Το Βαρικό είναι ένα μικρό χωριό της Φλώρινας, με περίπου 500 μόνιμους κατοίκους, που είναι ευρέως γνωστό για τα φασόλια του, και τη λαϊκή τέχνη της καλαθοπλεκτικής, μιας ιδιαίτερης παράδοσης που περνάει από γενιά σε γενιά και κρύβει μέσα της επιμονή, αγάπη και μπόλικο μεράκι. Ακόμη, το Βαρικό αποτελεί την μοναδική περιοχή στην Ελλάδα, όπου καλλιεργούνται βέργες ιτιάς, που είναι ευλύγιστες και κατάλληλες για την κατασκευή καλαθιών, κοφινιών, πανεριών και άλλων σχετικών προϊόντων που δημιουργούνται εξ ολοκλήρου από ιτιόβεργα.

Ο κ. Αθανάσιος Παπαστεργίου και ο κ. Στέργιος Μάτσας έμαθαν την τέχνη της καλαθοπλεκτικής από τους γονείς τους, και συνεχίζουν την παράδοση πεισματικά, κόντρα στις επιταγές της σύγχρονης ζωής. Και οι δύο πλέκουν καλάθια για περισσότερα από 30 χρόνια, και ενώ αυτή η δουλειά έχει πολλή κούραση και αρκετές δυσκολίες, έμαθαν να την αγαπούν, όπως λένε χαρακτηριστικά και στην κάμερα του Όπου Υπάρχει Ελλάδα. Μας άνοιξαν με καμάρι τα εργαστήριά τους, για να μας δείξουν τους κόπους μιας ζωής, αλλά και μία ιδιαίτερη τέχνη που τείνει να εκλείψει. Η καλαθοπλεκτική αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε με βάση τις ανάγκες κάθε εποχής, καθώς τα διάφορα είδη βέργας που αξιοποιούνταν κατά καιρούς, εξυπηρετούσαν και κάποιον συγκεκριμένο σκοπό.

Αρχικά, την περίοδο της Τουρκοκρατίας, αναπτύχθηκε η τεχνική της ψάθας, μετά ακολούθησαν τα καλάμια, που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή της καλαμωτής στις οροφές, και έπειτα οι επόμενες γενιές μπήκαν στο καλάθι, το λεγόμενο κοφίνι, όπου τοποθετούσαν κάποτε τα καπνά, και εξακολουθούν να το χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα στις εκκλησίες, αλλά και στη συλλογή του κρόκου Κοζάνης. Πλέον, η τέταρτη γενιά καλαθοπλεκτών ανέλαβε το πανέρι και το εξέλιξε σε πιο σύγχρονες εκδοχές και χρήσεις του. Η παραδοσιακή καλαθοπλεκτική τέχνη της Φλώρινας κάνει θραύση και σε πολλά κυκλαδίτικα νησιά, όπως η Σαντορίνη, όπου ζητούν πλεκτές κατασκευές για την τοποθέτηση γλαστρών.

Η ιδιαιτερότητα που παρουσιάζει η καλαθοπλεκτική τέχνη της Φλώρινας, δεν περιορίζεται μόνο στον τρόπο όπου οι τεχνίτες «μπλέκουν» επιδέξια τις βέργες μεταξύ τους και δημιουργούν αληθινά κομψοτεχνήματα, αλλά και στο γεγονός ότι οι ίδιοι καλλιεργούν και την πρώτη ύλη. Στα παραδοσιακά εργαστήρια της περιοχής οι ειδικοί του επαγγέλματος περνούν από την παραγωγή στην μεταποίηση, και έπειτα στην πώληση. Οι βέργες ιτιάς που καλλιεργούνται εκεί απαιτούν αυξημένα ποσοστά υγρασίας, και κάθε χρόνο, το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου, η ιτιόβεργα κόβεται και αυτοφύεται, μία διαδικασία που γίνεται για πολλές δεκαετίες στο Βαρικό Φλώρινας.

Τέλος, κάθε καλοκαίρι, την περίοδο του Δεκαπενταύγουστου, πραγματοποιείται στο χωριό η ξακουστή γιορτή της φασολάδας. Όταν πέφτει η νύχτα, στην πλατεία του χωριού μοιράζεται δωρεάν στον κόσμο ψημένο, χωριάτικο ψωμί από ξυλόφουρνο και φασόλια, γίγαντες Βαρικού, που είναι μαγειρεμένα με την παραδοσιακή συνταγή. Αν βρεθείτε εκείνη την εποχή στη Φλώρινα, αξίζει να κάνετε μία βόλτα σ’ αυτό το μικρό χωριό στο νοτιότερο άκρο του νομού, όπου εκτός από την πεντανόστιμη φασολάδα, θα έχετε την ευκαιρία να αγοράσετε και τα πλεκτά καλάθια των ντόπιων τεχνιτών, που ξεχωρίζουν για την ταυτότητα και την άριστη ποιότητά τους.

Πηγή: skai.gr

The post Η καλαθοπλεκτική τέχνη στο Βαρικό appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η εκδήλωση περιλάμβανε την προβολή ντοκιμαντέρ στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Δήμου την Παρασκευή 30 Μαΐου. Το ντοκιμαντέρ αποτύπωνε την καλλιέργεια και τη συγκομιδή της ιτιόβεργας, της πρώτης ύλης για την παραγωγή καλαθιών στην κοινότητα του Βαρικού Φλώρινας από το Θανάση Παπαστεργίου. Ο κ. Παπαστεργίου, ένας από τους τελευταίους καλαθοπλέκτες της περιοχής, παραχώρησε συνέντευξη εξιστορώντας το παρελθόν αλλά και εκφράζοντας τις προσδοκίες του για το μέλλον της καλαθοπλεκτικής. Το ντοκιμαντέρ πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος διευρυμένης πρακτικής άσκησης των φοιτητών του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κλεάνθη Κομματά και Σταυρούλας Στάμκου, οι οποίοι επιμελήθηκαν το βίντεο μαζί με την ομάδα εργασίας της Λέσχης Πολιτισμού.

Ακολούθησε συζήτηση με τον κ. Παπαστεργίου και το κοινό που παρευρέθηκε στην προβολή, κατά την οποία λύθηκαν απορίες σχετικά με τις τεχνικές και την επεξεργασία της ιτιόβεργας ενώ εκτέθηκαν και προβληματισμοί για το μέλλον της συγκεκριμένης τέχνης στη σύγχρονη κοινωνία και αγορά.

Η υπεύθυνη του μουσείου Χαρά Λιόλιου αναφέρθηκε στις δράσεις του μουσείου για τη ανάδειξη τεχνών που χάνονται καθώς και στη λειτουργία του μουσείου που έχει ανανεώσει την έκθεσή του και έχει ανοίξει και πάλι τις πόρτες του στο κοινό της πόλης μας.

Το Σάββατο 31 Μαΐου στο Λαογραφικό Μουσείο ο κ. Παπαστεργίου πραγματοποίησε εργαστήρι καλαθοπλεκτικής. Οι συμμετέχοντες – μικροί και μεγάλοι – είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν να πλέξουν οι ίδιοι με ιτιόβεργα, να ξεκινήσουν το δικό τους καλάθι, υπό την καθοδήγησή του. Με ενθουσιασμό αλλά και υπομονή επί σχεδόν τρεις ώρες τα μέλη του εργαστηρίου επιδόθηκαν στη χειροτεχνία και υποσχέθηκαν ότι σύντομα θα συναντηθούν και πάλι με το δάσκαλό τους για να συνεχίσουν τη μαθητεία τους.

Το Λαογραφικό Μουσείο της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας είναι ανοιχτό για το κοινό κάθε Τετάρτη 6-8μ.μ.

Το Εργαστήρι του Θανάση Παπαστεργίου βρίσκεται στο Βαρικό του νομού Φλώρινας.

The post «Καλάθια χωρίς χέρια»: Ολοκληρώθηκε η εκδήλωση του Λαογραφικού Μουσείου της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας (pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με τον Θανάση Παπαστεργίου.

Το επόμενο πρωί, στους χώρους του Λαογραφικού Μουσείου της Λέσχης Πολιτισμού, ο Θανάσης Παπαστεργίου θα μας καθοδηγήσει να κατασκευάσουμε το δικό μας καλάθι, σε ένα εργαστήρι καλαθοπλεκτικής για περιορισμένο αριθμό ατόμων.

Το ντοκιμαντέρ δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Διευρυμένης πρακτικής άσκησης που πραγματοποίησαν οι φοιτητές του Τμήματος Εφαρμοσμένων και Εικαστικών Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Κλεάνθης Κομματάς και Σταυρούλα Στάμκου στο Λαογραφικό Μουσείο της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας.

Κάμερα: Κλεάνθης Κομματάς, Σταυρούλα Στάμκου, Χαρά Λιόλιου

Μοντάζ: Κλεάνθης Κομματάς

Σύλληψη, σκηνοθεσία, παραγωγή: Λαογραφικό Μουσείο Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας

Παρασκευή 30 Μαΐου – 19.00

Προβολή ντοκιμαντέρ Καλάθια χωρίς Χέρια [36 λεπτά]

Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων Δήμου Φλώρινας (Νέο Πάρκο)

Σάββατο 31 Μαΐου – 11.00

Εργαστήρι καλαθοπλεκτικής

Λαογραφικό Μουσείο Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας, Καραβίτη 2

Tο εργαστήρι είναι δωρεάν, με σειρά προτεραιότητας και απαραίτητη κράτηση θέσης στο 6937618382

The post Προβολή του ντοκιμαντέρ “Καλάθια χωρίς χέρια” από το Λαογραφικό Μουσείο της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας appeared first on Νέα Φλώρινα.