Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Τα αποτελέσματα του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA), το οποίο αξιολογεί τις δεξιότητες των 15χρονων μαθητών κάθε τρία χρόνια, δημοσιεύθηκαν την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου. Δείχνουν μια κατάρρευση στις δεξιότητες ανάγνωσης και μαθηματικών στην πλειονότητα των χωρών, που ανήκουν στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Η PISA εξετάζει κατά πόσο οι 15χρονοι μπορούν να αξιοποιήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους στην καθημερινή ζωή, με αντικείμενα την επιστήμη, την κατανόηση κειμένου, τα μαθηματικά και, για πρώτη φορά, την υπολογιστική επίλυση προβλημάτων.

Στην έρευνα PISA 2025 συμμετείχαν 765.000 μαθητές/τριες, εκπροσωπώντας συνολικά 33 εκατ. μαθητές/τριες από 91 χώρες, δηλαδή δέκα επιπλέον χώρες σε σχέση με την έρευνα PISA 2022. Αξιολογήθηκαν στις Φυσικές Επιστήμες (αντικείμενο εστίασης), στην Κατανόηση Κειμένου, στα Μαθηματικά και (για πρώτη φορά) στην Επίλυση Προβλημάτων σε Ψηφιακά Περιβάλλοντα (Computational Problem Solving).

Στην Ελλάδα συμμετείχαν 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, με το δείγμα να αντιστοιχεί περίπου στο 95% του πληθυσμού των 15χρονων, το υψηλότερο ποσοστό κάλυψης από την έναρξη της συμμετοχής της χώρας στην PISA το 2000.

Τα ελληνικά αποτελέσματα εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ωστόσο η εικόνα σε σχέση με το 2022 είναι πιο σύνθετη. Η μόνη στατιστικά σημαντική μεταβολή αφορά την κατανόηση κειμένου, ενώ οι μεταβολές στα μαθηματικά και την επιστήμη δε θεωρούνται στατιστικά σημαντικές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για την Ελλάδα, οι μαθητές συγκέντρωσαν 423 μονάδες στην κατανόηση κειμένου, έναντι 461 μονάδων στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Στα μαθηματικά η ελληνική επίδοση διαμορφώθηκε στις 424 μονάδες, έναντι 463 μονάδων στον ΟΟΣΑ, ενώ στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων η Ελλάδα συγκέντρωσε 461 μονάδες, έναντι 500 μονάδων στον διεθνή μέσο όρο.

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 47η θέση μεταξύ των 91 χωρών και οικονομιών στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων. Το ποσοστό των μαθητών που δε φτάνουν το βασικό επίπεδο επάρκειας ανέρχεται σε 40,9% στην επιστήμη, 43,8% στην κατανόηση κειμένου και 49,5% στα μαθηματικά.

Ωστόσο, η κοινωνικοοικονομική προέλευση εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τις επιδόσεις. Οι μαθητές από ευνοϊκότερο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον συγκέντρωσαν κατά μέσο όρο 85 μονάδες περισσότερες στην επιστήμη σε σχέση με τους μαθητές από πιο μειονεκτικά περιβάλλοντα. Η διαφορά περιορίστηκε ελαφρώς, κυρίως επειδή υποχώρησαν οι επιδόσεις των προνομιούχων μαθητών και όχι επειδή βελτιώθηκαν εκείνες των πιο αδύναμων.

Παρά τα σημάδια σταθεροποίησης, η συνολική εικόνα εξακολουθεί να δημιουργεί προβληματισμό, καθώς η Ελλάδα παραμένει αισθητά κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ενώ σημαντικό ποσοστό μαθητών ολοκληρώνει την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να έχει κατακτήσει τις βασικές δεξιότητες, που απαιτούνται για το λειτουργικό εγγραμματισμό.

Στα Μαθηματικά το 49,5% των μαθητών βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο. Στις Φυσικές Επιστήμες το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 40,9%, ενώ στην Κατανόηση Κειμένου φτάνει το 43,8%.

Την ίδια στιγμή, οι διευθυντές των σχολείων εξακολουθούν να επισημαίνουν σημαντικότερες ελλείψεις εκπαιδευτικού προσωπικού σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερα σε κοινωνικά ευάλωτες περιοχές, αλλά και στις σχολικές μονάδες της περιφέρειας.

Στη συνέχεια για την καλύτερη ενημέρωση του αναγνώστη παραθέτουμε τις δέκα χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην κατανόηση κειμένου, στα μαθηματικά και στις επιστήμες.

Οι 10 καλύτερες χώρες στην κατανόηση κειμένου σύμφωνα με την έρευνα PISA 2025

Τι αξιολογείται: Οι μαθητές πρέπει να επιδεικνύουν την ικανότητά τους να «κατανοούν και να χρησιμοποιούν γραπτά κείμενα, αλλά και να αναστοχάζονται το περιεχόμενό τους και να ασχολούνται με αυτό ». Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 461.

1. Σιγκαπούρη, με βαθμολογία 535

2. Πεκίνο, Σαγκάη και επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ στην Κίνα (527)

3. Ταϊβάν (508)

4. Ιαπωνία (503)

5. Νότια Κορέα και Μακάο (501)

7.  Ιρλανδία (500)

8. Εσθονία (499)

9. Νέα Ζηλανδία (497)

10. Ηνωμένο Βασίλειο (494)

Οι 10 καλύτερες χώρες στα μαθηματικά σύμφωνα με την έρευνα PISA 2025

Αυτό που αξιολογείται είναι η ικανότητα «διατύπωσης, χρήσης και ερμηνείας των μαθηματικών σε διαφορετικά πλαίσια» . Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 463.

1. Το Πεκίνο, η Σαγκάη και οι επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ στην Κίνα με βαθμολογία 612·

2. Σιγκαπούρη (563)

3. Μακάο (549)

4. Ταϊβάν (546)

5. Ιαπωνία (525)

6. Νότια Κορέα και Χονγκ Κονγκ (522)·

8. Εσθονία (508)

9. Ελβετία (499)

10. Ηνωμένο Βασίλειο (488).

Οι 10 καλύτερες χώρες στις επιστήμες σύμφωνα με την έρευνα PISA 2025

Η αξιολόγηση καλύπτει γνώσεις φυσικής, βιοεπιστημών, γεωεπιστημών και του σύμπαντος, καθώς και κατανόηση επιστημονικών μεθόδων και εξηγήσεων. Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 482.

1. Το Πεκίνο, η Σαγκάη και οι κινεζικές επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ με βαθμολογία 597·

2. Σιγκαπούρη (560)

3. Μακάο (541)

4. Ταϊβάν (540)

5. Ιαπωνία (538);

6. Εσθονία (527)

7. Νότια Κορέα (526)

8. Ηνωμένο Βασίλειο (511)·

9. Καναδάς (510)

10. Νέα Ζηλανδία (509) και Αυστραλία (509).

The post PISA 2025: Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Καμία ήπειρος δε θερμαίνεται αυτή τη στιγμή ταχύτερα από την Ευρώπη. Αυτό επιβεβαιώνεται από τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, ο Ιούλιος στη Δυτική Ευρώπη – όπως και ο προηγούμενος Ιούνιος – ήταν ο θερμότερος καλοκαιρινός μήνας που έχει καταγραφεί ποτέ. Η μέση θερμοκρασία έφτασε στο επίπεδο ρεκόρ των 21,62°C στην περιοχή κατά τη διάρκεια του Ιουνίου και του Ιουλίου, σύμφωνα με το Copernicus. Τα κύματα καύσωνα, οι ξηρασίες και οι πυρκαγιές αυξήθηκαν, ενώ οι ωκεανοί βίωσαν επίσης τον πιο ζεστό Ιούλιο που έχει καταγραφεί ποτέ.

Η Δυτική Ευρώπη βίωσε το  πιο ζεστό ξεκίνημα του καλοκαιριού,  που έχει καταγραφεί ποτέ, με τον Ιούνιο και τον Ιούλιο να φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ, σε ένα φόντο επαναλαμβανόμενων καυσώνων,  εκτεταμένης ξηρασίας  και καταστροφικών πυρκαγιών, όλα τροφοδοτούμενα από την κλιματική αλλαγή. Οι ωκεανοί του κόσμου έφτασαν επίσης σε πρωτοφανή επίπεδα θερμότητας για τον Ιούλιο του 2026, ανέφερε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής στο μηνιαίο δελτίο του τη Δευτέρα (10/8/2026).

«Δεν έχουμε βιώσει τέτοιο κλίμα στη ζωή μας, και ίσως ούτε καν από την αυγή του πολιτισμού μας, προειδοποίησε τους δημοσιογράφους την περασμένη Τετάρτη ο CarloBuontempo, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S). Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Ιούλιος του 2026 έγινε, ισόπαλος με τον Ιούλιο του 2024, ο δεύτερος θερμότερος Ιούλιος που έχει καταγραφεί ποτέ, ξεπερασμένος μόνο από τον Ιούλιο του 2023.

Στη Δυτική Ευρώπη, στην ήπειρο που θερμαίνεται ταχύτερα, το φαινόμενο είναι πιο έντονο. Ο Ιούνιος του 2026 ήταν ήδη ένας μήνας με ρεκόρ ζέστης για την περιοχή, και ο Ιούλιος κατατάσσεται ως ο δεύτερος θερμότερος Ιούλιος που έχει καταγραφεί: με μέση θερμοκρασία 22,48°C (2,53°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020), έρχεται ακριβώς πίσω από τον Ιούλιο του 2006 (22,54°C). Από τον Μάιο, η Δυτική Ευρώπη έχει βιώσει τέσσερα ακραία κύματα καύσωνα, δύο εκ των οποίων τον Ιούλιο. Αυτά τα κύματα καύσωνα έχουν επιδεινώσει την εκτεταμένη ξηρασία στη Γαλλία, την Ισπανία,σε τμήματα της Γερμανίας και το Ηνωμένο Βασίλειο.Οι συνέπειες είναι σοβαρές: χιλιάδες θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη, δασικές πυρκαγιές και θερμοκρασίες ρεκόρ στην επιφάνεια της θάλασσας. Το οικονομικό κόστος είναι τεράστιο.

Το Copernicus αναφέρει ότι τον Ιούλιο, τα επίπεδα υγρασίας του εδάφους στη Δυτική Ευρώπη «ήταν σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα του Ιουλίου του 2022, του τελευταίου καλοκαιριού που χαρακτηρίστηκε από σοβαρή ξηρασία» στην περιοχή. Αυτό είναι «ένα σαφές παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή εντείνει τις ακραίες θερμοκρασίες, με τη ζέστη και την ξηρασία να ενισχύονται η μία από την άλλη», εξηγεί η SamanthaBurgess, στέλεχος του Copernicus.

Άμεσες συνέπειες:  οι ροές των ποταμών  ήταν «εξαιρετικά χαμηλές», ιδιαίτερα στον Σηκουάνα, το Ρήνο και το Δούναβη. Αυτά τα χαμηλά επίπεδα αύξησαν την πίεση στην παροχή νερού, την άρδευση, τα υδάτινα οικοσυστήματα, τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας σε αρκετές χώρες. Αυτές οι συνθήκες «συνέβαλαν επίσης σε εξαιρετική δραστηριότητα πυρκαγιών στην περιοχή, τόσο όσον αφορά στην καμένη έκταση, όσο και στις εκπομπές άνθρακα», σύμφωνα με το Copernicus. Στη Γαλλία, περίπου 42.000 εκτάρια κάηκαν από μια τεράστια πυρκαγιά στην περιοχή της Ζιρόνδης, και στην Ισπανία, 44.000 εκτάρια κάηκαν ολοσχερώς στην επαρχία Άβιλα. Περισσότερα από 113.000 στρέμματα, σύμφωνα με την επίσημη αποτίμηση του υπουργείου Περιβάλλοντος (επιστημονικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο όμως ακόμη και για πάνω από 155.000 στρέμματα) έχουν ήδη καεί στη Βοιωτία και στη ΔυτικήΑττική.

Τον Ιούλιο, οι ωκεανοί του κόσμου έφτασαν σε θερμοκρασίες ρεκόρ για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας έφτασε τους 20,96°C, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε σημειωθεί το 2023. Η θερμότητα των ωκεανών έφτασε σε «εξαιρετικά υψηλά επίπεδα» σε μεγάλο μέρος του τροπικού Ειρηνικού, μια περιοχή όπου οι τρέχουσες συνθήκες του φυσικού κλιματικού κύκλου του Ελ Νίνιο —ο οποίος τείνει να θερμαίνει τα παγκόσμια νερά και τις θερμοκρασίες και να τροφοδοτεί ακραία φαινόμενα, όπως ξηρασίες και πλημμύρες— αναμένεται να ενταθούν περαιτέρω τους επόμενους μήνες .

Βρισκόμαστε αντιμέτωποι «με ένα πολύ σημαντικό Ελ Νίνιο, το μέγεθος του οποίου θα μπορούσε να είναι πρωτοφανές», δήλωσε ο κ.CarloBuontempo, εκτιμώντας ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο ρεκόρ μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας μέχρι το τέλος του έτους ή στις αρχές του 2027. Αλλά «ο κύριος παράγοντας αυτής της θέρμανσης – όπως γνωρίζουμε – έγκειται στα αέρια του θερμοκηπίου», που εκπέμπει η ανθρωπότητα στην ατμόσφαιρα, πρόσθεσε.

Ήδη, σε όλη την Ευρώπη, τον Ιούλιο τα νερά της δυτικής Μεσογείου και οι ακτές του Ατλαντικού βιώνουν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, που συνδέονται με επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων. Τα φαινόμενα Ελ Νίνιο γενικά κορυφώνονται στο τέλος του έτους, όταν η θερμότητα, που συσσωρεύεται στον ωκεανό και απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, προκαλεί αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Το προηγούμενο φαινόμενο Ελ Νίνιο συνέβαλε στο να γίνουν τα έτη 2023 και 2024, αντίστοιχα, τα δεύτερα και πρώτα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί.

Η δυτική ηπειρωτική χώρα χαρακτηρίζεται από επίπεδα υγρασίας εδάφους πολύ χαμηλότερα από εκείνα του Ιουλίου 2022, του «τελευταίου καλοκαιριού που χαρακτηρίστηκε από σοβαρή ξηρασία σε όλη τη Δυτική Ευρώπη», σύμφωνα με το κλιματικό παρατηρητήριο Copernicus.

Σε όλη την Ευρώπη, και ιδιαίτερα στα δυτικά της ηπείρου, τα ξερά λιβάδια και τα χωράφια μαρτυρούν την ήδη ιστορική έκταση και ένταση της ξηρασίας του 2026. Πολλά ποτάμια βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση, πρωτοφανούς σοβαρότητας. Στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας, η στάθμη του Δούναβη έχει μειωθεί σε μόλις περίπου 30 εκατοστά, με ρυθμό ροής λίγο πάνω από 800 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Λόγω της χαμηλής ροής αυτού του ευρωπαϊκού ποταμού μήκους 3.000 χιλιομέτρων, αρκετοί πυρηνικοί αντιδραστήρες έπρεπε να κλείσουν, φέρνοντας τις πληγείσες χώρες στο χείλος μιας ενεργειακής κρίσης .

Η υδρολογική κατάσταση προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία σε όλο και περισσότερες χώρες. Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 10 Αυγούστου, η ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης Copernicus προειδοποίησε: παρά τις βροχές και τις πλημμύρες που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα, τα επίπεδα υγρασίας του εδάφους που καταγράφηκαν τον Ιούλιο στα δυτικά της ηπείρου είναι «σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα του Ιουλίου του 2022, του τελευταίου καλοκαιριού, που χαρακτηρίστηκε από σοβαρή ξηρασία σε όλη τη Δυτική Ευρώπη».

Σε περιοχές της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και στην Ισπανία και τη Γαλλία, αυτός ο δείκτης είναι και «εξαιρετικά χαμηλός ». Αυτό οφείλεται κυρίως στις χαμηλές βροχοπτώσεις. Η Αγγλία και η Ουαλία αναφέρουν ότι κατέγραψαν τον πιο ξηρό Ιούλιο, που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία της εθνικής μετεωρολογικής υπηρεσίας. Στη Γαλλία, «είχαμε έλλειμμα βροχοπτώσεων, που συνεχίζεται από τον Ιούνιο », σημειώνει ο SimonMittelberger,

Σχεδόν το 70% της γαλλικής επικράτειας υπόκειται σε περιορισμούς στη χρήση νερού, λόγω της επιδεινούμενης ξηρασίας που προκαλείται από επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα, ανακοίνωσε το Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης τη Δευτέρα 10 Αυγούστου. Συγκεκριμένα, μέχρι τις 9 Αυγούστου, 99 νομοί, που αντιπροσωπεύουν ολόκληρη τη μητροπολιτική Γαλλία, βρίσκονταν τουλάχιστον σε επίπεδο «επαγρύπνησης». Μεταξύ αυτών, 67 νομοί βρίσκονταν σε «κρίση» και 21 σε «ενισχυμένο συναγερμό».

Καθώς η Γαλλία βιώνει μια ιδιαίτερα έντονη ξηρασία, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συνεχίζουν να επιδεινώνουν τις εντάσεις στους υδάτινους πόρους, σημείωσε η κυβέρνηση, ανακοινώνοντας μια συνάντηση έκτακτης ανάγκης για το θέμα την Τετάρτη 10 Αυγούστου.

Για τις υπηρεσίες που αντιμετωπίζουν κρίση, το νερό προορίζεται για χρήσεις προτεραιότητας: υγεία, πολιτική ασφάλεια, πόσιμο νερό και αποχέτευση. Από το επίπεδο «ενισχυμένου συναγερμού» και μετά, ισχύουν περιορισμοί στο πότισμα κήπων και χώρων πρασίνου, στο γέμισμα πισίνων, στο πλύσιμο αυτοκινήτων και στο πότισμα καλλιεργειών.

Η ιστορική πτώση της στάθμης του Ρήνου, του Δούναβη και άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών ποταμών, εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας και των ακραίων κυμάτων καύσωνα, προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στις μεταφορές, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη βιομηχανία

Οι μεταφορές μπορούν να μετατοπιστούν σε φορτηγά και σιδηροδρομικές μεταφορές μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Επιπλέον, οι μεταφορείς εμπορευμάτων προειδοποιούν για έλλειψη χωρητικότητας. Οι εισαγωγικοί δασμοί αίρονται στην Ελβετία.

Οι ευρωπαϊκές χημικές και φαρμακευτικές βιομηχανίες θα ήταν αδιανόητες χωρίς τον Ρήνο. Οι Roche, Novartis και Lonza στη Βασιλεία, και στη Γερμανία οι BASF , Bayer, Evonik, Lanxess και Covestro – οι κορυφαίοι της βιομηχανίας – εξακολουθούν να παράγουν κατά μήκος του ποταμού. Ο Ρήνος παρέχει την απαραίτητη ψύξη για τις μονάδες και τη μεταφορά εμπορευμάτων. Αυτή η λογική έχει παραμείνει αμετάβλητη για πάνω από έναν αιώνα. Οι μεταφορές μέσω εσωτερικών πλωτών οδών δεν μπορούν να αντικατασταθούν από τρένα και φορτηγά.

Στην καρδιά της Ευρώπης, ο πυρηνικός σταθμός Paks στην Ουγγαρία αναγκάζεται να μειώσει την παραγωγή επειδή ο Δούναβης δεν παρέχει πλέον αρκετό νερό για την ψύξη των αντιδραστήρων. Όχι επειδή η τεχνολογία έχει αποτύχει. Όχι επειδή υπάρχει έλλειψη πυρηνικών καυσίμων. Αλλά επειδή ένας από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Ευρώπης χάνει σιγά σιγά την ενέργειά του. Και κάποιοι ερμηνεύουν αυτό ως μια ισχυρή μεταφορά για την κατάσταση πραγμάτων μεταξύ των ηγετών και των θεσμών της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Μερικές φορές ένα ποτάμι μπορεί να στείλει ένα ισχυρότερο πολιτικό μήνυμα από όλες τις συνόδους κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αυτό το καλοκαίρι, ο Δούναβης έστειλε ακριβώς ένα τέτοιο μήνυμα. Ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνεχίζουν να ζυγίζουν το πολιτικό τους βάρος μέσω γεωπολιτικών θέσεων και στρατιωτικών στρατηγικών, η φύση αποκαλύπτει ανελέητα τις πραγματικές προτεραιότητες.

Επί δεκαετίες, η Ευρώπη έχτιζε την ασφάλειά της με βάση την υπόθεση ότι οι φυσικοί πόροι είναι σταθεροί, ότι τα ποτάμια θα ρέουν πάντα, ότι οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας θα παράγουν πάντα και ότι η γεωργία θα ξεπερνά τους κλιματικούς κύκλους. Σήμερα, καμία από αυτές τις υποθέσεις δεν είναι πλέον ασφαλής.

Η κυκλική κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον επιστημονική προειδοποίηση για τις μελλοντικές γενιές. Είναι μια καθημερινή (πολιτική) πραγματικότητα. Πυρκαγιές που καταβροχθίζουν ολόκληρες περιοχές. Πλημμύρες που καταστρέφουν υποδομές. Ξηρασίες που αδειάζουν ταμιευτήρες. Ποτάμια που δεν μπορούν πλέον να ψύξουν την ενεργειακή υποδομή, στην οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία. Όταν η φύση αρχίζει να υπονομεύει τα θεμέλια του ενεργειακού συστήματος, τότε η μεγαλύτερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι η κλιματική αλλαγή.

Τέλος ζούμε στις ημέρες ένα παράδοξο, που είναι ταυτόχρονα και εντυπωσιακό: ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη μετρά τις συνέπειες ενός μεταβαλλόμενου κλίματος, νέες υποδομές ορυκτών καυσίμων συνεπώς συνεχίζουν να κατασκευάζονται σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου. Είναι κατεπείγον να ληφθούν μέτρα που θα έχουν ισχύ σε όλον τον πλανήτη μας.

The post Η Ευρώπη αντιμέτωπη με ξηρασία, καύσωνες και πυρκαγιές appeared first on Νέα Φλώρινα.

Στις ημέρες μας επικρατεί τεράστια αβεβαιότητα στο παγκόσμιο σκηνικό, που δημιουργείται από τις στρατιωτικές συγκρούσεις, τις ασταθείς αγορές και τις πολιτικές εντάσεις, που συγκλονίζουν τον κόσμο καθημερινά,

Για δεκαετίες η Ευρώπη ζούσε με την πεποίθηση ότι η ιστορία της ανήκε. Ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία ήταν η κορύφωση της πολιτισμικής ανάπτυξης και ότι ο κόσμος πρέπει να οργανώνεται σύμφωνα με τους κανόνες της. Αυτή η αφήγηση συνοδευόταν από αυτοπεποίθηση, αλλά και από τη λήθη του δικού της παρελθόντος και των μεθόδων, με τις οποίες διατηρήθηκε αυτή η κυριαρχία.

Η ιστορία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, της οποίας ο ιδρυτής πατέρας ο Ζαν Μονέ δεν έκρυψε ποτέ τη φιλία του με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αμερικανική επιρροή. Στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες έβλεπαν τη Γηραιά Ήπειρο ως στρατηγικό προπύργιο κατά του κομμουνισμού και οικονομική ευκαιρία για αυτές. Σήμερα οι ευρωπαϊκές χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες για στρατιωτικές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της επιτήρησης και αναγνώρισης, των πληροφοριών, της στρατηγικής μεταφοράς, της πυραυλικής άμυνας και των διαστημικών πόρων.

Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν σηματοδοτούν μια στροφή στην ιστορία του 21ου αιώνα  σε μια νέα εποχή εξουσιών. Η Ευρώπη άρχισε να συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται σε μια κρίσιμη κατάσταση. Βιώνει έναν συνδυασμό δημογραφικής κατάρρευσης, οικονομικής στασιμότητας και στρατηγικής τρωτότητας. Το πετρελαϊκό σοκ και ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ φαίνεται να έχουν καταφέρει ένα βαρύ χτύπημα. Ενώ αυτή παραμένει μακριά από στρατιωτικές επιχειρήσεις, ωστόσο είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη, τόσο στις αυξανόμενες τιμές των υδρογονανθράκων, όσο και στις ελλείψεις στρατηγικών υλικών, καθώς και στον στασιμοπληθωρισμό, και το κλείσιμο ζωτικών ναυτιλιακών οδών.

Μια κομβική στιγμή στη σύγχρονη ιστορία της Ευρώπης, είναι η κρίση της Covid-19 , που ανέδειξε τις υλικοτεχνικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι Ευρωπαίοι συνειδητοποίησαν την εξάρτησή τους από τρίτες χώρες για την προμήθεια προϊόντων και  φαρμακευτικών υλικών.

Στις ημέρες μας η παγκόσμια οικονομία δεν είναι μόνο πιο ασταθής από ό,τι στο παρελθόν, αλλά και δομικά ευάλωτη στις γεωπολιτικές συγκρούσεις, στον κατακερματισμό του εμπορίου, στα κλιματικά σοκ, στις τεχνολογικές μεταλλάξεις και σε άλλες επικαλυπτόμενες και αλληλένδετες δυνάμεις. Η Ευρώπη εξαντλημένη από τις δικές της αντιφάσεις και από τη μακροχρόνια εξάρτησή της από την αμερικανική πολιτική, στρέφεται τώρα προς την ανεξαρτησία της, την αυτονομία της. Σε αγώνα δρόμου επιδίδονται ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κυβερνήσεις προκειμένου να ανεξαρτητοποιηθούν από την αμερικάνικη τεχνολογία, τον στρατιωτικό εξοπλισμό.

Και ενώ η Ευρώπη, για να αποφύγει την αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει συμφωνήσει σε μονομερείς δασμούς, η αμερικανική κυβέρνηση εμπλέκεται σε μια διαρκή κλιμάκωση, όπως αποδεικνύεται από τις νέες απειλές για φορολόγηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών με το πρόσχημα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ενθαρρύνει την καταναγκαστική εργασία.

Η έκφραση «Europa autonom» (αυτόνομη Ευρώπη) αναφέρεται στην ικανότητα της Ευρώπης να δρα, να αμύνεται και να διασφαλίζει την κυριαρχία της, χωρίς να εξαρτάται από εξουσίες τρίτων. Αυτή η γενική ιδέα έχει καταστεί ύψιστη προτεραιότητα σε διάφορους κρίσιμους τομείς.

 Η στρατηγική αυτονομία ορίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να προστατεύει τους πολίτες της και να ανταποκρίνεται σε απειλές, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε εξωτερικές συμμαχίες. Η στρατηγική αυτονομία είναι ένας από τους πολιτικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και της Ευρώπης γενικότερα. Η έννοια αναφέρεται στην ικανότητα της Ευρώπης να υπερασπίζεται τον εαυτό της και να δρα στρατιωτικά ανεξάρτητα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η έννοια συνδέεται στενά με την έννοια της κυριαρχίας.

Ωστόσο, θα πρέπει να τονισθεί με έμφαση ότι δεν υπάρχει πολιτική κυριαρχία χωρίς τεχνολογική κυριαρχία. Δεν μπορείς να είσαι πολιτικά κυρίαρχος, όταν εξαρτάσαι από ξένες χώρες για ημιαγωγούς, ηλεκτρικές μπαταρίες ή για τις αποστολές στο  διάστημα. Πρέπει να οικοδομήσουμε αυτήν την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία μετεγκαθιστώντας τη βιομηχανική παραγωγή και κατασκευάζοντας νέες αλυσίδες αξίας σε τομείς όπως το υδρογόνο, την τεχνητή νοημοσύνη, τις ηλεκτρικές μπαταρίες, τη βιοτεχνολογία και την υγειονομική περίθαλψη. Θέλουμε να αγωνιστούμε για μια Ευρώπη, που θα κατέχει τη θέση της ως μεγάλη παγκόσμια δύναμη, δίπλα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία και που θα υπερασπίζεται μια σειρά των αξιών αυτών, όπως είναι η « αλληλεγγύη μεταξύ των εθνών και ένα περιβαλλοντικά υπεύθυνο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης.

Η Ευρώπη θα πρέπει να αλλάξει και αλλάζει! Αναζητά τη νέα της ταυτότητα σε ένα ταραγμένο διεθνές σκηνικό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πραγματοποιήσει ήδη μεγάλες συμφωνίες με την Κίνα, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με ορισμένες από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (MERCOSUR), με την Αυστραλία, και μια συμφωνία βρίσκεται σε διαδικασία ζύμωσης με το Μεξικό. Το Μεξικό και η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) υπέγραψαν την Παρασκευή 22 Μαΐου την αναθεώρηση της εμπορικής τους συμφωνίας στην Πόλη του Μεξικού, η οποία περιλαμβάνει μείωση των τελωνειακών δασμών τους, προκειμένου να διαφοροποιήσουν τις οικονομίες τους και να παρακάμψουν τον επιθετικό προστατευτισμό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Η προσπάθεια απεξάρτησης βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Ας ελπίζουμε ότι έρχονται καλύτερες ημέρες για την Ευρώπη μας και τους κατοίκουs της.

The post Για μια ισχυρότερη και πιο ανεξάρτητη Ευρώπη appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Ποτέ πριν ο κόσμος δεν είχε ξοδέψει τόσα χρήματα για τον στρατό όσο το 2025. Λόγω πολυάριθμων πολέμων και συγκρούσεων, οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες έφτασαν σε νέο ιστορικό υψηλό για ενδέκατη συνεχόμενη χρονιά. Προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Πρόκειται για ρεκόρ από το τέλος του  Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: τουλάχιστον 60 ένοπλες συγκρούσεις βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη παγκοσμίως. Σε ένα επιδεινούμενο γεωπολιτικό πλαίσιο και με  αυξανόμενες απειλές, η κούρσα των εξοπλισμών επιταχύνθηκε ακόμη περισσότερο το 2025. Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες έφτασαν σε νέο υψηλό επίπεδο, στα 2,887 τρισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 2,9% σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με την έκθεση αναφοράς, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 27 Απριλίου από το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).

Αυτά τα αστρονομικά ποσά αντιπροσωπεύουν το 2,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ και τα 352 δολάρια κατά κεφαλήν. «Αυτή είναι η ενδέκατη συνεχόμενη χρονιά αύξησης των στρατιωτικών δαπανών. Οι στρατιωτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά 41% από το 2015», σημειώνουν οι ερευνητές του SIPRI. Αναμένουν ότι οι αμυντικοί προϋπολογισμοί θα συνεχίσουν να αυξάνονται, ιδίως στις χώρες του Κόλπου.

Για ενδέκατη, λοιπόν, συνεχόμενη χρονιά, οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται. Οι τρεις μεγαλύτεροι δαπανώντες – οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία – αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου των δαπανών παγκοσμίως, δαπάνησαν 1,48 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Η αύξηση έφτασε το 2,9% σε ένα χρόνο, παρά τη μείωση των στρατιωτικών δαπανών των ΗΠΑ, η οποία αντισταθμίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τις αυξήσεις στην Ευρώπη και την Ασία κατά τη διάρκεια «μιας ακόμη χρονιάς που σημαδεύτηκε από πολέμους και κλιμακούμενες εντάσεις», εξηγεί ο LorenzoScarazzato, ερευνητής του Sipri, στο AgenceFrance-Presse (AFP).

«Το στρατιωτικό βάρος» – δηλαδή το μερίδιο του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), που αφιερώνεται στις στρατιωτικές δαπάνες – είναι το υψηλότερο από το 2009. «Όλα δείχνουν ότι ο κόσμος αισθάνεται λιγότερο ασφαλής και δαπανά περισσότερα για τις ένοπλες δυνάμεις του, προκειμένου να αντιμετωπίσει το παγκόσμιο πλαίσιο», σημειώνει ο ερευνητής.

Ηνωμένες Πολιτείες:Οι Ηνωμένες Πολιτείες δαπάνησαν 954 δισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 815 δισεκατομμύρια ευρώ), 7,5% λιγότερα από ό,τι το 2024, αλλά αυτή η μείωση οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι δεν εγκρίθηκε νέα στρατιωτική οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία.

Ευρώπη: Υποκινούμενη από τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να κλείσει την πόρτα στο ΝΑΤΟ, η Ευρώπη είναι η περιοχή, όπου οι στρατιωτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί περισσότερο, και έχουν φθάσει στα 864 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Γερμανία κατέλαβε την τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες – πίσω από τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία, αλλά μπροστά από όλα τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 24% και έφθασαν στα 114 δισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 97 δισεκατομμύρια ευρώ). Για πρώτη φορά από το 1990, οι γερμανικές αμυντικές δαπάνες ξεπέρασαν έτσι τον στόχο του 2% του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με την έρευνα του SIPRI, συνολικά 22 Ευρωπαίοι εταίροι του ΝΑΤΟ ξεπέρασαν αυτό το όριο.

Η Ρωσία και η Ουκρανία αύξησαν ξανά τις στρατιωτικές τους δαπάνες κατά το τέταρτο έτος του πολέμου. Στην Ουκρανία, οι στρατιωτικές δαπάνες αντιπροσώπευαν το 40% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος – ένα ακόμη μεγαλύτερο μερίδιο από ό,τι το 2024.

Ασία-Ωκεανία: Στην περιοχή Ασίας-Ωκεανίας, οι δαπάνες ανήλθαν σε 681 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 8,5% σε σύγκριση με το 2024 – η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το 2009.

Ο κύριος παράγοντας στην περιοχή είναι η Κίνα, η οποία κάθε χρόνο έχει αυξήσει τις δαπάνες της για όπλα  τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.

Η Ιαπωνία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 9,7%, φτάνοντας τα 62,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ή 1,4% του ΑΕΠ – το υψηλότερο ποσοστό από το 1958 – ενώ η Ταϊβάν αύξησε τις δαπάνες της κατά 14%, φτάνοντας τα 18,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο ερευνητής του Sipri, Ντα Σίλβα, εκτιμά ότι η τάση αύξησης των στρατιωτικών δαπανών είναι πιθανό να συνεχιστεί και το 2026. «Υπάρχουν αυτή τη στιγμή πάρα πολλές συγκρούσεις παγκοσμίως. Και είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί τόσο πολύ μέσα σε ένα χρόνο, ώστε αυτή η τάση να αντιστραφεί».

Η ετήσια έκθεση του SIPRI για τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες θεωρείται η πιο ολοκληρωμένη συλλογή δεδομένων αυτού του είδους. Οι ερευνητές για την ειρήνη περιλαμβάνουν στους υπολογισμούς τους τις δαπάνες για προσωπικό, στρατιωτική βοήθεια και στρατιωτική έρευνα και ανάπτυξη.

Η εκτόξευση των στρατιωτικών δαπανών σε παγκόσμιο επίπεδο αποδεικνύει ότι, ο σημερινός κόσμος δεν κατέστη πιο ασφαλής σε σχέση με άλλες δεκαετίες, ενώ η κίνηση προς έναν πολυπολικό κόσμο συνοδεύεται από έκρηξη των ανταγωνισμών και συγκρούσεων και αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. Οι νέοι ανταγωνισμοί και η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στερούν πόρους από τις κοινωνίες, που θα έπρεπε να προορίζονται στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου και την ευημερία των λαών. Ταυτόχρονα, η αύξηση του μιλιταρισμού μαρτυρεί ότι οι χώρες, και σε μεγάλο βαθμό οι κοινωνίες, παραμένουν δέσμιες των μεγάλων βιομηχανικοστρατιωτικών συγκροτημάτων παραγωγής όπλων και των ξεπερασμένων αντιλήψεων για τη διεθνή ασφάλεια.

The post Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες το 2025 appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Η γεωπολιτική εξίσωση στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα στο Στενό του Ορμούζ δεν είναι πλέον τόσο απλή. Ίσως δεν ήταν ποτέ, αλλά με τις νέες τεχνολογίες και τις επιστημονικές προσεγγίσεις, σε όλους τους τομείς της πολιτικής και στρατιωτικής πρόσβασης, αυτή η περιοχή πλέον έχει μεγάλη σημασία και κοστίζει πολύ περισσότερο. Πιο συγκεκριμένα, οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αποτελούν ήδη απτές συνέπειες της σύγκρουσης, με επιπτώσεις που αγγίζουν όχι μόνο την ευρωπαϊκή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία, ενώ επηρεάζουν και την πολιτική σταθερότητα σε αρκετές χώρες.

Στην παγκόσμια γεωπολιτική, υπάρχουν μέρη που φαίνονται μικρά στο χάρτη, αλλά έχουν ένα μεγάλο συγκεκριμένο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό βάρος. Ένα από αυτά τα μέρη είναι το Στενό του Ορμούζ, Είναι το στενό θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, και στην πραγματικότητα το Στενό του Ορμούζ είναι η «αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας.

Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα θαλάσσιο πέρασμα. Είναι ένας τόπος «παγκόσμιας συνάντησης» ενέργειας, πόσιμου νερού, τροφίμων, αλλά και της γεωπολιτικής και της παγκόσμιας οικονομίας. Το κλείσιμο αυτής της αρτηρίας μπορεί να προκαλέσει μια τριπλή κρίση: πείνα, δίψα και ενεργειακό-οικονομικό σοκ. Επομένως, η μάχη για το Στενό του Ορμούζ είναι κάτι περισσότερο από μια περιφερειακή σύγκρουση. Είναι μέρος ενός ευρύτερου γεωπολιτικού αγώνα για τον έλεγχο των πόρων, που θα καθορίσει το μέλλον του εικοστού πρώτου αιώνα. Και ίσως εκεί (ορισμένοι αναλυτές είναι ακόμη και σίγουροι), σε αυτό το στενό θαλάσσιο διάδρομο, να είναι ένα από τα σημεία στον παγκόσμιο χάρτη, όπου η μελλοντική ισορροπία των παγκόσμιων δυνάμεων μπορεί να αποφασιστεί ή αποφασίζεται αυτή τη στιγμή.

 Ο πόλεμος απειλεί σε ύψιστο βαθμό τον εφοδιασμό τροφίμων για τις χώρες αυτής της περιοχής και το «ζήτημα του πόσιμου νερού», πιο συγκεκριμένα η τεχνολογία, που παρέχει πόσιμο νερό σε αυτές τις χώρες της Μέσης Ανατολής, και τούτο διότι αυτός ο πόρος (πόσιμο νερό) είναι εξαιρετικά σπάνιος εκεί. Συνεπώς όχι μόνο οι ενεργειακοί πόροι είναι κρίσιμοι, αλλά, σύμφωνα με τους παγκόσμιους αναλυτές, το νερό και τα τρόφιμα αποτελούν ουσιαστικό μέρος του γεωστρατηγικού παιχνιδιού για τον έλεγχο ολόκληρης της περιοχής της Μέσης Ανατολής.

 Συνεπώς ο Κόλπος έχει τρία κρίσιμα σημεία ευπάθειας. Το πρώτο είναι η ήδη γνωστή πετρελαϊκή υποδομή, το δεύτερο είναι οι θαλάσσιες εμπορικές οδοί και οι αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων, και το τρίτο είναι οι μονάδες αφαλάτωσης. Στη σύγχρονη στρατηγική, θεωρούνται εξίσου σημαντικοί στόχοι. Πιο αναλυτικά:

1. Το πετρέλαιο και τα προϊόντα διύλισης

Τρεις εβδομάδες αφότου το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ , μέσω των οποίων διέρχεται σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και των προϊόντων διύλισης που μεταφέρονται μέσω θαλάσσης, η παγκόσμια αγορά έχει, προς το παρόν, καταφέρει να παραμείνει στην επιφάνεια. Αλλά για πόσο ακόμη – και με ποιο κόστος;

 Ωστόσο, δε διαφαίνεται γρήγορη βελτίωση: Ενώ οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου συνήθως φτάνουν στις αντλίες πολύ γρήγορα, η πτώση των τιμών συχνά διαρκεί περισσότερο.

Περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου διέρχεται από αυτό το στενό.«Αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία» : η προειδοποίηση προέρχεται από έναν από τους κορυφαίους επόπτες των ενεργειακών αγορών. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα LeMonde την Παρασκευή 20 Μαρτίου, οFatihBirol, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), (ledirecteurexécutif de l’Agenceinternationale de l’énergie-AIE), , συνοψίζει απερίφραστα την κλίμακα της κρίσης που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος, μέσα σε τρεις εβδομάδες, έχει προκαλέσει την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

 Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από το Στενό του Ορμούζ. Η παράλυση αυτής της ζωτικής σημασίας πλωτής οδού, η οποία ήταν εκτεθειμένη σε επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τις ιρανικές δυνάμεις, και οι περικοπές στην παραγωγή που επιβλήθηκαν στις χώρες εξαγωγής του Περσικού Κόλπου, στερούν ήδη από την αγορά 11 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (αργό πετρέλαιο και προϊόντα διύλισης πετρελαίου), σύμφωνα με την εκτίμηση του επικεφαλής του IEA. «Έχουμε, επομένως, χάσει περισσότερο πετρέλαιο από ό,τι κατά τη διάρκεια των δύο πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970 μαζί », επισημαίνει ο κ. Birol, υπενθυμίζοντας ότι τόσο το 1973 όσο και το 1979, οι απώλειες ανήλθαν σε 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

 Οι ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως οι χημικές ουσίες, ο χάλυβας, το γυαλί και το χαρτί θα επηρεαστούν ιδιαίτερα. Για την Ευρώπη, αυτό σημαίνει αυξανόμενο κόστος ενέργειας, αυξανόμενους κινδύνους πληθωρισμού και πρόσθετη επενδυτική αβεβαιότητα.

Οι επιπτώσεις του πολέμου είναι ήδη εμφανείς στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αλλά και στην ελληνική οικονομία , στην ενέργεια, στη ναυτιλία και στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.

2. Η διατροφική εξάρτηση των χωρών του κόλπου

 Το παράδοξο του Κόλπου είναι προφανές. Συγκεκριμένα στον κόλπο αυτόν βρίσκονται οι πλουσιότερες χώρες στον κόσμο, που είναι ταυτόχρονα και από τις πιο εξαρτημένες από τις εισαγωγές τροφίμων. Ο λόγος είναι απλός, και αυτός είναι η τρομερή έλλειψη νερού και τροφίμων στην έρημο. Συγκεκριμένα, η έλλειψη νερού, γόνιμου εδάφους και ευνοϊκού κλίματος σημαίνει ότι η τοπική γεωργία δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του πληθυσμού.

 Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ένα τεράστιο μέρος των τροφίμων στη Μέση Ανατολή φτάνει δια θαλάσσης, για παράδειγμα, σιτηρά από την Ευρώπη και τη Ρωσία, κρέας από την Αυστραλία, φρούτα και λαχανικά από την Ασία και την Αφρική. Πόλεις όπως το Ντουμπάι, η Ντόχα ή το Κουβέιτ είναι σύγχρονες μεγαλουπόλεις που ζουν χάρη σε αυτό το (παγκόσμιο) εμπόριο. Εάν οι θαλάσσιες οδοί αποκόπτονταν, οι συνέπειες θα ήταν τρομερές σε ότι αφορά στην αύξηση των τιμών των τροφίμων, στις ελλείψεις βασικών αγαθών, την κοινωνική αστάθεια κ.λπ. Υπό αυτή την έννοια, το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένας ενεργειακός διάδρομος. Είναι μια «λεωφόρος επικοινωνιών» που τροφοδοτεί την έρημο. Όποιος ελέγχει αυτό το στενό, αυτή τη φορά ελέγχει και πόσο πεινασμένος ή χορτάτος θα είναι ο πληθυσμός της Μέσης Ανατολής!

3. Το πόσιμο νερό, η πραγματική πηγή ζωής του Κόλπου

 Σύμφωνα με κορυφαίους αναλυτές, υπάρχει μια άλλη, ακόμη βαθύτερη εξάρτηση. Δηλαδή – το νερό! Τα κράτη του Κόλπου έχουν μερικά από τα μικρότερα αποθέματα φυσικού πόσιμου νερού στον κόσμο. Αλλά έχουν καταφύγει στην «αφαλάτωση», δηλαδή μια διαδικασία με την οποία «το θαλασσινό νερό μετατρέπεται σε πόσιμο νερό.

 Με αυτή την έννοια, ο Περσικός Κόλπος είναι σήμερα το παγκόσμιο κέντρο αυτής της τεχνολογίας. Χιλιάδες χιλιόμετρα ακτής καλύπτονται από τεράστια βιομηχανικά συγκροτήματα που μετατρέπουν το αλμυρό θαλασσινό νερό σε πόρο ζωής. Σε ορισμένες χώρες, η εξάρτηση από αυτήν την τεχνολογία είναι δραματική, που κυριολεκτικά σημαίνει, ότι είναι «ζωτικής σημασίας».

 Για παράδειγμα, στο Κουβέιτ, σχεδόν όλο το πόσιμο νερό λαμβάνεται με αυτόν τον τρόπο. Επιπλέον, στη Σαουδική Αραβία, ένα μεγάλο μέρος πόσιμου νερού παρέχεται μέσω αφαλάτωσης. Ας αναφέρουμε επίσης ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένα τεράστιο ποσοστό των αναγκών τους σε πόσιμο νερό, καλύπτουν μέσω συστημάτων αφαλάτωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι μεγάλες πόλεις του Κόλπου υπάρχουν χάρη σε ένα μηχανολογικό σύστημα που λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα. Εάν αυτές οι μονάδες σταματούσαν να λειτουργούν, εκατομμύρια άνθρωποι θα έμεναν χωρίς νερό σε λίγες μόνο ημέρες.

Εάν μια επίθεση σε ένα διυλιστήριο σημαίνει οικονομικό πλήγμα και ένας αποκλεισμός του στενού σημαίνει σοκ στον εμπορικό εφοδιασμό και διαταραχή των αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων, τότε η πιθανή καταστροφή της ικανότητας αφαλάτωσης σημαίνει υπαρξιακή κρίση. Η διακοπή της υδροδότησης, ακόμη και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές κρίσεις: από προβλήματα δημόσιας υγείας έως κοινωνική αποσταθεροποίηση. Σε συνθήκες ακραίας ζέστης, όπως αυτές που επικρατούν το καλοκαίρι στον Κόλπο, η έλλειψη νερού μπορεί να μετατραπεί μέσα σε ώρες σε ζήτημα επιβίωσης, γράφει το AlJazeera. Αυτός είναι ο πρώτος και υψηλότερος κίνδυνος που υπάρχει σε έναν τόσο ανελέητο πόλεμο, και από τις δύο πλευρές.

 Ελπίζουμε η κρίση αυτή να τελειώσει σύντομα, ταυτόχρονα όμως θα πρέπει να προετοιμαστούμε για μια παρατεταμένη περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Είναι επιτακτική ανάγκη ο ενεργειακός εφοδιασμός της χώρας μας κα ευρύτερα της Ευρώπης να καταστεί πιο ανθεκτικός – μέσω διαφοροποιημένων αλυσίδων εφοδιασμού, καλά εφοδιασμένων εγκαταστάσεων αποθήκευσης, συντονισμένων ευρωπαϊκών προμηθειών και επιταχυνόμενης επέκτασης της εγχώριας παραγωγής ενέργειας.

The post Το Στενό του Ορμούζ, ένας ασύμμετρος πόλεμος με αβέβαιο αποτέλεσμα appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Η αύξηση των πολέμων και η άνοδος των ψυχικών διαταραχών, η υποτίμηση του λόγου και η απώλεια της σύνδεσης-σχέσης με την πραγματικότητα είναι ανησυχητικά σημάδια των ανατροπών στις κοινωνίες μας. Σχεδόν πριν από έναν αιώνα, ο Φρόιντ διέγνωσε μια δυσφορία, που αντικατοπτρίζει αυτήν που βιώνουμε σήμερα.

Μια φερόμενη περίπτωση εκφοβισμού σε ένα δημοτικό σχολείο στην πόλη Sarreguemines έχει σοκάρει τη Γαλλία. Ένα εννιάχρονο κορίτσι αυτοκτόνησε. Οι συμμαθητές της φέρονται να την κορόιδευαν για εβδομάδες λόγω της εμφάνισής της, οι γονείς της φέρονται να μην είχαν ιδέα για τον εκφοβισμό. Η μητέρα της τη βρήκε νεκρή στο δωμάτιο του αδελφού της το προπερασμένο Σάββατο (11/10) το πρωί. Το κορίτσι άφησε ένα σημείωμα αυτοκτονίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, παραπονέθηκε ότι την πείραζαν συνεχώς στο σχολείο από την έναρξη της σχολικής χρονιάς το Σεπτέμβριο. Μια φίλη της ίδιας ηλικίας είπε στους ερευνητές, ότι το κορίτσι έκλαιγε σχεδόν κάθε μέρα στο σχολείο, επειδή οι συμμαθητές την κορόιδευαν, διότι ήταν «χοντρή και άσχημη.

Ο σχολικός εκφοβισμός ή αλλιώς bullying, είναι ένα φαινόμενο, που συναντάται σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό. Ένας στους τρεις μαθητές έχουν πέσει θύμα εκφοβισμού σύμφωνα με έρευνες, που αφορούν την Ελλάδα. Ως θύμα σχολικού εκφοβισμού ορίζεται το άτομο που δέχεται επαναλαμβανόμενη επίθεση λεκτική, σωματική ή κοινωνική και αδυναμία του θύματος να προστατέψει τον εαυτό του.

Μερικά πράγματα δεν είναι σε ομαλή φυσική ή ψυχική κατάσταση. Ανησυχητικά μηνύματα δίνουν την εντύπωση ότι οι κοινωνίες μας βρίσκονται στα πρόθυρα της εσωτερικής κατάρρευσης. Πρέπει να πούμε ότι κάθε μέρα, που περνάει, φέρνει το μερίδιό της στην απελπισία, την πλημμυρίδα της έκπληξης, το μερίδιό της στο σοκ. Τα θανατηφόρα νέων στο οδικό δίκτυο της χώρας μας, αλλά και τα καθημερινά εγκλήματα στην κοινωνία μας δεν αφήνουν κανένα ασυγκίνητο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η συντριβή και η ισοπέδωση της Γάζας, οι γυναίκες που εξαναγκάζονται να σιωπήσουν στο Αφγανιστάν, οι θεωρίες συνωμοσίας που, από την Ουάσιγκτον μέχρι τη Μόσχα, φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδα του κράτους, επηρεάζουν την καθημερινότητα σε έντονο βαθμό. Αλλά και οι παράλογες δολοφονίες, οι κατά συρροή αυτοκτονίες, τα κοινωνικά δίκτυα, όπου ξεχύνονται τόσες πολλές ανεξέλεγκτες παρορμήσεις και στοχευμένες παρενοχλήσεις.

Το ζοφερό κλίμα δεν είναι μια συγκεχυμένη αίσθηση. Τα αντικειμενικά δεδομένα υποστηρίζουν την εικόνα μιας θανατηφόρας εποχής,την αυξανόμενη πόλωση μεταξύ των χωρών, το μεγάλο αριθμό πολέμων και συρράξεων που διεξάγονται στον πλανήτη και τη διάβρωση των δημοκρατικών κατακτήσεων και δικαιωμάτων. Οι πόλεμοι πολλαπλασιάζονται: σύμφωνα με μια έκθεση του Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη του Όσλο, που δημοσιεύθηκε στις 11 Ιουνίου φέτος, το 2024 έχουν καταγραφεί 61 συγκρούσεις παγκοσμίως, φέρνοντάς τες στο υψηλότερο επίπεδό τους από το 1946. Οι ψυχικές ασθένειες αυξάνονται:ένας στους οκτώ ανθρώπους στον κόσμο πάσχει από ψυχική διαταραχή, με τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης να είναι τα πιο συχνά, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που δημοσιεύθηκε το 2022. Η χρήση και η εμπορία ναρκωτικών αυξάνονται ραγδαία, η κοινωνική ανομία εξαπλώνεται και ο ψηφιακός εθισμός των νέων μεταδίδει σκοταδισμό, θεωρίες συνωμοσίας και μίσος, που βασίζεται στην ταυτότητα του άλλου.

Το 1930, ο Σίγκμουντ Φρόιντ (1856-1939) διατύπωσε με προσοχή την υπόθεση ότι οι κοινωνίες μας είχαν γίνει «νευρωτικές». Ο εφευρέτης της ψυχανάλυσης διέγνωσε ότι η Δύση βίωνε μια περίοδο Πολιτισμικής Δυσαρέσκειας. Το ψυχολογικό κόστος της αποκήρυξης των παρορμήσεων, που απαιτούνται για τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας, γινόταν πολύ υψηλό για τα άτομα και δημιουργούσε τεράστιες εντάσεις. Σύμφωνα με τον Φρόιντ, «το αποφασιστικό ερώτημα για το πεπρωμένο του ανθρώπινου είδους» ήταν «αν και σε ποιο βαθμό η πολιτιστική του ανάπτυξη θα καταφέρει να ελέγξει την αναστάτωση, που προκαλείται από την ανθρώπινη παρόρμηση της επιθετικότητας και της αυτοκαταστροφής» .

Οι καταθλιπτικές διαθέσεις και η απώλεια ενδιαφέροντος αυξάνονται, ειδικά μεταξύ των ομάδων χαμηλού εισοδήματος, Τακαταθλιπτικά συμπτώματα σε περιόδους πολλαπλών κρίσεων χαρακτηρίζουν τις σημερινές κοινωνίες, Ιδιαίτερα οι κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες ομάδες αντιμετωπίζουν περισσότερα εμπόδια στην περίθαλψη και την κοινωνική ζωή.

Πόλεμος, κλίμα, μετανάστευση φτώχειας: Αυτή τη στιγμή είναι εύκολο να πέσεις σε μια αποκαλυπτική διάθεση. Φυσικά, ο θάνατος και η φυγή δεν είναι νέα φαινόμενα. Αλλά κάτι άλλο είναι νέο, και αυτό είναι που κάνει αυτές τις κρίσεις τόσο απειλητικές – κάτι που δεν προμηνύεται καλό για τη φιλελεύθερη δημοκρατία.

Το αίσθημα του να ζεις σε μια κατάσταση μόνιμης πολυαιτιολογικής κρίσης, ακόμη και σε σχετικά ευημερούσα Κεντρική Ευρώπη, είναι πολύ διαδεδομένο. Επηρεάζει τις ιδιωτικές συνομιλίες, καθορίζει την πολιτική, διαμορφώνει το θόρυβο στο προσκήνιο και το παρασκήνιο της ποικίλης δικτυακής επικοινωνίας. Μερικές φορές θα μπορούσε κανείς σχεδόν να επιδοθεί σε ένα είδος προαίσθησης του τέλους του χρόνου: Η κλιματική αλλαγή έχει γίνει καταπιεστική καθημερινότητα. Η μεγάλη μετανάστευση φτώχειας από το νότο στο βορρά συνεχίζεται με αμείωτη ένταση και πολλαπλά θύματα.

Η Γη βρίσκεται επίσης στα πρόθυρα άλλων σημείων καμπής με καταστροφικούς κινδύνους για τους ανθρώπους και τη φύση: το λιώσιμο των πολικών πάγων, η υποχώρηση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, που είναι ένας απορροφητήρας άνθρακα και καταφύγιο βιοποικιλότητας, και το χειρότερο, η πιθανή κατάρρευση του κύριου ρεύματος του Ατλαντικού Ωκεανού, η οποία ενδεχομένως θα φέρει στην Ευρώπη πολικούς χειμώνες.

Στις διεθνείς σχέσεις τίποτα δεν είναι αιώνιο, ούτε καν οι αυτοκρατορίες. Ο κόσμος έχει δει πολλούς πολιτισμούς να αναδύονται, να επεκτείνουν τη δύναμή τους, να θριαμβεύουν επί των περιστάσεων και να κυβερνούν το «γνωστό κόσμο» και μετά να καταρρέουν.

Στις ημέρες μας η ανθρωπότητα κινείται σε ένα ιδεολογικό πλαίσιο, είτε απομονωτικό, είτε καθαρά μερκαντιλιστικό, είτε νεοιμπεριαλιστικό.Σε αυτήν τη νέα πολυπολική, ασταθή και βίαιη διαμόρφωση, η Ευρώπη βρίσκεται σε εξαιρετικά ευάλωτη κατάσταση. Πληρώνει υψηλό τίμημα για την εξάρτησή της από τη Ρωσία για υδρογονάνθρακες, από την Κίνα για βασικά αγαθά και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και από τις Ηνωμένες Πολιτείες για τεχνολογία, ασφάλεια και LNG. Ελπίζουμε η νεοπαγκοσμιοποιητική τάξη θα φέρει περισσότερο ανθρωπισμό και δικαιοσύνη προς όλους τους ανθρώπους και ιδιαίτερα προς εκείνους, στους οποίους η παγκοσμιοποίηση έφερε ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια, αντί για την υποσχόμενη ευημερία.Δεν πρέπει να ξεχνάμε επίσης ότι ο κορωνοϊός φαίνεται να έχει τιθασευτεί, παραμένει, ωστόσο, ένα προειδοποιητικό σημάδι για μια πιθανή έκρηξη μιας παγκόσμιας, θανατηφόρας ασθένειας ανά πάσα στιγμή.

The post Η κρίση του γεωπολιτικού, οικονομικού παγκοσμίου συστήματος και της σύγχρονης κοινωνίας appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στη Στοκχόλμη στις 13 Ιουνίου 1972, με σκοπό να αφυπνίσει τους πολίτες σχετικά με τα ζητήματα του περιβάλλοντος και να εντείνει το ενδιαφέρον και τις δράσεις σε πολιτικό επίπεδο.

 Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος υπογραμμίζει το πόσο βασιζόμαστε όλοι μας στη φύση και στην υγεία του πλανήτη μας. Η ποιότητα του νερού που πίνουμε, τα τρόφιμα που τρώμε και ο αέρας που αναπνέουμε, όλα εξαρτώνται από την προστασία του φυσικού κόσμου. Ωστόσο, το περιβάλλον αντιμετωπίζει πρωτοφανείς κινδύνους, οι οποίοι προκαλούνται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η εκρηκτική ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας κατέδειξε πασιφανώς την ανεπάρκεια της «Ηθικής και Φυσικής Τάξης» στο σημερινό κόσμο. Ο άνθρωπος κατέστη «γεωφυσική» δύναμη επιφέροντας μεταβολές στο κλίμα, στην πανίδα και στη χλωρίδα, που ως πρόσφατα μόνο μεγάλες γεωλογικές μεταβολές μπορούσαν να προκαλέσουν.

Ο σημερινός άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο μεγάλες περιβαλλοντικές απειλές, την απορρύθμιση του κλίματος και την κατάρρευση της βιοποικιλότητας. Η κλιματική κρίση γίνεται αντιληπτή ως μια κρίση, που επιταχύνει και επιδεινώνει το σύνολο των άλλων κρίσεων, όπως τη διατροφική, του νερού, του μη σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου, τη μεταναστευτική, των εν γένει γεωπολιτικών εντάσεων, των ακραίων φαινομένων κ.λπ.Οι περιβαλλοντικές επιρροές μπορούν να επηρεάσουν την υγεία και να συμβάλουν σε χρόνιες ασθένειες, όπως το άσθμα και οι αλλεργίες. Η κλιματική αλλαγή θεωρείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία του ανθρώπου.

Ακόμη και αν σεβαστεί κανείς τις δεσμεύσεις της συμφωνίας του Παρισιού, δηλαδή μια μέγιστη αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 2οC, ο αριθμός των ειδών, που ζουν σε πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα περιοχές, θα μειωθεί κατά 25% ως το 2080, επισημαίνεται σε μια έκθεση, που δημοσιεύτηκε στις 14 Μαρτίου 2018 με τίτλο «Lanatureface au chocclimatique”, και η οποία πραγματοποιήθηκε από τη WWF (Fonds mondial pour la nature) και από τα πανεπιστήμια East Anglia (Ηνωμένο Βασίλειο) και James – Cook (Αυστραλία). Στη συνέχεια τονίζεται στην παραπάνω έκθεση, ότι στην περίπτωση που η ανθρωπότητα δεν κάνει τίποτα για να αντιμετωπίσει ή να περιορίσει την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, τότε η μέση θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί κατά 4,5οC και ως επακόλουθο αυτού θα απειληθούν υπό εξαφάνιση το 50% των ειδών.

Η κλιματική αλλαγή συνιστά μια υπαρξιακή απειλή για τον ανθρώπινο πολιτισμό σε βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, σύμφωνα με ένα «σενάριο» που έδωσε στη δημοσιότητα το Εθνικό Κέντρο Breakthrough για την Αποκατάσταση του Κλίματος στη Μελβούρνη της Αυστραλίας. Κάθε δεκαδικός αριθμός της αύξησης της θερμοκρασίας της Γης μπορεί να σημαίνει κλιμάκωση των κυμάτων καύσωνα, των ακραίων βροχοπτώσεων, των ξηρασιών, της τήξης του χιονιού και του πάγου στις κορυφές βουνών, επιπλεόντων κομματιών πάγου, παγετώνων. Η κλιματική κρίση απαιτεί άμεση και συλλογική δράση σε όλα τα επίπεδα, από την πολιτεία μέχρι τον κάθε πολίτη, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του πλανήτη και η ποιότητα ζωής των μελλοντικών γενεών

  Δεν είναι μόνο η κλιματικής αλλαγή που απειλεί τη βιοποικιλότητα. Είμαστε καθημερινά μάρτυρες μιας καταστροφής και ενός κατακερματισμού των βιοτόπων και των οικοσυστημάτων εξαιτίας κυρίως της επίδρασης της γεωργίας, της κτηνοτροφίας ή της εκμετάλλευσης των δασών, του κυνηγιού, του παράνομου κυνηγιού και της ρύπανσης. Η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων είναι κυρίως η βασική αιτία της εξάπλωσης ορισμένων ασθενειών. Η υποβάθμιση του εδάφους ωθεί τον πλανήτη προς την έκτη μαζική εξόντωση των ζωντανών οργανισμών. Η καταστροφή της βιοποικιλότητας θα βλάψει επίσης 3,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με την πρώτη παγκόσμια έκθεση, που δημοσιεύτηκε κατά τη σύνοδο της IPBES (Plate-formeinter gouvernement alescientifiqueetpolitiquesurlabiodiversitéetlesservicesécosystémiques), που πραγματοποιήθηκε στην Κολομβία.

Στις ημέρες μας, η διεθνής κοινότητα ανησυχεί σε υψηλό βαθμό όχι μόνο για τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά και για τις επιδράσεις της οικονομικής δραστηριότητας του ανθρώπου πάνω στη βιοποικιλότητα. Στα τέλη του 2017, 15.000 επιστήμονες από ολόκληρο τον κόσμο υπενθύμιζαν στη διεθνή κοινωνία την αυξανόμενη επίδραση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, η οποία θέτει σε κίνδυνο το μέλλον του ανθρώπου εξαιτίας της κλιματικής υπερθέρμανσης και της διάβρωσης της βιοποικιλότητας. Δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που θα επηρεασθεί από την κλιματική υπερθέρμανση. Το σύνολο των φυτών και των ζώων, είτε αυτά κολυμπούν, είτε πετούν, είτε τέλος έρπουν βρίσκεται υπό απειλή, εξαιτίας της ανύψωσης της μέσης θερμοκρασίας και των καταστροφικών επεμβάσεων του ανθρώπου.

Μείωση της καλλιεργούμενης γης, κακές γεωργικές πρακτικές και διάβρωση, αλλά επίσης και ρύπανση ή ακόμη και ανεξέλεγκτη αστική εξάπλωση είναι μεταξύ των αιτίων. Τα μεγάλα αφρικανικά θηλαστικά βρίσκονται σε κίνδυνο, τα κοράλλια απειλούνται, τα ψάρια και τα δάση έρχονται αντιμέτωπα με την υπερεκμετάλλευση.

Η βιοποικιλότητα των μορφών ζωής πάνω στη γη συνεχίζει να μειώνεται σημαντικά στο σύνολο των περιοχών του κόσμου, μειώνοντας έτσι την ικανότητα της φύσης να συνεισφέρει στην ευημερία των πληθυσμών. Αυτή η ανησυχητική τάση θέτει σε κίνδυνο την παγκόσμια οικονομία, τους τρόπους ζωής, την ασφάλεια των τροφίμων και την ποιότητα ζωής παντού στον κόσμο.

Παντού σε ολόκληρη την επιφάνεια του πλανήτη η μείωση της βιοποικιλότητας συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, μειώνοντας ταυτόχρονα σημαντικά την ικανότητα της φύσης να συνεισφέρει στην ευημερία των πληθυσμών. Αν δεν ενεργήσει έγκαιρα η διεθνής κοινότητα για να σταματήσει τον καταστροφικό ρυθμό, να αντιστρέψει την πορεία, θα τεθεί σε κίνδυνο όχι μόνο το μέλλον που επιθυμούμε, αλλά και η σημερινή ζωή.

Οι περισσότεροι άνθρωποι ζούμε σε ένα τεχνητό περιβάλλον, είμαστε όλο και πιο πολύ πολίτες, κάτοικοι ενός τεχνητού σύμπαντος, χωρίς επαφή με τη φύση και ακόμη περισσότερο χωρίς γνώσεις των δεσμών, που συνδέουν το δικό μας είδος με τα άλλα, του ρόλου των οικοσυστημάτων για τις δικές μας ανθρώπινες οικονομίες. Οι γνώσεις που έχουν αποκτηθεί από την οικολογική επιστήμη τα τελευταία χρόνια δυστυχώς δεν αποτελούν κομμάτι της δικής μας γενικής κουλτούρας. Παραμένουμε φυλακισμένοι μέσα σε μια εικόνα, όπου τα άλλα είδη είναι είτε ενοχλητικά, είτε άχρηστα, σε κάθε περίπτωση συνιστούν αυτά ένα συνονθύλευμα δυσδιάκριτων και μυστηριωδών υπάρξεων. Ελάχιστοι από τους πολίτες μας γνωρίζουν αρκετά, για παράδειγμα, για την ύπαρξη των επικονιαστών και την αναγκαιότητα αυτών για τη χλωρίδα και τη βλάστηση, ή για τους δεσμούς μεταξύ των πουλιών και των εντόμων, ώστε να καταστεί ο άνθρωπος ικανός να αντιληφθεί τι συμβαίνει γύρω του. Παρατηρείται ένα τεράστια κενό, ένα τεράστιο έλλειμμα γνώσεων, μια πραγματική νεκρή γωνία της γενικής κουλτούρας. Και είναι πολύ σημαντικό, επειδή σε αυτή τη νεκρή γωνία κρύβεται μία άνευ προηγουμένου αλήθεια. Η ανακάλυψη, δηλαδή, ότι η γνώση είναι πρωταρχικός παράγοντας ευαισθητοποίησης του ατόμου για το περιβάλλον. Αυτό συνιστά και μια μεγάλη πρόκληση για το σημερινό σχολείο.   Η Παιδαγωγική, λοιπόν, καλείται να αναλάβει τις ευθύνες της και κατά συνέπεια στα πλαίσια της χειραφέτησης – ενηλικίωσης θα πρέπει να διπλασιάσει τις προσπάθειες, ώστε ο κάθε μαθητής, ο κάθε άνθρωπος να περάσει σε δράση προστασίας του περιβάλλοντος και να αναπτύξει μια φιλική διαμόρφωση των σχέσεών του με τη φύση.

Από χρηστική άποψη, πολλές επιστημονικές δημοσιεύσεις έχουν καταγράψει και αξιολογήσει σε καταλόγους τις υπηρεσίες, που προσφέρουν τα οικοσυστήματα. Όλα τα ζωντανά είδη αλληλοεπηρεάζονται και βρίσκονται σε μια σχέση μεταξύ τους επισημαίνει η Επιστημονική Οικολογία. Έτσι, όλη η δική μας οικονομία, όλες οι δικές μας ανάγκες, τα πάντα εξαρτώνται από τα οικοσυστήματα. Δεν υπάρχει γεωργική παραγωγή χωρίς τη βοήθεια των επικονιαστών, χωρίς τη ζωή του εδάφους (γαιοσκώληκες, βακτήρια, αναρίθμητα ασπόνδυλα..). Τα δάση δε μας εφοδιάζουν μόνο με ξύλα, αλλά ρυθμίζουν και το κλίμα. Τα φυτά στην κυριολεξία μετατρέπουν την ατμόσφαιρα τέτοια, όπως τη γνωρίζουμε, δηλαδή πλούσια σε οξυγόνο, ώστε να είναι αναπνεύσιμη από εμάς. Η βλάστηση προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση, μας προσφέρει μόρια, που εκμεταλλευόμαστε με χίλιους τρόπους.

Τα ερπετά, τα αμφίβια, οι νυχτερίδες… ρυθμίζουν τους καταστροφείς των καλλιεργειών και μας απαλλάσσουν από την πλημμυρίδα των δηλητηρίων (φυτοφάρμακα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα κ.λπ.). Η βιοποικιλότητα επίσης είναι ένας δείκτης για την υγεία του περιβάλλοντος. Η καταστροφή της πανίδας και της χλωρίδας τόσο στη χώρα μας, όσο επίσης στο σύνολο του κόσμου έχει φθάσει σε ένα κριτικό και επικίνδυνο σημείο. Ένας κόσμος εχθρικός στην πανίδα και τη χλωρίδα, δηλαδή υπερτεχνητός, κορεσμένος από δηλητήρια με μέταλλα, πνιγμένος από τη ρύπανση έχει πολύ λίγες ευκαιρίες να είναι βιώσιμος και για το δικό μας ιδιαίτερο είδος. Με ποιο δικαίωμα επιλέγουμε τον τρόπο της υπόστασής μας στον κόσμο, που συμπεριλαμβάνει την εξόντωση κάθε άλλης μορφής ζωής; Τεχνικά αυτό είναι εκτός πραγματικότητας, βιολογικά αυτό είναι επικίνδυνα θανατηφόρο.

Οι πρόσφατες μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές, που έχουν θέσει την εντεινόμενη κλιματική και περιβαλλοντική κρίση σε δεύτερη μοίρα, η αυξανόμενη πόλωση μεταξύ των χωρών, ο μεγάλος αριθμός πολέμων και συρράξεων που διεξάγονται στον πλανήτη και η διάβρωση των δημοκρατικών κατακτήσεων και δικαιωμάτων, κάνουν ακόμη επιτακτικότερη την ανάγκη ποιοτικής εκπαίδευσης για το περιβάλλον σε όλα τα επίπεδα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η κατάρρευση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η κατάργηση των ζωνών χαμηλών εκπομπών (LEZ), η χαλάρωση του στόχου για μηδενική καθαρή τεχνητή παραγωγή και η επαναφορά ενός νεονικοτινοειδούς φυτοφαρμάκου καταδεικνύουν την υποβάθμιση του ενδιαφέροντος για το περιβάλλον. Μετά από χρόνια ανάπτυξης, οι επενδύσεις για το κλίμα παρουσιάζουν στασιμότητα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Οικονομικών του Κλίματος (I4CE), που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 3 Ιουνίου, οι δαπάνες αυτές έχουν παραμείνει στάσιμες το 2023, φτάνοντας τα 498 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με 491 δισεκατομμύρια ευρώ το 2022 (αύξηση μόνο 1,5%). Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία για το 2024 δείχνουν ότι αυτές οι επενδύσεις έχουν μειωθεί ακόμη και σε ορισμένους βασικούς τομείς.

Στην ξηρά, στις θάλασσες και στους αιθέρες ο αντίκτυπος του ανθρώπου πάνω στη φύση είναι ολέθριος και αποκαλύπτεται όλο του το αποκαρδιωτικό και καταστροφικό του έργο.Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Αυτή είναι η μάχη της ζωής μας.

The post 5η Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Για πρώτη φορά  ξεπέρασαν τον αριθμό των 3.000 οι δισεκατομμυριούχοι  της Γης

Συνολικά, ο αριθμός των υπερπλούσιων ανθρώπων έχει αυξηθεί απότομα τα τελευταία 20 χρόνια. Το 2005 υπήρχαν μόνο 587 δισεκατομμυριούχοι σε όλο τον κόσμο.Κατά τη διάρκεια του 2019 οι 587 πιο πλούσιοι άνθρωποι της Γης αύξησαν το κεφάλαιό του για ακόμη 1000 δισεκατομμύρια δολάρια. Φέτος, για πρώτη φορά, καταμετρήθηκαν περισσότεροι από 3.000 δισεκατομμυριούχοι δολαρίων, με συνολικό πλούτο 16,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Κίνα είναι οι μόνες χώρες στον κόσμο των οποίων το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν υπερβαίνει αυτήν την τιμή. Πριν από 20 χρόνια, οι υπερπλούσιοι είχαν από κοινού «μόνο» περίπου 2,2 τρισεκατομμύρια μαζί

Το αφεντικό της Tesla παραμένει ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, σύμφωνα με τον κατάλογο του περιοδικού Forbes. Ο δισεκατομμυριούχος τεχνολογίας Elon Musk έχει σχεδόν διπλασιάσει την περιουσία του ως ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο από πέρυσι. Σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση του Forbes, ο 53χρονος σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ έχει μια τεράστια περιουσία, με 147 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα από ότι την άνοιξη του 2024. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι η τιμή της μετοχής της εταιρείας του Tesla, που κατασκευάζει ηλεκτρικά αυτοκίνητα, έχει πέσει απότομα τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Elon Musk ξεκινά, λοιπόν, το 2025 ως ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και είναι επίσης ο πρώτος δισεκατομμυριούχος του οποίου η περιουσία του ξεπερνά τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια. Στις αρχές του έτους, ο CEO της Tesla είχε περιουσία 421,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με το Forbes.

Το αφεντικό της Meta, ο Mark Zuckerberg έρχεται στη δεύτερη θέση στη γνωστή λίστα Forbes με 216 δισεκατομμύρια δολάρια, λίγο πιο μπροστά από το αφεντικό της Amazon, JeffBezos, η περιουσία του οποίου υπολογίζεται στα 215 δισεκατομμύρια δολάρια.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Κίνα είναι επικεφαλής επίσης στην κατάταξη των χωρών με τους περισσότερους δισεκατομμυριούχους – με 902 και 450 υπερπλούσιους, αντίστοιχα. Η Ινδία βρίσκεται στην τρίτη θέση με 205 δισεκατομμυριούχους και η Γερμανία στην τέταρτη θέση με 171.

Στη λίστα περιλαμβάνονται και πολλοί Έλληνες και Γερμανοί, ένας εκ των οποίων είναι μόλις 19 ετών.

Η λίστα Forbes για το 2025 αποκαλύπτει τους 16 πιο πλούσιους Έλληνες, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή παρουσία τους στην παγκόσμια οικονομία. Ανάμεσά τους βρίσκονται γνωστοί εφοπλιστές, επιχειρηματίες και επενδυτές, όπως η Μαριάννα Λάτση και ο Βαγγέλης Μαρινάκης. Η περιουσία του καθενός ξεχωριστά είναι εντυπωσιακή, με τη μία να κατέχει 2,1 δισεκατομμύρια δολάρια και τον άλλο 4,9 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η φετινή κατάταξη αποκαλύπτει τους κορυφαίους Έλληνες δισεκατομμυριούχους, καθώς και τις στρατηγικές και τις επενδύσεις, που τους καθιέρωσαν. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε εκείνους που έχουν δημιουργήσει και διατηρήσει τις αμύθητες περιουσίες τους μέσω της ναυτιλίας, της ενέργειας και άλλων τομέων.

Συνολικά 16 Έλληνες βρίσκονται στη λίστα των δισεκατομμυριούχων του Forbes για το 2025, με την εφοπλιστική κοινότητα να κυριαρχεί,χωρίς να έχουν ωστόσο όλοι την έδρα τους στην Ελλάδα. Παρακάτω αναφερόμαστε στους δέκα πλουσιότερους Έλληνες σύμφωνα με τη λίσταForbes

1. Στην υψηλότερη θέση μεταξύ των Ελλήνων δισεκατομμυριούχων της λίστας του Forbes βρίσκεται, όπως και πέρυσι, η 43χρονη Μαρία Αγγελικούση με περιουσία 7,6 δισ. δολαρίων, κατέχοντας την 418η θέση.
2. Ο Βαγγέλης Μαρινάκης και η οικογένειά του με περιουσία 4,9 δισ. Δολαρίων βρίσκεται στη θέση 734. Είναι ιδρυτής της ναυτιλιακής εταιρείας Capital Maritime & Trading Corporation καθώς και άλλων εταιρειών, που δραστηριοποιούνται στον χώρο της ναυτιλίας. Είναι πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός από το 2010, οπότε και οδήγησε την ομάδα σε σημαντικές εγχώριες διακρίσεις, και από το 2017 ιδιοκτήτης της ομάδας Νότιγχαμ Φόρεστ. Είναι επίσης ιδιοκτήτης της Alter Ego Media η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις εφημερίδες Το Βήμα και Τα Νέα και τον τηλεοπτικό σταθμό Mega.
3. Ο Γιώργος Οικονόμου με περιουσία 4,5 δισ. δολαρίων στη θέση 801
4. Ο Γιώργος Προκοπίου και η οικογένειά του με περιουσία 3,7 δισ. δολαρίων στη θέση 979
5. O Αριστοτέλης Μυστακίδης με περιουσία 3 δισ. δολαρίων βρίσκεται στη θέση 1.219
6. O Φίλιππος Νιάρχος ακολουθεί με περιουσία 2,8 δισ.δολαρίων στη θέση 1.305
7. O Σπύρος Λάτσης με την οικογένειά του με περιουσία 2,7 δισ. δολαρίων βρίσκεται στη θέση 1.362
8. H Αννα Αγγελικούση και η οικογένειά της με περιουσία 2,5 δισ. δολαρίων στη θέση 1.462
9. O Κωνσταντίνος Μαρτίνος και η οικογένειά του με περιουσία 2,2 δισ. δολαρίων στη θέση 1.626
10. Η Μαριάννα Λάτση και η οικογένειά της με περιουσία 2,1 δισ. δολαρίων στη θέση 1.688

Σύμφωνα με το Forbes, ο πλουσιότερος Γερμανός είναι ο ιδιοκτήτης της Lidl και της Kaufland, Dieter Schwarz, με 41 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό τον τοποθετεί στην 37η θέση παγκοσμίως. Ο Schwarz μένει σκοπίμως μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο Klaus – Michael Kühne, επίτιμος πρόεδρος της αυτοκρατορίας logistics Kuehne & Nagel. Ακολουθεί ο Reinhold Würth. Η περιουσία του επιχειρηματία και της οικογένειάς του υπολογίζεται στα 35,1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η πλουσιότερη γυναίκα στη Γερμανία είναι η κληρονόμος της BMW Susanne Klatten. Η καθαρή περιουσία του Klatten υπολογίζεται στα 25,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Ακολουθεί η κόρη του ιδρυτή της Aldi, Karl Albrecht, BeateHeister (73), με εκτιμώμενη περιουσία 15 δισ. ευρώ.

Ο νεότερος δισεκατομμυριούχος στη λίστα του Forbes κατάγεται επίσης από τη Γερμανία. Αυτός είναι ο Johannes von Baumbach, μόλις 19 ετών, ο οποίος, σύμφωνα με το Forbes, κατέχει μετοχές αξίας 5,4 δισ. δολαρίων στην οικογενειακή φαρμακευτική εταιρεία Boehringer Ingelheim. Στη λίστα είναι και τα τρία αδέρφια του. Δύο άλλα παιδιά Γερμανών επιχειρηματιών βρίσκονται στη λίστα: η κληρονόμος της Fielmann Sophie-LuiseFielmann (2,8 δισεκατομμύρια δολάρια) και ο συνιδιοκτήτης της dm Kevin David Lehmann (3,6 δισεκατομμύρια δολάρια).

Η έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης αναφέρει στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία η αύξηση της ανισότητας στον κόσμο είναι τεράστια. Το ερώτημα που προκύπτει άμεσα στον καθένα μας είναι, αν μια τέτοια συγκέντρωση πλούτου σε μερικές χιλιάδες ανθρώπους δημιουργεί ένα κλίμα απαξίωσης των θεσμών των χωρών και βαθύτερου ελέγχου του πολιτικού συστήματος.

The post Οι πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Η κινεζική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Deepseek έχει συγκλονίσει τον κόσμο.  Η κινεζική εταιρεία Deepseek, η οποία ιδρύθηκε μόλις πριν από δύο χρόνια και υποστηρίζεται από κινεζικό fund, έχει αναπτύξει ένα μοντέλο γλώσσας, που έχει εξίσου καλές αξίες με την τεχνητή νοημοσύνη του ηγέτη της αγοράς των ΗΠΑ και προγραμματιστή του ChatGPTOpen AI . Ωστόσο, το κόστος ανάπτυξης είναι μόνο ένα κλάσμα. Το κινεζικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης έχει ταράξει σημαντικά τους «BigSeven». Εδώ βρίσκονται οι Microsoft, Tesla, Meta και Co. Οι μετοχές πολλών σημαντικών εταιρειών τεχνολογίας κατέρρευσαν. Έως και ένα τρισεκατομμύριο ευρώ αγοραίας αξίας έχει καταστραφεί

  Μπροστά σε αυτό που θεωρήθηκε αμερικανική υπεροχή στην τεχνητή νοημοσύνη, είδαμε την έκπληξη, που εμφανίστηκαν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τριών γλωσσικών μοντέλων (LLM, για  μεγάλα γλωσσικά μοντέλα ) τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύχθηκαν από την κινεζική νεοσύστατη εταιρεία εργαστηρίων DeepSeek, που ελέγχεται από ένα κινεζικό κερδοσκοπικό ταμείο. Θεωρούνται πραγματικά ανταγωνιστικά με τις πιο πρόσφατες προσφορές των OpenAI και Meta.

  Μια και μόνο εφεύρεση ήταν αρκετή για να ταρακουνήσει τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας την περασμένη την εβδομάδα. Η κινεζική εταιρεία Deepseek, λοιπόν, παρουσίασε μια νέα έκδοση τεχνητής νοημοσύνης (AI), που μπορεί να συμβαδίσει με τα τοπικά μοντέλα. Και δεν είναι μόνο αυτό: χρησιμοποιεί λιγότερη υπολογιστική ισχύ και είναι διαθέσιμο ως ανοιχτού κώδικα – δωρεάν και σε όλους. Αυτό έχει πλέον διαλύσει ορισμένες από τις βεβαιότητες.

  Για να θυμίσω στον αναγνώστη, ότι πριν από λιγότερο από μια εβδομάδα, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μια επένδυση δισεκατομμυρίων δολαρίων στην τεχνητή νοημοσύνη. Τώρα οι Κινέζοι μας εκπλήσσουν με τη δική τους εξέλιξη και προκαλούν την κατακόρυφη πτώση των τιμών των μετοχών της Nvidia&Co.

  Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για τη μαζική ανάπτυξη κέντρων επεξεργασίας τεχνητής νοημοσύνης με το όνομα Stargate περιλαμβάνει έως 500 δισεκατομμύρια δολάρια [έως 482 δισεκατομμύρια ευρώ], που θα χρηματοδοτούνται σε τέσσερα χρόνια από τρεις εταιρείες, αλλά χωρίς το κράτος.

  Στη συνέχεια, η Τράπεζα της Κίνας δήλωσε ότι θα κινητοποιήσει σχεδόν 140 δισεκατομμύρια δολάρια σε πέντε χρόνια για να υποστηρίξει κινεζικές οντότητες τεχνητής νοημοσύνης. Τεράστιες επενδύσεις και πρόκληση για την τεχνητή νοημοσύνη της Ευρώπης.

  Το DeepSeek κατάφερε να καταναλώσει λιγότερη υπολογιστική ισχύ, λιγότερα δεδομένα και να χρησιμοποιήσει μόνο παλαιότερα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης λόγω του εμπάργκο των ΗΠΑ κατά της Κίνας στα πρόσφατα τσιπ Nvidia AI. Η σπανιότητα είναι η μητέρα της εφεύρεσης… Το DeepSeek δείχνει ότι είναι δυνατή η ανάπτυξη ισχυρών μοντέλων LLM, που κοστίζουν λιγότερο στην εκτέλεση, περίπου στο 2,5% του μοντέλου o1 του OpenAI. Δεν είναι πιο έξυπνα από άλλους LLM, αλλά η εκπαίδευσή τους είναι επίσης λιγότερο δαπανηρή: ήταν περίπου έντεκα φορές φθηνότερα από ό,τι για το μοντέλο LLama 3.1 της Meta.

  Πρόσφατα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ένα τεράστιο έργο τεχνητής νοημοσύνης, που ονομάζεται «Stargate», το οποίο αναμένεται να συμπεριλάβει συνολικά 500 δισεκατομμύρια δολάρια σε ιδιωτικό κεφάλαιο. Λίγο αργότερα, η κινεζική εταιρεία AI Deepseek σόκαρε τους επενδυτές και τους επιστήμονες υπολογιστών με μια τεχνητή νοημοσύνη που είναι προφανώς πολύ φθηνότερη και ενεργειακά πιο αποδοτική από τα μοντέλα των κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας.

  Η κινεζική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Deepseek είναι περισσότερο από μια τεχνολογική επανάσταση, είναι μια ανθρωπολογική επανάσταση που, οι πνευματικές και πολιτικές ελίτ μας δεν έχουν λάβει τα μέτρα τους.  Ενδεχομένως επίκειται η έλευση την επόμενη δεκαετία μιας «σούπερ τεχνητής νοημοσύνης» ικανής να μας ξεπεράσει σε όλους τους τομείς. Η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης  φαίνεται ιλιγγιώδης. Οργανώνουμε απλώς τη μεγάλη αντικατάσταση του ανθρώπου;

Ευρωπαϊκή αφύπνιση

  Η Σύνοδος Κορυφής για Δράση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, που φιλοξενείται στο Παρίσι από τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, έρχεται σε μια στιγμή, που τα έθνη σε όλο τον κόσμο –και ιδιαίτερα στην Ευρώπη– προσπαθούν να ενισχύσουν τις οικονομίες τους. Στην Ευρώπη, μεγάλο μέρος της συζήτησης επικεντρώνεται σε αυτό, που ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι αποκάλεσε «χάσμα καινοτομίας» μεταξύ Ευρώπης, Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας και το οποίο περιέγραψε ως «υπαρξιακή πρόκληση» για το μέλλον του μπλοκ.

  Η συνάντηση είναι μια πρόκληση, σε μια εποχή που οι τεχνολογικές και κανονιστικές αντιπαλότητες γίνονται πιο έντονες σε αυτόν τον αναπτυσσόμενο τομέα. Η Γαλλία, λοιπόν, διοργανώνει τη Σύνοδο Κορυφής για Δράση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στο Παρίσι τη Δευτέρα 10 και την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου, τη στιγμή, που οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ, σύμμαχοι με αμερικανικούς τεχνολογικούς γίγαντες, έχουν αποστολή να κυριαρχήσουν στον κλάδο έναντι της Κίνας και αμφισβητούν άμεσα τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές φιλοδοξίες

  Αρχηγοί κρατών, ηγέτες επιχειρήσεων, επιστήμονες και μέλη της κοινωνίας των πολιτών θα συναντηθούν με το δεδηλωμένο στόχο να βάλουν την Ευρώπη στον παγκόσμιο χάρτη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Εκπρόσωποι από περίπου 100 χώρες είναι προσκεκλημένοι και θα παραστούν στη Σύνοδο Κορυφής, μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, ο Κινέζος Αντιπρόεδρος, o Γερμανός Καγκελάριος, ο Έλληνας Πρωθυπουργός και οι επικεφαλής των Google, Open AI και Alibaba. Συμπρόεδρος είναι η Ινδία, μια μεγάλη αναδυόμενη χώρα με πολλά ταλέντα και δεξιότητες στην επιστήμη των υπολογιστών και στην τεχνητή νοημοσύνη.

  Η εκδήλωση συγκεντρώνει πολλές δεκάδες παγκόσμιους ηγέτες και χίλιους ερευνητές, ΜΚΟ και εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των Αμερικανών βαρέων βαρών στον κλάδο – από το OpenAI έως τη Meta ή την Google, μέσω των γαλλικών Mistral, Helsing, Pigment, Alan ή Owkin, παγκοσμίου φήμης επιστήμονες, προσωπικότητες από την κοινωνία των πολιτών κ.λπ.

  Μεγάλα ονόματα της αμερικανικής τεχνολογίας έχουν επίσης επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους, όπως  ο SamAltman , επικεφαλής του OpenAI που έκανε δημοφιλή τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη με την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022, αλλά και οι SundarPichai (Google), DemisHassabis, πρωτοπόρος της AI και διευθυντής του GoogleDeepmind ή DarioAmodei (Anthropic).

  Η ιστορία της τεχνολογικής προόδου κόβει την ανάσα. Ηλεκτρισμός, τηλέφωνα, εμβόλια, Διαδίκτυο – οι καινοτομίες κάνουν συνεχώς τους ανθρώπους πιο πλούσιους, πιο υγιείς και πιο ευτυχισμένους. Ωστόσο, αυτή η ερμηνεία της ιστορίας της προόδου, παρ’ όλη τη δικαιολογημένη αισιοδοξία, είναι απλοϊκή. Στην πραγματικότητα, χρειάζονται συνήθως δεκαετίες για να καθιερωθούν ευρέως οι νέες τεχνολογίες και να ξεδιπλώσουν τα ευεργετικά τους αποτελέσματα. Στην πορεία, υπάρχει κίνδυνος πολιτικής κατάχρησης, επιδείνωσης για πολλά άτομα και άγνωστοι προηγουμένως κοινωνικοί κίνδυνοι.

  Το ευρύ κοινό, και ακόμη περισσότερο οι πνευματικές και πολιτικές ελίτ μας, να καταλάβουν επιτέλους το επερχόμενο τσουνάμι. Η βιομηχανική αυτή επανάσταση δεν είναι της ίδιας φύσης με τις προηγούμενες, δηλαδή του ατμού, του ηλεκτρισμού ή της μηχανής εσωτερικής καύσης. Και αυτό, γιατί επηρεάζει όλους τους τομείς της ανθρώπινης ζωής. Ακόμα κι αν δεν το βλέπουμε πάντα, η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται παντού,  σε αυτοκίνητα, smartphone, ιατρικές συσκευές και σχεδόν σε κάθε επάγγελμα, είτε είναι ο στρατός, η εκπαίδευση,  η δημοσιογραφία, η νομική, η λογιστική, οι μεταφορές, η φορολογία ή η ιατρική.

   Για να αδράξουμε επιτέλους αυτήν την ευκαιρία, απαιτούνται αποφασιστικές ενέργειες και η εφαρμογή ενός σχεδίου 100 ημερών για να φέρουν την Ευρώπη στην πρώτη γραμμή του ανταγωνισμού Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Από την Ευρώπη απουσίαζαν οι επαναστάσεις του Διαδικτύου και του cloudcomputing. Χωρίς γρήγορη δράση, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την επόμενη μεγάλη ευκαιρία στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ). Αλλά με τη σωστή στρατηγική, μπορούμε να τοποθετήσουμε την Ευρώπη ως παγκόσμιο πρωτοπόρο της Τεχνητής Νοημοσύνης και να μεταμορφώσουμε την προβληματική της οικονομία. Η Γαλλία στοχεύει, λοιπόν, να προκαλέσει «Ευρωπαϊκή αφύπνιση» με αυτή τη σύνοδο κορυφής και διασφάλιση ότι η χώρα και η Ευρώπη δε θα χάσουν αυτή την επανάσταση.

The post Το τρίτο σοκ της Τεχνητής Νοημοσύνης από την Κίνα και η ευρωπαϊκή αφύπνιση appeared first on Νέα Φλώρινα.

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Μετά από ένα τέταρτο του αιώνα διαπραγματεύσεων, ολοκληρώθηκε η εμπορική συμφωνία με τα κράτη της Νότιας Αμερικής Mercosur. Τι σημαίνει αυτό για τους καταναλωτές και τους αγρότες; Και πώς μπορεί να αποτύχει η υπογραφείσα συμφωνία τώρα;

Οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών Ευρωπαϊκής Ένωσης -Mercosur ξεκίνησαν στις 28 Ιουνίου 1999. Μετά την αναστολή των συνομιλιών, οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν ξανά το 2010. Οι μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις απέκτησαν νέα ώθηση το 2016 και η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις το 2019. Η πολιτική συμφωνία που συνάφθηκε τον Ιούνιο του 2019, δεν επικυρώθηκε ποτέ, λόγω της απροθυμίας πολλών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Mercosur (Mercado Comundel ConoSur, Southern Common Market), λοιπόν, και η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις με σκοπό μια συμφωνία για το ελεύθερο εμπόριο, ανακοίνωσε η πρόεδρος της κομισιόν την Παρασκευή, 6 Δεκεμβρίου στο Μοντεβιδέο, Ursula von der Leyen.

Τι είναι η συμφωνία Mercosur;

Η συμφωνία εμπορίου και επενδύσεων αποτελεί μέρος μιας συνολικής συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών Mercosur, δηλαδή της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης. Η Βολιβία είναι μέλος της ένωσης κρατών της Νότιας Αμερικής από φέτος. Ωστόσο, η χώρα αυτή δε θα επωφεληθεί αρχικά από τη συμφωνία. Θα περάσουν πιθανώς μερικά χρόνια μέχρι να συμβεί αυτό, επειδή η Βολιβία πρέπει πρώτα να προσαρμόσει τους κανόνες της σε αυτούς της Mercosur έως το 2028 και στη συνέχεια να διαπραγματευτεί ξεχωριστά με την Ευρωπαϊκή Ένωση .

Ουσιαστικά η συμφωνία αυτή, αφορά τη μείωση των εμπορικών φραγμών. Οι δασμοί πρόκειται να καταργηθούν σταδιακά για το 91 τοις εκατό όλων των εμπορευμάτων, που διακινούνται μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν τρεις ευαίσθητοι τομείς: η κτηνοτροφία, τα δημητριακά και η ζάχαρη. Η συμφωνία προβλέπει συγκεκριμένα δασμολογικές ποσοστώσεις σε καθέναν από αυτούς τους τρεις τομείς. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα ετήσια εξοικονόμηση περίπου 4 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους ευρωπαίους εξαγωγείς.

Οι υπογραφές της Παρασκευής σφραγίζουν μόνο το πολιτικό τέλος των διαπραγματεύσεων. Πρέπει ακόμη να εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών. Η Επιτροπή πιθανότατα θα ψηφίσει ξεχωριστά για το εμπορικό τμήμα. Για την έγκρισή της, απαιτείται ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο των Υπουργών. Θα πρέπει, δηλαδή, να ψηφίσουν 15 κράτη υπέρ, που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστο το 65 τοις εκατό του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επικύρωση από τα κοινοβούλια των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι απαραίτητη. Ωστόσο, θα χρειαστούν ακόμη μερικοί μήνες, πιθανότατα μισός χρόνος, μέχρι να συμβεί αυτό. Πρώτον, τα κείμενα πρέπει να ελεγχθούν εκτενώς νομικά και να μεταφρασθούν.

Σπάνια μια συμφωνία ήταν τόσο σημαντική, τόσο από οικονομική, όσο και από πολιτική άποψη. Η συμφωνία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο με 700 εκατομμύρια ανθρώπους. Η αυτοκινητοβιομηχανία αναμένεται να είναι ένας από τους νικητές, όταν ανοίξουν οι αγορές της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Βολιβίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης.

 Η συμφωνία συμπεριλαμβάνει δυνατότητα ανταλλαγής εμπορικών προϊόντων όπως το τυρί, το κρέας, ταπουλερικά, αλλά και άλλα προϊόντα, όπως αυτοκίνητα -κάτι για το οποίο ενδιαφέρεται πολύ η Γερμανία. Αγρότες σε Γαλλία, Πολωνία και αλλού έχουν εναντιωθεί, αφού τα προϊόντα στις χώρες της Mercosur δεν παράγονται με αντίστοιχα αυστηρά πρότυπα, όπως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με συνέπεια να είναι πιο φθηνά, αλλά και ενδεχομένως πιο επιβλαβή για τους Ευρωπαίους καταναλωτές..

 Η συνθήκη στέλνει επίσης το μήνυμα, ότι οι Ευρωπαίοι δε θα μένουν πλέον αδρανείς και δε θα παρακολουθούν το Πεκίνο να επεκτείνει τη γεωπολιτική του επιρροή. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματευόταν, η Κίνα αύξησε το μερίδιό της στο εξωτερικό εμπόριο των χωρών Mercosur από δύο τοις εκατό το 2000 σε 24 τοις εκατό. Το μερίδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκε από 31 στο 15 τοις εκατό την ίδια περίοδο. Η απώλεια αυτής της ευκαιρίας θα ήταν καταστροφική. Με τη δύσκολη γεωπολιτική κατάσταση, η Ευρώπη χρειάζεται να ανοιχτεί σε νέες αγορές, πριν αυτές «καταληφθούν» από άλλες δυνάμεις, όπως την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο με περισσότερους από 750 εκατομμύρια ανθρώπους. Ο Γερμανός Καγκελάριος, Olaf Scholz, χαιρέτισε αυτή τη συμφωνία, η οποία θα φέρει «περισσότερη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα». «Περισσότεροι από 700 εκατομμύρια άνθρωποι θα επωφεληθούν από μια ελεύθερη αγορά, περισσότερη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα», έγραψε στο X.

Την ίδια στιγμή, εκτός από τη Γερμανία που είναι υπέρ, υπάρχει και μια σειρά χωρών, που είναι επίσης υπέρ, όπως η Τσεχία. Η Ελλάδα είναι θετική στη συμφωνία. Ωστόσο, θα έπρεπε να προηγηθεί μια εμπεριστατωμένη μελέτη για τις τυχόν επιπτώσεις στα δικά μας αγροτικά προϊόντα.

Εάν η συμφωνία χαιρετίστηκε από το Γερμανό καγκελάριο, στη Γαλλία η αντίθεση στο σχέδιο παραμένει. «Αυτό δεν είναι το τέλος της ιστορίας», αντιδρούν τα Ηλύσια, για τα οποία το κείμενο «παραμένει απαράδεκτο ως έχει». Η ομόφωνη γαλλική εχθρότητα σε αυτή τη συμφωνία δεν επιδιώκει να αντισταθμίσει την κακή συνείδηση των υπευθύνων λήψης αποφάσεων, που κατέστρεψαν τη γαλλική γεωργία μέσω στρατηγικών σφαλμάτων και υπερβολικών κανονισμών.

Ήδη, η Γαλλία έχει προσπαθήσει να δημιουργήσει μια ομάδα χωρών για να την μπλοκάρει. Η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Mercosur θα πρέπει να λάβει το πράσινο φως από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Για την έγκριση του Συμβουλίου χρειάζεται ειδική πλειοψηφία. Ωστόσο, Γαλλία, Αυστρία και Πολωνία έχουν διαφωνήσει κατηγορηματικά με την εν λόγω συμφωνία, ενώ, κατά τα προσφάτως λεγόμενα του Ιταλού υπουργού Γεωργίας, δεν αποκλείεται και η Ρώμη να προσχωρήσει σε αυτό το μέτωπο αυτό. Οι τέσσερις αυτές χώρες αντιπροσωπεύουν το 35% του πληθυσμού της ΕΕ και σχηματίζουν μειοψηφία αποκλεισμού, που σημαίνει μη έγκριση της παραπάνω συμφωνίας.

Με τη δύσκολη γεωπολιτική κατάσταση και την περιθωριοποίησή της, η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως λογικές αποφάσεις και στρατηγικές, που θα διασφαλίζουν την ενότητα και τα συμφέροντα των πολιτών της και θα αναβαθμίσουν το γεωπολιτικό της ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο.

The post Η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης-Mercosur appeared first on Νέα Φλώρινα.