μέλλον να το στηρίξουν, με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους.

Ελάχιστα τώρα για τους σκοπούς και τους στόχους του Προγράμματος:Πρόκειται για την ίδρυση και λειτουργίαΔιεπιστημονικού Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών (ΔΠΠΣ)με τίτλο «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση»,από το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, σε συνεργασία των Τμημάτων α) Παιδαγωγικού Δημοτικής Εκπαίδευσης β) Παιδαγωγικού Νηπιαγωγών γ)  Ψυχολογίαςτου Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Σκοπός του προγράμματος είναι η εκπαίδευση Ειδικών Παιδαγωγών (Δασκάλων και Νηπιαγωγών) για τη στελέχωση της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Το πτυχίο θα είναι ενιαίο και θα περιλαμβάνει δύο κατευθύνσεις:την  κατεύθυνση Ειδικής Αγωγής Νηπιαγωγού (ΠΕ 61)&την κατεύθυνση Ειδικής Αγωγής Δασκάλου/ας (ΠΕ 71). Η διαφοροποίηση ανάμεσα στους δασκάλους ειδικής αγωγής και στους Νηπιαγωγούς ειδικής αγωγής θα γίνεται μέσω της ετήσιας πρακτικής άσκησης στο 4ο έτος φοίτησης.

Οι πτυχιούχοι/ες κατοχυρώνουν επαγγελματικά δικαιώματα με το Νόμο 3699/2008 και τις τροποποιήσεις του Νόμου 3966/2011.

Το πρόγραμμα ελπίζεται ότι θα έχει θετική υποδοχή από την τοπική κοινωνία για να επιτευχθεί  η ενίσχυση της εκπαιδευτικής προσφοράς στην περιοχή. Ακόμα διακρίνεταιγια το υψηλό φοιτητικό ενδιαφέρον  και για την άμεση επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων του επειδή θα παρέχει αναγνωρισμένα επαγγελματικά δικαιώματα με πολλέςευκαιρίες  απασχόλησης,και κυρίως επειδή υφίσταται αυξημένη ζήτηση ειδικών εκπαιδευτικών,  ενώ η ενίσχυση της ειδικής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και διεθνώςείναι ζητούμενο που απορρέει και από τις δεσμεύσεις μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η προσβασιμότητα και η  κουλτούρα της  συμπερίληψης υπαγορεύεται από την στρατηγική γεωγραφική θέση της Δυτικής Μακεδονίας στα Βαλκάνια και  εμπεριέχει την δυνατότητα της υποστήριξης ατόμων με αναπηρία, την ένταξη προσφύγων, ή μεταναστών ή  παιδιών Ρομά με αναπηρία,  στο πλαίσιο μιας συνεκτικής στρατηγικής η οποία  υλοποιεί τον ευρωπαϊκό στόχο της συμπερίληψης, αφού οι πολιτικές συμπερίληψης και η  θεσμική αναγνώριση  των δικαιωμάτων  των ατόμων με αναπηρίες περιλαμβάνεται  στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, ΟΗΕ 2006 (Επικύρωση ν. 4074/2012).

Ο Ακαδημαϊκός Ανταγωνισμόςείναιισχνός και προέρχεται από τα άλλα δύο Τμήματα με ισχυρά πιστοποιημένα προγράμματα σπουδών, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα της Θεσσαλονίκης και του Βόλου, αλλά και από τα ΝΠΠΕ (Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης). Ωστόσο το υπό κυοφορία διατελών Πρόγραμμα του ΠΔΜ θα είναι το δεύτερο στην Ελλάδα με βάση το πρότυπο του αντίστοιχου στον Βόλο, γιατί το υπάρχον στο πανεπιστήμιο Μακεδονίας πρόκειται για μια κατεύθυνση σπουδών του Τμήματος Εκπαιδευτικής πολιτικής.

Κλείνοντας θελω να επισημάνω ότι πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή  για τη Δυτική Μακεδονία, όχι μόνο εξαιτίας   των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων  της και της απολιγνιτοποίησης, αλλά επειδή  θα υλοποιηθεί  στις υφιστάμενες δομές –υποδομέςτου Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά  μακροπρόθεσμα, όχι μόνο στην  ενίσχυση  της απασχόλησης ,  αλλά  και της  κοινωνικής συνοχής, σε μια από τις πιο δοκιμασμένες περιφέρειες της χώρας μας.

ΣΗΤ

The post Το Διεπιστημονικό Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (ΔΠΠΣ) «Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση» appeared first on Νέα Φλώρινα.

Θεωρώ εκ προοιμίου ότι διαβάσατε την ανάρτησή μου εν βρασμώ ψυχής και για αυτό δεν σας έγινε  κατανοητή, ως προς την ουσία της. Θα προσπαθήσω λοιπόν να αποσαφηνίσω τα επίμαχα σημεία της:

α) Περί της αναφοράς της ανάρτησής μου στο πρόσωπό σας:

Η ανάρτησή μου, που σας στενοχώρησε και πραγματικά λυπάμαι που την εκλάβατε έτσι,  δεν αναφέρεται σε σας, αφού πουθενά δεν υπάρχει το όνομά σας. Απευθύνεται στον ή στην υπεύθυνη πολιτισμού του Δήμου,ο/ η οποίος/α  δεν σας ενημέρωσε για την ύπαρξη του Αρχείου Τοπικής Ιστορίας, που υφίσταται στο Εργαστήριο Τοπικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου μας, Πρόεδρος του οποίου είμαι η ίδια, και στο Ψηφιακό Αποθετήριο του Πανεπιστημίου μας, που  περιλαμβάνει ψηφιοποιημένες όλες τις εργασίες των φοιτητών του Μεταπτυχιακού προγράμματος που επίσης διευθύνω,τίτλος του οποίου είναι: «Ζητήματα Ιστορίας, Ιστορικής Εκπαίδευσης και Εκπαιδευτικής Πολιτικής»,στο οποίο συμμετέχουν 18 Καθηγητές Ιστορίας, από όλα τα ελληνικά πανεπιστήμια και  από την Κύπρο.

Οι παρατηρήσεις μου αυτές, κακώς θεωρήσατε ότι αναφέρονταν στην αξιοπιστία ή στην ποιότητα της δουλειάς σας. Αντίθετα, ήθελαν να συμβάλλουν,  στην επιτυχία της ενασχόλησής σας με την τοπική ιστορία, για την  οποία, όπως αντιλαμβάνομαι έχετε πολύ γόνιμο ενδιαφέρον.

Επιτρέψτε μου,  να έχω και εγώ, «ακαδημαϊκή αδεία»,μετά από 22 βιβλία και 104 άρθρα,τη δυνατότητα να εφιστώ την προσοχή των νεότερων ερευνητών σε ό,τι εκλαμβάνω ως σημαντικό. Και θέλω να γνωρίζετε καλά ότι ασχολούμαι μόνο με εκείνους που πραγματικά έχουν το ενδιαφέρον, τις δυνάμεις και τις δυνατότητες, για την ιδιαίτερα δύσκολη εμπλοκή τους με την τοπική ιστορία. Αν και δεν είχα εκείνη την ώρα της προβολής την πίστωση χρόνου να παρακολουθήσω τη δουλειά σας-έχω βλέπετε πολλές άλλες εκ των καθηκόντων μου υποχρεώσεις- θεώρησα πως είχα το δικαίωμα να υποβάλλω, με βάση την έγγραφη αναφορά  στο κείμενο της διαφημιστική προβολή του ντοκυμαντέρ σας, κάποια καλοπροαίρετα σχόλια, ως ειδικός στο πεδίο της ιστορίας. Νόμιζα ότι θα μπορούσαν όλα αυτά,  χωρίς ένταση, να  αποτελέσουν αφορμή για διάλογο, όπως είχα μάθει από την  κουλτούρα του πανεπιστημίου, κάτι που δυστυχώς εξελίχτηκε στην εν λόγω  αντιπαράθεση…

β) Περί της αρνητικής μου συμπεριφοράς «όταν με εκτιμούσατε», όπως γράφετε:

Δεν ξέρω ειλικρινά, αν και πότε επιχειρήσατε να με προσεγγίσετε, δεν έχω τίποτα από όσα καταγγελτικά περιγράφετε υπόψη μου. Το προηγούμενο ντοκυμαντέρ σας και η πρόσκληση για την παρακολούθησή του  δεν έφτασαν ποτέ ως εμένα, χωρίς δική μου υπαιτιότητα. Μου διαμηνύθηκε η ύπαρξή του τώρα, στο πλαίσιο της συζήτησης  που σχετίζεται με την απόφασή σας να διαρρήξετε τις σχέσεις σας με μένα και λυπάμαι πολύ για τα αρνητικά σας συναισθήματα και για τις αδόκητες παρερμηνείες που μου αποδώσατε.

γ) Η σχέση της  δουλειάς σας με την ιστορία και ουδόλως με τη Λαογραφία ή τον λαϊκό πολιτισμό των λαϊκών ανθρώπων αποκλειστικά, (όπως γράφετε, επιτρέψτε μου με μιαδόση «λαϊκισμού»):

Η σχέση αυτή συνάγεται από την απλή ανάγνωση του 23^ου Πρακτικού τακτικής συνεδρίασης»  «Δια ζώσης» της Δημαρχιακής Επιτροπής που έλαβε χώρα στις 3 Ιουνίου 2025 (αναρτητέο στο διαδίκτυο, στην διαύγεια) στο πλαίσιο του οποίου με αριθμό 226/2025 αναφέρεται χαρακτηριστικά «Έγκριση εξειδίκευσης πίστωσης μέχρι του ποσού των 2.500 ευρώ για τη δημιουργία κινηματογραφικού ντοκυμαντέρ στο πλαίσιο εκδήλωσης του Δήμου Φλώρινας για την ιστορία της πόλης.

δ) Η χρηματοδότηση και η αμοιβή:

Στο ίδιο έγγραφο η απευθείας ανάθεση αιτιολογείται νόμιμα βέβαια (πρόκειται για ποσό μικρότερο των 3000 ευρώ) ως εξής: «Θα είναι ντοκιμαντέρ που δημιουργείται για την πόλη της Φλώρινας με αναλυτική παρουσίαση των γεγονότων του 20^ου αιώνα και θα μείνει κληρονομιά στις επόμενες γενιές καθώς και ως δώρο του Δήμου Φλώρινας σε επίσημους επισκέπτες ώστε να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου μας.

Από το ίδιο πρακτικό πληροφορούμαστε επίσηςότι δεσμεύτηκε ποσό έως 2.500 ευρώ που θα εισέπραττε ο εκπονητής (ερευνητής, τεχνικός, κινηματογραφιστής)  του ντοκυμαντέρ….

Τελειώνοντας, επισημαίνω ότι δεν έχω αναφέρει τίποτα σχετικά με  την είσπραξη  αυτή στην αρχική μου ανάρτηση, ούτε τώρα θα παραπέμψω σε αυτήν, γιατί θεωρώ φυσιολογικό ότι η δουλειά πρέπει να αμείβεται. 

ε. Το ζήτημα της παρερμηνείας της ορολογίας:

Έγραψα στο κείμενό μου ότι η ακαδημαϊκή ιστορία χρησιμοποιεί πηγές. Πηγές είναι και οι φωτογραφίες , συμφωνώ. Εκείνο όμως που πραγματικά έχει σημασία είναι η χρήση τους. Για την ακαδημαϊκή ιστορία, οι πηγές χρήζουν ερμηνείας, ένταξης στο ιστορικό πλαίσιο της περιόδου, σύζευξης με το αίτιο και το αιτιατό κλπ. Υπάρχει όμως και η άλλη ιστορία «η Δημόσια Ιστορία», η οποία σχετίζεται με την Κοινωνιολογία και άλλες επιστήμες και αναπαριστά γεγονότα του παρελθόντος, κατασκευάζοντάς το. Αυτό θεώρησα ότι είναι το είδος της ιστορίας που υπηρετήσατε, αφού δημιουργήσατε μια αναπαράσταση του παρελθόντος, κινώντας τα πρόσωπα με τεχνητή νοημοσύνη και υπηρετώντας τη δική σας ανάγνωση της ιστορίας, μέσα από τις επιλογές σας. Αυτό το είδος ιστορίας , τη δημόσια ιστορία υπηρετεί η κινηματογραφική εκδοχή της ιστορίας, η αναπαράσταση των αγαλμάτων, της ζωγραφικής κλπ

Γιατί εκλάβατε αυτή την παρατήρησή μου ως απαξίωση της προσπάθειάς σας; Μήπως επειδή αγνοείτε την ορολογία, το περιεχόμενο των εννοιών και δεν εννοήσατε τι σημαίνουν «οι χρήσεις του παρελθόντος»;

Στ. Περί της χρησιμότητας του ιστορικού δίπλα στον όποιο  κινηματογραφιστή

Το συμπέρασμα όλων αυτών είναι πως η ιστορία είναι επιστήμη, όχι κοινό αγαθό του όποιου φορέα, όπως λέει το καταγγελτικό εναντίον μου κείμενο του Δήμου.

Αν σας βοηθούσε ένας  ιστορικός,τουλάχιστον δεν θα παρεξηγούσατε τις παρατηρήσεις μου. Και δεν θα στενοχωριόσασταν. Γιατί δεν αξιολόγησα πουθενά την ποιότητα της δουλειάς σας αρνητικά.

Ζ. Περί της ερώτησης του Πρύτανη που θα έπρεπε κατά την γνώμη σας να είχε προηγηθεί, στον οποίον θα απευθυνθείτε εσείς να υποβάλλετε ερωτήσεις για τις ενέργειές μου..κλπ.

Η χρήση του πληθυντικού ευγενείας από μέρους μου είναι δεδομένη στα ακαδημαϊκά κείμενα. Γιατί οπωσδήποτε έχω και συναδέλφους ακαδημαϊκούς και μεταπτυχιακούς, με τους οποίους συνεργάζομαι. Γιατί στα πανεπιστήμια τίποτα δεν γίνεται από έναν. Όλα είναι αποτέλεσμα συνεργασίας των πολλαπλών ειδικοτήτων και γνωστικών αντικειμένων. Η έρευνα πάντα προάγεται με συνέργειες.

Και επειδή νομίζετε ότι είμαι δημόσιος υπάλληλος που πρέπει να λογοδοτήσει στον Προϊστάμενό του, και έχετε άγνοια της ακαδημαϊκής δεοντολογίας, φιλικά σας ενημερώνω ότι η σχέση με τον Πρύτανη αφορά την συνεργασία μας στο πεδίο της διοίκησης του ιδρύματος και ότι υπάρχει πάντα η αμοιβαία εκτίμηση. Ο Πρύτανης δεν μπορεί να υπεισέλθει σε θέματα ιστορίας και εγώ σε θέματα της δικής του ειδικότητας.

Σε ό,τι σχετίζεται λοιπόν με μια πιθανή παρέμβασή σας στον πρύτανη, θα σας συμβούλευα να αποφύγετε να εκτεθείτε.

Η. Ακροτελεύτια σχόλια

Κλείνω ευχαριστώντας σας που μου δώσατε την ευκαιρία να σας γνωρίσω. Κρατώ την διάθεσή σας για την τοπική ιστορία και είμαι ανοιχτή σε συνεργασία στο μέλλον.

Δεν πρόκειται όμως σε ό,τι με αφορά να ξαναασχοληθώ με απαντήσεις σε σας, στον Δήμο ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Γιατί μια τέτοια επιλογή  δίνει τροφή, όπως είδατε, σε κάθε πικραμένο,  να παρέμβει, με ψεύτικα προφιλ και με όπλο την ανωνυμία, σε δικές του «ανώνυμες παρεμβάσεις κακίας», έξω από το θέμα μας.

ΥΓ. Ευχαριστώ και τον απρόσωπο και ανώνυμο κονδυλοφόρο που  πληρώνεται από τον Δήμο και ο οποίος συνέθεσε το Δελτίο τύπου του Δήμου Φλώρινας. Τον ευχαριστώ κυρίως για την υπόμνηση σε μένα της δεοντολογίας περί της συμπεριφοράς του πανεπιστημιακού δασκάλου. Απορώ  κυρίως  για το πότε πρόλαβε ο γραφέας του κειμένου του Δήμου να αφομοιώσει αυτή την δεοντολογία, αν και δεν έχει διατελέσει ποτέ Καθηγητής ή Καθηγήτρια  ενός Ανωτάτου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος.

ΥΓ2. Με την φράση «Δελτίο τύπου του Δήμου» που περιλαμβάνεται και ως υπογραφή στο κείμενο εναντίον μου τί «σημαίνεται»; Δελτίο τύπου της Δημοτικής Επιτροπής, Δελτίο τύπου της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου;

Τι άραγε κρύβεται πίσω από το απρόσωπο της καταγγελτικής αυτής νουθεσίας που απευθύνεται σε μένα; Χωρίς σεβασμό ή αλλιώς  «χωρίς αιδώ»;

Πρόκειται κατά την γνώμη μου για προσπάθεια λογοκρισίας και φίμωσης ενός  απλού δημότη που ασκεί κριτική, ώστε  να είναι από τούδε θετικός στις όποιες επιλογές και αποφάσεις του «Δήμου» αν δεν θέλει να εισπράττει τέτοια δελτία.

Ευχαριστώ λοιπόν «τον Δήμο», για την τιμή που μου έκανε να ασχοληθεί μαζί μου.

Και δημόσια δηλώνω ότι αυτός ο «Δήμος» δεν έχει πλέον την εξουσιοδότησή μας να ασχοληθεί ως φορέας με την δωρεάν παραχώρηση της εργασίας μας για την «ιστορικοποίηση» των  αρχοντικών του Βαροσίου.

Η «ψηφιακή ξενάγηση» στο παραδοσιακό Βαρόσι  παραπέμπεται εις το διηνεκές…!!!

[1] Όπως χαρακτηριστικά ανφέρεται στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων του Δήμου.

The post Ωφέλιμη απάντηση (αν και όχι οφειλόμενη) της Καθηγήτριας Σοφίας Ηλιάδου – Τάχου, Κοσμήτορος της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας appeared first on Νέα Φλώρινα.

Το έναυσμα για την οροθέτηση της γενοκτονίας δόθηκε το 1947 σε ένα άρθρο στην εφημερίδα New York Times, στο οποίο περιέχεται η εξής σημαντική επισήμανση: «Εάν τα μέλη των Ηνωμένων Εθνών περάσουν την κατάλληλη νομοθεσία, τέτοια γεγονότα όπως τα πογκρόμ στην τσαρική Ρωσία, οι σφαγές των Αρμενίων και των Ελλήνων από τους Τούρκους θα μπορούσαν να τιμωρούνται ως γενοκτονία». Η κατάλληλη νομοθεσία ήταν η Σύμβαση για την Πρόληψη και Τιμωρία του Εγκλήματος της Γενοκτονίας (UNCG) που υιοθετήθηκε το 1948. Ο Raphael Lemkin (1900- 1959), πωλονοεβραίος δικηγόρος, διαμόρφωσε τον νομικό όρο «γενοκτονία» και αναγνωρίστηκε ως ο πατέρας της σύμβασης αυτής.

Είναι γεγονός ότι η έννοια της γενοκτονίας δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τους λαούς να νοηματοδοτήσουν μια τρομακτική πραγματικότητα, να την ορίσουν νομικά και να επιτρέψουν την τιμωρία των θυτών μέσα από κανόνες δικαίου. Επομένως, θεωρημένη μέσα από αυτό το σκεπτικό, η θεσμοθέτηση της γενοκτονίας αποτελεί μια κοινωνικά σημαντική νομοκανονική πράξη. Eπομένως η απόφαση της Βουλής των Ελλήνων της 24.2.1994 επί πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου που αφορούσε στην αναγνώριση της ποντιακής γενοκτονίας και στην καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης επισφράγισε μια μακρά περίοδο διεκδίκησης. Κατά την γνώμη μας, η αναγνώριση της ποντιακής γενοκτονίας από τη διεθνή κοινότητα παραμένει ένα διακύβευμα, ενώ για τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας αποτελεί πρόκριμα μείζονος συμβολικής σημασίας.

Όσον αφορά τη συζήτηση σχετικά με την καταλληλότητα της χρήσης του όρου «γενοκτονία» σε ιστορικό πλαίσιο που είναι προγενέστερο της επίσημης έγκρισής της, η οποία έλαβε χώρα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, θα πρέπει να δεχτούμε ότι το πιο ισχυρό επιχείρημα για τη χρήση του όρου «γενοκτονία» για την περίπτωση της ποντιακής γενοκτονίας είναι το γεγονός ότι οι πρωτοπόροι των μελετών γενοκτονίας, και πριν από όλους ο ίδιος ο Lemkin, εκκινούσαν από την τραγική εμπειρία της ποντιακής γενοκτονίας προκειμένου να οροθετήσουν νομικά τον όρο γενοκτονία.

Οι τρεις συνιστώσες του όρου «γενοκτονία», σύμφωνα με την ακαδημαϊκή βιβλιογραφία είναι α) ο προσδιορισμός της ομάδας-στόχου στο πλαίσιο του οθωμανικού κράτους, β) η ύπαρξη ενός συγκεκριμένου και προκαθορισμένου σχεδίου εξόντωσης από την ηγεσία του οθωμανικού, στην αρχή, και του τουρκικού κράτους, στη συνέχεια, γ) η μεγάλης κλίμακας εξόντωση που επιχειρήθηκε.
Στην περίπτωση της ποντιακής γενοκτονίας η ομάδα στόχος ήταν οι ελληνορθόδοξοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας που ανήκαν στο ρουμ-μιλλέτ, οι οποίοι ήταν δηλαδή οργανωμένοι σε κοινότητες με επικεφαλής τον Πατριάρχη. Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί μια σαφής ημερομηνία γένεσης της γενοκτονικής πρόθεσης εναντίον των Οθωμανών Ελλήνων, αξίζει όμως να σημειωθεί ότι ο Lemkin φαίνεται να πρότεινε ότι το κίνημα των Νεότουρκων του 1908, πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους, προσπάθησε να πετύχει ένα θανάσιμο πλήγμα ενάντια σε όλα τα χριστιανικά μιλλέτ με τους διάφορους νόμους που ψηφίστηκαν. Οι νόμοι αυτοί σχετίζονταν με την κατάργηση των κοινοτικών προνομίων που είχαν εισαχθεί στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ, οι οποίες είχαν προσφέρει μια σειρά προνομίων στις χριστιανικές κοινότητες.

Οι αιτίες που οδήγησαν στην υιοθέτηση γενοκτονικών τάσεων έναντι των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αρχικά, και του κεμαλικού κράτους στη συνέχεια μπορούν να αποδοθούν στην εκπαιδευτική, πολιτισμική και οικονομική κατάσταση των Οθωμανών Ελλήνων, αλλά και στην ανάπτυξη και διάχυση του τουρκικού εθνικισμού. Ο γενικός στόχος των Νεότουρκων ήταν να επιτύχουν την πλήρη τουρκοποίηση της χώρας, καταστρέφοντας όλα τα μη μουσουλμανικά και μη τουρκικά στοιχεία. Γενοκτονικές πράξεις διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Πολέμου και ένα νέο, πιο άγριο κύμα τέτοιων πράξεων έλαβε χώρα κατά την περίοδο 1919-1923 υπό την ηγεσία του εθνικιστικού κινήματος με επικεφαλής τον Mustafa Kemal Pasha (που αργότερα ονομάστηκε Atatürk), στο όνομα της εθνικιστικής ιδεολογίας.

Ο Hofmann υποστηρίζει ότι η ελληνική γενοκτονία διεξήχθη σε μια δεκαετία και σε τρεις φάσεις: πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η βία ασκήθηκε και από τα δύο καθεστώτα, από εκείνο της Επιτροπής της Ένωσης και της Προόδου και από την κυβέρνηση των ανταρτών κεμαλικών στη Σαμψούντα και αργότερα στην Άγκυρα. Ειδικότερα, πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο (1908-1915) η πολιτική που υιοθετήθηκε από τους Νεότουρκους ήταν η κατάργηση του φόρου απαλλαγής από τις στρατιωτικές υπηρεσίες και η εγγραφή των χριστιανών στον οθωμανικό στρατό. Η δεύτερη φάση της γενοκτονίας ξεκίνησε το 1915, οπότε σημειώθηκαν οι διώξεις και οι απελάσεις των Ελλήνων. Η απόβαση των Ελλήνων στη Σμύρνη έδωσε στους Τούρκους το απαραίτητο πρόσχημα για να επιλύσουν το μειονοτικό τους πρόβλημα: οι εθνικιστές, εκμεταλλευόμενοι τον πόλεμο με την Ελλάδα, πραγματοποίησαν το πρόγραμμα εξολόθρευσης των μη τουρκικών στοιχείων στη Μικρά Ασία. Πολλές περιοχές στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας έγιναν τόποι απέλασης, σφαγής, φυλάκισης και εκτέλεσης αθώων ανθρώπων μετά από ψευδή δίκη.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1919 η κυβέρνηση της Άγκυρας εξέδωσε τον νόμο περί λιποταξίας και ίδρυσε ειδικά δικαστήρια, τα Δικαστήρια της Ανεξαρτησίας, τα οποία ενήργησαν ως στρατοδικεία με απεριόριστη εξουσία. Ως μέρος της συνεχιζόμενης γενοκτονικής πολιτικής, αυτά τα δικαστήρια είχαν ως στόχο τους τη μαζική δολοφονία των πιο σημαντικών θρησκευτικών και πολιτικών εκπροσώπων των Ποντίων με ένα νομικό πρόσχημα. Συγκεκριμένα, το δικαστήριο της Αμάσειας εξέδωσε 174 θανατικές καταδίκες, ενώ αυτό της Σαμψούντας εξέδωσε 485 μεταξύ του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου 1921. Στις 2 Μαρτίου η Εθνική Συνέλευση στην Άγκυρα διέταξε την επανεισαγωγή των Ελλήνων στα εργατικά τάγματα.

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό της γενοκτονίας των Οθωμανών Ελλήνων που συνιστά ιδιαιτερότητα είναι ότι αυτή υλοποιήθηκε από δύο ιδεολογικά και οργανικά αλληλένδετα και διασυνδεδεμένα δικτατορικά και σοβινιστικά καθεστώτα: από το καθεστώς της CUP υπό την εξουσία των τριών πασάδων και από την επαναστατική κυβέρνηση της Σαμψούντας και της Άγκυρας υπό την εξουσία της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης και της κυβέρνησης του Kemal.

Το ερώτημα όμως που δεν έχει απαντηθεί ακόμα είναι αν η επίσημη διεθνής αναγνώριση της ποντιακής γενοκτονίας, η οποία έχει επιτευχθεί μόνο σε μια μικρή κλίμακα χωρών μέχρι σήμερα, είναι δουλειά των ιστορικών ή των πολιτικών ή αν ήγγικεν ο καιρός για μια συλλειτουργία όλων των φορέων προς την κατεύθυνση αυτή.

The post Η γενοκτονία ως διακύβευμα: το διεθνές διπλωματικό και πολιτικό παρασκήνιο και το χρέος των πολιτικών και των ακαδημαϊκών appeared first on Νέα Φλώρινα.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

• Κωνσταντίνος Tσιούμης, Καθηγητής, Κοσμήτορας Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ
• Βασίλης Φούκας, Καθηγητής, Τμήμα Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής ΑΠΘ
• Γιάννης Μπέτσας, Αναπληρωτής Καθηγητής, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ
• και η συγγραφέας του βιβλίου Σοφία Ηλιάδου – Τάχου, Καθηγήτρια Νέας Ελληνικής lστoρίας και Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης, Κοσμήτορας Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Δρ Βαλκανικών σπουδών, εκδότης, συγγραφέας.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΜΑΪΟΥ 2025, 3:00-4:00 μ.μ.

Περίπτερο 14, Αίθουσα: Poetry Box

(Εγκαταστάσεις ΔΕΘ, Θεσσαλονίκη)

The post Παρουσίαση του βιβλίου “Εκσυγχρονισμός και φιλελεύθερος εθνικισμός” της Σοφίας Ηλιάδου – Τάχου appeared first on Νέα Φλώρινα.

της Σοφίας Ηλιάδου

Πήρα μόλις χθες στα χέρια μου το βιβλίο «Όνειρα γλυκά» του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Σταύρου Τάχου. Μια καλαίσθητη έκδοση των εκδόσεων iwrite,με κείμενο και εικονογράφηση του ίδιου του συγγραφέα και πρόλογο του δημοσιογράφου και  συγγραφέα παιδικών βιβλίων Άρη Δημοκίδη.

Το βιβλίο ήταν για μένα μια αποκάλυψη, αλλά και μια επώδυνη διαδρομή «ενσυναίσθησης». Όχι μόνο γιατί αυτό επιχειρεί να απευθυνθεί στο συλλογικό φαντασιακό, χρησιμοποιώντας την ονειρική γραφή των συνειρμών, αλλά κυρίως γιατί πετυχαίνει να υποβάλει, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία αυτά, ένα κεντρικό μήνυμα, που δεν απέχει από την πραγματικότητα των μικρών και των μεγάλων : το μήνυμα της πάλης ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι, ανάμεσα στο τραύμα και στην υπέρβασή του.

Ο συγγραφέας δεν κατασκευάζει την δράση με ρεαλισμό, πραγματισμό ή ηθικό φρονηματισμό. Τα υποβάλει μέσα από μια λογοτεχνική γραφή που «σε κατακτά»,  κατά τον κ. Δημοκίδη,  «από την αρχή της ανάγνωσης του βιβλίου».Ο Γκάρυ, το ξωτικό,  ταυτίζεται στον κόσμο των ανθρώπων με τα εφιαλτικά όνειρα ενός μικρού κοριτσιού. Από εκεί και πέρα όλα αλλάζουν, ο κόσμος του δεν έχει πια την ίδια γεύση, το τραύμα τον αποξενώνει και τον υποχρεώνει σε μια μακριά διαδρομή, ανάμεσα στο σκοτάδι και την θλίψη.

Η αφήγηση χωρίζεται σε ενότητες, που αποτελούν και τα στάδια που υποβάλλουν την αλληλουχία της  πορείας του Γκάρυ. Μιας πορείας που περνά από τον κόσμο των ονείρων και των ξωτικών, στον κόσμο των ανθρώπων και επιστρέφει πάλι, μέσα από αναζητήσεις σε σκοτεινά μονοπάτια, που συνειρμικά παραπέμπουν στην ομηρική Οδύσσεια, στον κόσμο των ξωτικών και στην  θεραπεία του τραύματος.

Στο βιβλίο, η πορεία σηματοδοτεί το πέρασμα από το φως στο σκοτάδι, αλλά και την επιστροφή στο φως. Στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα κινούνται καλές νεράιδες, κακόβουλα και πονηρά τέρατα, και ένα γυναικείο ξωτικό με αισθήματα αγάπης, η Φαίη. Και όλα αυτά αισθητοποιούνται, αποκτούν αποτύπωμα, μέσα από την εικονογράφηση του συγγραφέα, πυκνή και διαφωτιστική, σε πολλές σελίδες, που μας  οδηγεί πάλι κοντά στο δίλημμα του Τόμας Έλιοτ «είναιη τέχνη η μορφοποίηση της συγκίνησης ή η συγκινησιακή αποτύπωση της μορφής»;

Εξάλλου το μυθιστόρημα, από μόνο του, θέτει μανιχαϊστικά διλήμματα, που αφορούν την σχέση ανάμεσα στο «καλό» και στο «κακό». Ή καλύτερα χτίζει με «φαντασιακά υλικά»μια διαδικασία ονειρική, που αποτελεί μια συνεχή  πάλη ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι. Στο τέλος, το καλό θριαμβεύει, με ασήμαντους βέβαια αστερίσκους. Γιατί ο Γκάρυ αναζητά την επαλήθευση του ονείρου, που αποτέλεσε και την αφόρμηση του μυθιστορήματος, στο μεγάλο γυαλιστερό κοχύλι που συνδέει τον κόσμο των ξωτικών, με τον κόσμο των ανθρώπων.

Εν κατακλείδι, η επιτυχία του συγκεκριμένου βιβλίου είναι το γεγονός ότι πετυχαίνει να  αποδώσει, μέσα από την σουρεαλιστική  αφήγηση τις διαστάσεις του «κόσμου των ανθρώπων». Πρόκειται, κατά την ανάγνωσή μου, για ένα  περιβάλλον βουλιαγμένο στις  εφήμερες αξίες του, που παράγει ψυχικά τραύματα, που δεν συνειδητοποιεί   την αρνητική του επίδραση και για αυτό δεν αναζητά ή δεν προσφέρει  δρόμους σωτηρίας και  υπέρβασης των αδιεξόδων που παράγει, παρά μόνο προσπαθεί να επιβάλλει τις δικές του κλίμακες αξιών, τις δικές του νόρμες. Και πάντα, σύμφωνα με τη δική μου ανάγνωση, ο συγγραφέας υποδεικνύει ότι η απόπειρα θεραπείας κατακτιέται με επώδυνο αγώνα του ίδιου του  παθόντος, κυρίως όμως μέσα από την φροντίδα και την μέριμνα  εκείνων που τον αγαπούν, εκείνων που δεν προσπαθούν να τον αλλάξουν  και τον αποδέχονται. Πόσοι όμως από τον «κόσμο των ανθρώπων»κατανοούν ή  γνωρίζουν πώς να διαβάζουν  τον κόσμο των άλλων  με ενσυναίσθηση;

Και οπωσδήποτε το ερώτημα που  θα έθετα στο τέλος αυτής της απόπειρας ανάγνωσης του βιβλίου είναι αν πρόκειται τελικά για  «ένα μυθιστόρημα για παιδιά ή ένα μυθιστόρημα για μεγάλους;»

The post Μια απόπειρα «ανάγνωσης» του βιβλίου «Όνειρα γλυκά» appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η εκλογή της αυτή επιβεβαιώνει την γενική αναγνώριση της επιστημονικής αξίας και του εκπαιδευτικού έργου της  και περιποιεί τιμή όχι μόνο για την πανεπιστημιακή κοινότητα αλλά για τη Φλώρινα και γενικότερα τη Δυτική Μακεδονία.

Οι ευχές μου συνοδεύουν την αγαπητή Σοφία και μαζί με τα συγχαρητήρια όλων μας, της εύχομαι νέες επιτυχίες στον επιστημονικό τομέα που με τόση αφοσίωση και υπευθυνότητα διακονεί.

The post Συγχαρητήριο μήνυμα βουλευτή Στ. Παπασωτηρίου με την ανάληψη καθηκόντων της νέας Κοσμήτορος Σοφίας Ηλιάδου – Τάχου appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η ομόφωνη εκλογή της αποτελεί αναγνώριση της πολυετούς ερευνητικής και εκπαιδευτικής της δραστηριότητας, μα πάνω από όλα της αδιαμφισβήτητης αφοσίωσής της στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα στα Τμήματα της Φλώρινας.

Εύχομαι από καρδιάς καλή θητεία στα νέα της καθήκοντα και είμαι βέβαιος πως θα εργαστεί άοκνα, ώστε το Πανεπιστήμιό μας να συνεχίσει να αποτελεί ένα ζωντανό και δραστήριο κύτταρο πολιτιστικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Βασίλειος Νικ. Γιαννάκης
Δήμαρχος Φλώρινας

The post Συγχαρητήριο μήνυμα του Δημάρχου Φλώρινας κ. Βασίλη Γιαννάκη προς την κα Σοφία Ηλιάδου – Τάχου appeared first on Νέα Φλώρινα.