Ο εορτασμός της επετείου του Μακεδονικού Αγώνα έχει ως σκοπό να τονίσει τα γεγονότα εκείνα που σημάδεψαν την πορεία του Έθνους μας και να αποτίσει φόρο τιμής στους Μακεδονομάχους μας.

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας εψάλη Δοξολογία προς τιμήν των Μακεδονομάχων και αναπέμφθηκε Επιμνημόσυνη Δέηση στο Μνημείο της Πλατείας Γ. Μόδη.

Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε η κα Σμαράγδα Παπαπανταζή, διδάσκουσα Αγγλικής γλώσσας, στο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας.

Η σεμνή τελετή ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνων από αντιπροσωπείες και επισήμους, την τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των αγωνιστών του Μακεδονικού Αγώνα και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από τη φιλαρμονική του Δήμου Φλώρινας.

Στο μήνυμά του για την ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα ο Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Φλώρινας Αθανάσιος Τάσκας ανέφερε:

«Η σημερινή Ημέρα Μνήμης για τους ήρωες του Μακεδονικού Αγώνα αποτελεί ένα από τα ηρωικότερα και ενδοξότερα κεφάλαια της Ιστορίας του Ελληνισμού.

Ο Παύλος Μελάς, ο Καπετάν Κώττας, ο Καπετάν Άγρας και τόσοι άλλοι Μακεδονομάχοι διαφύλαξαν την Ελληνικότητα της Μακεδονίας και υπήρξαν φωτεινά παραδείγματα ανιδιοτελούς πατριωτισμού. Ως σύγχρονοι Έλληνες δεσμευόμαστε να φανούμε αντάξιοι της παρακαταθήκης τους.»

The post Εορτάστηκε στη Φλώρινα η 121η επέτειος του Μακεδονικού Αγώνα (video, pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Την Επιμνημόσυνη Δέηση ακολούθησαν σύντομοι χαιρετισμοί από τον Αντιπεριφερειάρχη Πολιτικής Προστασίας, Κλιματικής Κρίσης και Π.ΑΜ – Π.Σ.Ε.Α. Ιωάννη Κιοσέ, τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Αμυνταίου, Ιορδάνη Μπάντη, τον Πρόεδρο της ΔΚ Πετρών, Παύλο Τράικο και τον εκπρόσωπο της Παμμακεδονικής Ένωσης Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδας – Αυστραλίας, Ιωάννη Στεφάνου.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με κατάθεση στεφάνων από τον Αντιπεριφερειάρχη Πολιτικής Προστασίας, Κλιματικής Κρίσης και Π.ΑΜ – Π.Σ.Ε.Α., τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Αμυνταίου, τον Πρόεδρο της ΔΚ Πετρών, τον εκπρόσωπο του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών και Ανθυπασπιστών Χριστόπουλο Κωνσταντίνο, τον εκπρόσωπο της Παμμακεδονικής Ένωσης Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδας – Αυστραλίας και ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής προς τιμήν των αγωνιστών και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.

Παρούσα ήταν και η Αντιδήμαρχος Διοικητικών Θεμάτων, Κοινωνικής Πολιτικής & Προσχολικής Αγωγής, Ευδοξία Ζαφειρίδου.

The post Ημέρα Μνήμης Μακεδονικού Αγώνα στις Πέτρες (pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Από την κ. Παπαπανταζή Σμαράγδα, φιλόλογο της Αγγλικής γλώσσας,
του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας.

“Σαν τέτοια ώρα στο βουνό ο Παύλος πληγωμένος….”

Στις 13 Οκτωβρίου 1904, κάπου 120 χρόνια πριν, ο Παύλος Μελάς, η πιο ευγενική και εμβληματική μορφή του Μακεδονικού Αγώνα, ένας άνθρωπος-σύμβολο, θυσιάζεται ως εθελοντής σε αυτά εδώ τα χώματα, φωτίζοντας με την σύντομη πορεία του, τον δρόμο όλων όσων πόνεσαν και πονούν για αυτόν τον τόπο.

Το ιστορικό πλαίσιο:

Η μακεδονική περιπέτεια ξεκινάει ουσιαστικά περί τα τέλη του 19ου αι. Με την εισαγωγή από την Ρωσία του πανσλαβισμού στα Βαλκάνια, και την ίδρυση της Μεγάλης Βουλγαρίας με την συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και της Βουλγαρικής Εξαρχίας, και με αιχμή την εθνικιστική παραστρατιωτική οργάνωση του ΒΜΡΟ, που έμεινε στην ιστορική μας μνήμη ως “κομιτατζήδες”.

Το Γένος των Ρωμιών κατακερματίζεται από τα παιχνίδια των Μεγάλων Δυνάμεων. Αυτό το ίδιο γένος των υπόδουλων ορθοδόξων, που παρά τις όποιες εσωτερικές του διαφοροποιήσεις υπέμεινε επί αιώνες τον τουρκικό ζυγό, υπό την σκέπη της εθναρχούσας Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, που αγκάλιαζε τους υπόδουλους Ρωμιούς “ως ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία ἑαυτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας”. [1]

Συνεκτικός άξονας λοιπόν των Ρωμιών η Ορθόδοξη παράδοση και η Ελληνική γλώσσα. Γι Αυτό και επιμένει ο ισαπόστολος άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: “αδελφοί μου, … να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είναι εις την ελληνικήν …. και ωσάν μάθης το παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται άνθρωπος.” [2]

Για να επιβληθούν όμως οι Εξαρχικοί στην Μακεδονία, έπρεπε να κοπούν οι δεσμοί με την Ρωμαίικη μνήμη, με την Ελληνική γλώσσα, με την εθναρχούσα Μητέρα Εκκλησία. Με κάθε τροπο, με το καλό ή με το άγριο. Γιαυτό και επιχειρείται διείσδυση στην περιοχή, με ανεγέρσεις εξαρχικών ναών, ίδρυση σχολείων, και φυσικά με παραστρατιωτική δράση από το ΒΜΡΟ, τους γνωστούς μας “κομιτατζήδες”. Κύρια ομάδα-στόχος οι σλαβόφωνοι πληθυσμοί της Μακεδονίας, τους οποίους ήλπιζαν να προσεταιριστούν, λόγω γλωσσικής συνάφειας.

Όμως ο λαός της Μακεδονίας αντέδρασε, μένοντας πιστός στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, και οργανώνοντας σταδιακά την αντίστασή του. Πολλούς Μακεδόνες οι Εξαρχικοί τους είπανε “Γραικομάνους”, μανικούς λάτρεις της Ελλάδος. Γιατί αδυνατούσαν να καταλάβουν πώς γίνεται αυτοί, καίτοι σλαβόφωνοι, να κλείνουν μέσα στην καρδιά τους τόση Ελλάδα και τόση Ρωμιοσύνη.

Οι Μακεδονομάχοι:

Μπροστά στις δεινές περιστάσεις το Πατριαρχείο όρισε στις Μακεδονικές μητροπόλεις άξιους και δυναμικούς ιεράρχες. Ο Καστορίας Γερμανός, ο Δράμας Χρυσόστομος (ο μετέπειτα Σμύρνης, εθνομάρτυρας και άγιος της εκκλησίας μας), ο Μοναστηρίου Ιωακείμ, ο Κορυτσάς Φώτιος, και άλλοι, καλούνται να οργανώσουν με κάθε πρόσφορο τρόπο τον Αγώνα,  εμψυχώνοντας τον λαό και κρατώντας λεπτές και δύσκολες ισορροπίες.

Ντόπιοι οπλαρχηγοί αναδεικνύονται. Ο Καπετάν Ρακοβίτης από το Κρατερό, ο Λάκης Πύρζας από την Φλώρινα, ο Παύλος Κύρου, ο Σίμος Ιωαννίδης, για να θυμηθούμε μερικούς τοπικούς δικούς μας. Πολλοί από αυτούς, και δεν είναι μυστικό, δεν ήξεραν Ελληνικά. Ελληνικά όμως χτυπούσε η καρδιά τους. Δεν ξεχνάμε την τελευταία κραυγή του “γραικομάνου” σλαβόφωνου καπετάν Κώττα στην αγχόνη του μαρτυρίου: “Ντα ζίβε Γκρτσια” – Ζήτω η Ελλάς!

Μα και παντού σε όλη την Μακεδονία σχηματίζονται ένοπλες ομάδες γύρω από άξιους οπλαρχηγούς. Στηρίζουν και προστατεύουν τον λαό, και χτυπούν όπου βρουν τους Κομιτατζήδες. Στον αγώνα προστρέχουν παλικάρια και από την νότιο Ελλάδα και την Κρήτη, μεταξύ τους και αρκετοί έμπειροι στρατιωτικοί, που αγκάλιασαν την Μακεδονία σαν να ήταν η δικιά τους πατρίδα, συχνά θυσιάζοντας την ζωή τους.

Οι Μακεδονομάχοι, ντόπιοι και ξένοι, αντλούν δύναμη, νόημα και ταυτότητα, εμπνέονται και εμφορούνται από τις μνήμες ενός αρχαίου μεγαλείου. (“εμνήσθην ημερών αρχαίων” [3], που θα έλεγε και ο ψαλμωδός). Γιατί μέσα στην Ρωμιοσύνη, στην Ελληνική διαχρονία, δεν έχει τόση σημασία αν είσαι στην καταγωγή Σλαβόφωνος, Αρβανιτόφωνος, Βλαχόφωνος, Τουρκόφωνος ή Αραβόφωνος, αν μιλάς Γραικάνικα, Τσακώνικα ή Ποντιακά. Η αγκαλιά της χωράει όσους ενστερνίζονται και αντλούν ταυτότητα από τον υπερ-χιλιετή Ελληνισμό, τον πολιτισμό που ανέδειξε αυτός ο τόπος, τις μνήμες του, τις αξίες του, τις παραδόσεις του, την μεταφυσική, τα υπαρξιακά του προτάγματα. Και εδώ βρίσκεται το κλειδί για την κατανόηση των εσωτερικών κινήτρων των αγωνιστών.

Ο αγώνας βέβαια δίνεται και στα σχολειά και στις εκκλησιές. Οι ιερείς της Μακεδονίας στην πλειονότητά τους απορρίπτουν την Εξαρχία. Λειτουργούν στα Ελληνικά και μνημονεύουν τον Πατριάρχη. Δάσκαλοι λειτουργούν Ελληνικά σχολειά, πρόχειρα στην αρχή, πιο οργανωμένα αργότερα. Νεαρές κοπέλες γίνονται δασκάλες, για να μάθουν τα Ελληνικά γράμματα στα χωριατόπαιδα. Οι κίνδυνοι πολλοί. Ο μισθός τους πενιχρός, όπως μας πληροφορεί ο ευπατρίδης μακεδονομάχος Γεώργιος Μόδης. Ο φόρος αίματος είναι βαρύς, τα θύματα πολλά. Σε πολλά μέρη ιερείς και δάσκαλοι διώκονται μέχρι θανάτου.

Ο χαρακτήρας του Αγώνα:

Ο Μακεδονικός Αγώνας στην κορύφωση της ένοπλης μορφής του διήρκησε περίπου 5 έτη. Έπιασε όλη την έκταση της Μακεδονίας μας, από του Κρούσεβο και το Μοναστήρι,  μέχρι τα Πιέρια και την Χαλκιδική, από το Μορίχοβο και την Στρούμιτσα, μέχρι την Δράμα και την Καβάλα. Διεξήχθη σε βουνά, και σε βάλτους, σε πόλεις και σε χωριά, σε μοναστήρια και εκκλησιές, σε σπίτια, σε καταστήματα και σε σχολειά. Διεξήχθη στα κρυφά και στα φανερά. Ενέπλεξε μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Μακεδονίας με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Ήταν αγώνας σκληρός και πολυδιάστατος. Ήταν πόλεμος με τα όπλα, ήταν πόλεμος νεύρων, πόλεμος τρομοκρατίας, προπαγάνδας και διπλωματίας, πόλεμος πληροφοριών και ευστροφίας, πόλεμος πολιτισμών και ταυτοτήτων, πόλεμος αντοχής, πίστης και αφοσίωσης.

Καμία πλευρά δεν υπέστη οριστική συντριβή. Όμως η Εξαρχία δεν επικράτησε, ενώ η Ρωμιοσύνη νίκησε γιατί άντεξε. Το όραμα για Μεγάλη Βουλγαρία πνίγηκε κάπου στον βάλτο των Γιαννιτσών. Ο λαός της Μακεδονίας μάτωσε και υπέφερε, αλλά κατάφερε τελικά να αποτρέψει την επιχειρούμενη Εξαρχική διείσδυση, και να μείνει κοντά στο Πατριαρχείο και την Μητέρα Εκκλησία, και κοντά στον Ελληνισμό, όπου θα ενσωματωνόταν λίγα χρόνια αργότερα.

Η απήχηση του Αγώνα και η μνήμη:

Ο λαός μας τραγούδησε τον Μακεδονικό Αγώνα. Ύμνησε τους αγωνιστές, μοιρολόγησε  τους νεκρούς του. Στο Λέχοβο υμνούν τον καπετάν-Λούκα, στην Ιερισσό τον καπετάν-Γιαγλή, στην Έδεσσα κλαίνε τον καπετάν-Άγρα. Τον Παύλο Μελά τον μοιρολογούν στην Ημαθία ακόμα και στην σλαβική ντοπιολαλιά, καθώς στόμα και καρδιά δεν μιλούν πάντα την ίδια γλώσσα:

“Παύλε καπετάντσε, ντέκα κε για ουστάβις τβόγια βλάντα ζένα;” [4]
(Παύλε, καπετάνιε, πού θα αφήσεις την νέα γυναίκα σου;)

Θυμόμαστε οι παλαιότεροι Φλωρινιώτες τα γλέντια που ξεκινούσαν με το τραγούδι του Παύλου Μελά, όπως και τις γαμήλιες πομπές με την Ελληνική σημαία μπροστά, καύχημα των ντόπιων ότι δεν ενέδωσαν στην Εξαρχία.

Για τον Αγώνα μας έγραψαν ο Γεώργιος Μόδης στις περίφημες “Μακεδονικές Ιστορίες” του, και η Πηνελόπη Δέλτα στα “Μυστικά του βάλτου”. Αριστουργήματα λόγου, που ανέθρεψαν γενιές.

Οι Μακεδονομάχοι εικονίστηκαν στην λαϊκή ζωγραφική του Θεόφιλου και του Κόντογλου, απαθανατίστηκαν περήφανοι στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες της εποχής. Οι ανδριάντες τους κοσμούν τα χωριά και τις πολιτείες μας. Οδοί, χωριά και τοπωνύμια φέρουν το όνομά τους, συχνά δηλωτικά του τόπου της θυσίας τους.

Οι προφορικές διηγήσεις, καθώς παρέρχονται οι γενιές, μοιραία σβήνουν σιγά σιγά σαν απόηχος. Τα γραπτά όμως μένουν, και οφείλουμε να τα διδάσκουμε στις νέες γενιές, “για νὰ λένε˙ «Ἔχομεν ἀγῶνες πατρικούς, ἔχομεν θυσίες», … Καὶ νὰ μπαίνουν σὲ φιλοτιμίαν καὶ νὰ ἐργάζωνται εἰς τὸ καλό της πατρίδας τους, τῆς θρησκείας τους καὶ τῆς κοινωνίας.” [5]

Αποφώνηση – Το πνευματικο χρέος:

Ο Μακεδονικός Αγώνας δεν τελείωσε με την απελευθέρωση της Μακεδονίας το 1913. Έμειναν εκκρεμείς λογαριασμοί. Στην μαύρη Γερμανική κατοχή 1941-44 οι λογαριασμοί ξανάνοιξαν, με έντονη την Βουλγαρική παρουσία στην Φλώρινα με τον Κάλτσεφ και την “Οχράνα” του, που κόστισαν πολύ αίμα και πόνο στον λαό μας.

Όμως και σήμερα οφείλουμε να αγρυπνούμε. Το ΒΜΡΟ εξακολουθεί να ζει, αξιώνοντας μάλιστα πολιτικό ρόλο στα Βαλκάνια. Ακραίοι ανθελληνικοί εθνικισμοί αναδύονται και υποθάλπονται στην περιοχή μας κρυφά και φανερά.

Τώρα όμως η μορφή του αγώνα έχει αλλάξει. Ο Νέος Μακεδονικός Αγώνας δεν είναι πια με τουφέκια και με σφαίρες, αλλά με την ήπια ισχύ της φωτογόνου Ελληνικής Παιδείας, του ιστορικού μας βάθους, της πολιτισμικής εξωστρέφειας, της ενημέρωσης και της πειθούς, της οικονομικής κατίσχυσης, και της Διπλωματίας. Προπάντων όμως της Παιδείας!

Είμαστε μια παγκόσμια πολιτιστική υπερδύναμη, μην το ξεχνάμε ποτέ αυτό. Ο Ελληνισμός διαθέτει βαρύ πυρηνικό πνευματικό οπλοστάσιο, ικανό όχι βέβαια να κάψει, αλλά να φωτίσει 10 φορές όλη την Γη. Πρέπει να το απασφαλίσουμε και να το χρησιμοποιήσουμε.

Να μην ξεχνάμε τον Μεγαλέξανδρο. Δεν είμαστε βάρβαροι ώστε να κοκορευόμαστε για τον “τσαρ Αλεξάντρ Βελίκι”, επειδή -λέει- κατέκτησε όλο τον γνωστό κόσμο (και σε τι θα διέφερε τότε από τον Τζένκινς-Χαν;). Εμείς είμαστε Έλληνες και Ρωμιοί και σεμνυνόμαστε και τιμούμε τον Μέγα βασιλιά, τον προφητευμένο από αιώνες πριν, που φώτισε και εκπολίτισε όλη την οικουμένη, και που στον απόηχο αυτού του φωτισμού ζούμε ακόμα.

Να μην ξεχνάμε ότι στην Αχρίδα οι αγιογραφίες στον Άγιο Κλήμη και στον Όσιο Ναούμ Ελληνικά μιλούν. Στην Θεσσαλονίκη το ίδιο, σε όλη την Μακεδονία, στην Ηράκλεια, στους Φιλίππους, την Πέλλα, την Όλυνθο, παντού, και οι πέτρες Ελληνικά μιλούν. «Ἐὰν ἡμεῖς σιωπήσωμεν, οἱ λίθοι κεκράξονται» [6].

Να μην ξεχνάμε ότι στην δική μας περιοχή της Λυγκιστίδος, στις επιτύμβιες στήλες που βρίσκουν οι ανασκαφείς, Ελληνιστικές και Ρωμαϊκές, τα χαραγμένα ονόματα είναι Ελληνικά: Γλαύκος, Ολυμπία, Νίκη, Δημήτριος, Ελπίδα, Λυσίμαχος, Μύρων, Ζωπύρα, Ερμογένης, Κασσάνδρα… [7] Λοιπόν, αγαπητοί μου, και ας το χωνέψουν κάποιοι, … ΔΕΝ “κλαίμε σε ξένα μνήματα”! [8]

Να μην ξεχνάμε τις δυο πνευματικές μας πυρηνικές κεφαλές, τους αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο, από την Θεσσαλονίκη (και όχι από το “Σολούν”) που φώτισαν τα σλαβικά βαρβαρικά στίφη, ανοίγοντας τους τον δρόμο για τον πολιτισμό και για μια θέση στην Ιστορία. Και μας πικραίνει πολύ όταν συχνά μας επιστρέφεται “ἀντί τοῦ μάννα χολή, ἀντί τοῦ ὕδατος ὄξος” [9]. Ας είναι… υπάρχει Θεός που βλέπει, υπάρχουν πνευματικοί νόμοι, υπάρχει και η Ιστορία που καταγράφει.

Να μην ξεχνάμε ότι μπροστά στην Ελληνική μας κληρονομιά υποκλίνεται με ευγνωμοσύνη και θαυμασμό όλη η πολιτισμένη ανθρωπότητα. Λέει χαρακτηριστικά ο μεγάλος Γκαίτε: «Was der Verstand und das Herz für den Menschen ist, ist Griechenland für die Menschheit» [10]  –(Ό,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο, είναι η Ελλάδα για την ανθρωπότητα). Υπό αυτό το πρίσμα, σε τι πνευματικά σκοτάδια πρέπει να ζεις, ω άνθρωπε, ώστε να γλεντάς τραγουδώντας “Μπέγκαϊτε Γκρτσι” [11] -(φύγετε, Έλληνες); Και τι θα είχε απομείνει από τον κόσμο σου και τον πολιτισμό σου, αν εξέλειπαν οι Έλληνες; Ούτε καν “Αλεξάνταρ” δεν θα ήξερες να λες…

Να μην ξεχνάμε, τέλος, την παραίνεση του εθνικού μας ποιητή: «Κλείσε μέσα στην ψυχή σου την Ελλάδα, και θα αισθανθείς μέσα σου να λαχταρίζει κάθε είδους μεγαλείο» [12]. Καλούμαστε να σηκώσουμε ως κληρονόμοι και επίγονοι το πνευματικό βάρος του Ελληνισμού. Καλούμαστε να ενεργοποιήσουμε τα πνευματικά μας υπερόπλα. Ο κόσμος διψάει για φως, διψάει για πνεύμα. Η Μακεδονία, ως προαγέτις του Ελληνισμού κάποτε φώτισε όλη την οικουμένη. Έχουμε ευθύνη να διατηρήσουμε και να τιμήσουμε αυτή την εθνική μνήμη. Έχουμε ευθύνη, και μπορούμε, αρκεί να υπάρχει νήφον φρόνημα και συμπαγής ομοψυχία. Να αγαπάμε την ευθύνη, να λέμε ότι ο καθένας μας έχει χρέος να σώσει την Μακεδονία [13].

Έχουμε ευθύνη. Η γοργόνα, η αδελφή του Μεγαλέξανδρου πάντα θα μας ρωτά εάν ακόμα ζει κι εμείς θα πρέπει να είμαστε σίγουροι τι να της απαντήσουμε.

—  ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ  —

Αναφορές:

[1]  Κατά Ματθαίον, 23.38

[2] Κοσμάς ο Αιτωλός – Wikipedia

[3] Ψαλμ.142

[4]  Σλαβόφωνο μοιρολόι, Λευκάδια Ναούσης

[5]  Μακρυγιάννης, απομνημονεύματα.

[7] (Λουκ. 19, 40)

[7] “ΤΑΦΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΩ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ” – διδακτορική διατριβή, Αναγνωστοπούλου Αικατερίνη, ΑΠΘ, 2021.

[8] Александар Цар Македонски (Αλεξαντρ Τσαρ Μακεντόνσκι) – σύγχρονο Σκοπιανό ανθελληνικό τραγούδι

[9] Αντίφωνο ιβ’, Όρθρος Μεγ.Πέμπτης.

[10] Η φράση αποδίδεται στον Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε – προφορικές ρήσεις (Aussprüche)

[11] Σκοπιανό ανθελληνικό τραγούδι.

[12] Διονύσιος Σολωμός, επιστολή προς τον Ιωάννη Ρ.Ρότζερ, 17 Ιουνίου 1828.

[13] (Παράφραση) Ν.Καζαντζάκης, Ασκητική.

The post Ομιλία για τον Μακεδονικό Αγώνα appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ο Δήμαρχος Αμυνταίου
Ιωάννης Λιάσης

Ο Πρόεδρος ΤΚ Πετρών
Παύλος Τράϊκος

Ο Πρόεδρος της Παμμακεδονικής Ένωσης Μ.Α. Ελλάδος – Αυστραλίας
Μιχαήλ Χρυσανθόπουλος

The post Ημέρα Μνήμης Μακεδονικού Αγώνα στην κοινότητα Πετρών appeared first on Νέα Φλώρινα.

Σε συνέχεια της με αριθμ. πρωτ. 3836/24.09.2025απόφασης του Υπουργείου Εσωτερικών για την Ημέρα, έχει οριστεί:

1. Γενικός σημαιοστολισμός από την ογδόη πρωινή ώρα (8:00 π.μ.) μέχρι και τη δύση του ηλίου της 19ης Οκτωβρίου 2025.

2. Φωταγώγηση όλων των Δημοσίων Καταστημάτων, των Καταστημάτων των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Τραπεζών και Καταστημάτων Κοινής Ωφελείας από τη δύση του ηλίου της 19ης Οκτωβρίου μέχρι τις πρωινές ώρες της 20ης Οκτωβρίου 2025.

Στην πόλη της Φλώρινας στο πλαίσιο του εορτασμού της Ημέρας του Μακεδονικού Αγώνα θα πραγματοποιηθούν οι παρακάτω εκδηλώσεις:

Κυριακή  19 Οκτωβρίου 2025

• Ώρα 07:30: Όρθρος και Θεία Λειτουργία στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος.
• Ώρα   08:00: Επίσημη έπαρση της Σημαίας στην Πλατεία Γεωργίου Μόδη.
• Ώρα 10:15:Επίσημη δοξολογία στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας, όπου θα παρευρίσκονται οι Σημαιοφόροι των Σχολικών Μονάδων της πόλης.
• ώρα 10:40: Επιμνημόσυνη Δέηση στο Μνημείο της Πλατείας Γεωργίου Μόδη όπου θα παρευρίσκονται  οι Σημαιοφόροι των Σχολικών Μονάδων της πόλης.
  • Ομιλία για την Ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα από την κα Σμαράγδα Παπαπανταζή, καθηγήτρια Αγγλικής γλώσσας, του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας.
  • Κατάθεση στεφάνων από τους:
    • Βουλευτές Π.Ε. Φλώρινας
    • Δήμαρχο Φλώρινας
    • Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Φλώρινας
    • Ανώτερο Διοικητή Φρουράς Φλώρινας (Διοικητή 1^ου Συντάγματος Πεζικού)
    • Εκπρόσωποι Κομμάτων (εντός Κοινοβουλίου)
    • Εκπρόσωπο του Πανεπιστήμιου Δυτικής Μακεδονίας
    • Αστυνομικό Διευθυντή Φλώρινας
    • Διοικητή Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Φλώρινας
    • Πρόεδρο Κοινότητας Φλώρινας
    • Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Ν. Φλώρινας
    • Σύλλογο – Σύνδεσμο Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Ν. Φλώρινας
    • Σύνδεσμο Εφέδρων Αξιωματικών Φλώρινας
    • Λέσχη Ειδικών Δυνάμεων Φλώρινας
    • Εθνική Οργάνωση Μακεδονομάχων “Ο Παύλος Μελάς” Φλώρινας
    • Από όποιον εκπρόσωπο Νομικού Προσώπου ή άλλου Φορέα επιθυμεί να τιμήσει την Ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα, κατόπιν επικοινωνίας με το γραφείο του Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Φλώρινας στα τηλέφωνα 23853 50400 και 50419, το αργότερο έως το μεσημέρι (14:30) της Παρασκευής 17 Οκτωβρίου 2025.
  • Σιγή ενός λεπτού για τους ηρωικούς πεσόντες υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
  • Εθνικός Ύμνος
  • Πέρας Τελετής

Συμμετοχή στις Εκδηλώσεις

Στις εκδηλώσεις εορτασμού για την Ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα παρακαλούνται να παραστούν οι Τοπικές Αρχές και οι πολίτες.

Μέριμνα για τις επετειακές εκδηλώσεις

1. Η Ιερά Μητρόπολη Φλωρίνης Πρεσπών και Εορδαίας παρακαλείται να ρυθμίσει το θρησκευτικό τελετουργικό στο χώρο του μνημείου της Πλατείας Γεωργίου Μόδη.
2. Ο Ανώτερος Διοικητής  Φρουράς  Φλώρινας  παρακαλείται  να  φροντίσει για:
   • Την απόδοση τιμών από Τμήμα Στρατού και ένοπλους παραστάτες κατά την κατάθεση στεφάνων.
   • Την τοποθέτηση του απαραίτητου εξοπλισμού και την απόδοση τιμών στον χώρο του Μνημείου της Πλατείας Γεωργίου Μόδη.

3. Ο Αστυνομικός Δ/ντής Φλώρινας παρακαλείται να φροντίσει για:
   • Την τήρηση των μέτρων τάξης.
   • Την εφαρμογή των απαιτούμενων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων.

4. Τελετάρχης κατά την επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο της Πλατείας Γεωργίου Μόδη ορίζεται με μέριμνα της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας.

5. Ο Δήμαρχος Φλώρινας παρακαλείται να φροντίσει για:
   • Τον Σημαιοστολισμό της πόλης.
   • Τη διάθεση της Φιλαρμονικής του Δήμου.
   • Την καθαριότητα και τον ευπρεπισμό των χώρων των εκδηλώσεων.

6. Οι τοπικοί ραδιοφωνικοί Σταθμοί και ο τοπικός Τύπος παρακαλούνται όπως ανακοινώσουν το πρόγραμμα των εκδηλώσεων.

Ο ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΤΗΣ Π.Ε. ΦΛΩΡΙΝΑΣ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Α. ΤΑΣΚΑΣ

The post Πρόγραμμα εορτασμού της Ημέρας του Μακεδονικού Αγώνα στην πόλη της Φλώρινας appeared first on Νέα Φλώρινα.

Την Επιμνημόσυνη Δέηση ακολούθησαν σύντομοι χαιρετισμοί από τον Αντιδήμαρχο Αμυνταίου Γιάννη Αβραμίδη, τον Πρόεδρο της ΔΚ Πετρών Παύλο Τράικο και τον εκπρόσωπο της Παμμακεδονικής Ένωσης Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδας – Αυστραλίας Ιωάννη Στεφάνου.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με κατάθεση στεφάνων από τον Αντιδήμαρχο Αμυνταίου Γιάννη Αβραμίδη, τον Πρόεδρο της ΔΚ Πετρών Παύλο Τράικο, τον εκπρόσωπο Ανώτερης Διοίκησης Φρουράς Αμυνταίου Αντισυνταγματάρχη Γρηγόρη Γκούτζο, τον εκπρόσωπο του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών και Ανθυπασπιστών Χριστόπουλο Κωνσταντίνο, τον εκπρόσωπο της Παμμακεδονικής Ένωσης Μακεδονικού Αγώνα Ελλάδας – Αυστραλίας Ιωάννη Στεφάνου και ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής προς τιμήν των αγωνιστών και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.

The post Ημέρα Μνήμης Μακεδονικού Αγώνα στις Πέτρες (pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Την  Εσπερίδα διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας σε συνεργασία με τον Δήμο Πρεσπών και το Ίδρυμα Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού «Μέλαθρον Αναστασίου-Ιουλίας Μπίλλη» (Ι.Ε.Θ.Π.), τον συντονισμό είχε ο Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθανάσιος Αγγελόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος του Ι.Ε.Θ.Π., και τη γραμματειακή υποστήριξη ο Δρ. Δήμος Ισπυρίδης, Διευθυντής Β´ Γυμνασίου Φλώρινας, Τακτικό Μέλος του Ι.Ε.Θ.Π.

Η Επιστημονική Εσπερίδα ξεκίνησε με το Αρχιερατικό Τρισάγιο από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Ειρηναίο, εντός του Ιερού Παρεκκλησίου του Αγίου Χαραλάμπους Πισοδερίου Πρεσπών, τόπο ταφής της κεφαλής του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά.Επακολούθησε ο εναρκτήριος χαιρετισμός του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίου, ο οποίος κήρυξε την έναρξη της Επιστημονικής Εσπερίδας, κατόπιν οι χαιρετισμοί του Βουλευτή Νομού Φλώρινας κ. Σταύρου Παπασωτηρίου, του Αντιπεριφερειάρχη της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας κ. Αθανασίου Τάσκα και του Δημάρχου Πρεσπών κ. Γεωργίου Στεργίου.

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα, τον λόγο έλαβαν οι Καθηγητές και Ερευνητές του Ιδρύματος Εθνικού και Θρησκευτικού Προβληματισμού. Με τις εμπεριστατωμένες και τεκμηριωμένες εισηγήσεις τους, παρουσίασαν τα διάφορα θέματά τους, που αφορούσαν άγνωστες πτυχές της Εκκλησιαστικής και Εθνικής Ιστορίας του Μακεδονικού Αγώνα και της ιστορικής Επαρχίας Πρεσπών.

Ομιλητές ήταν οι:

– Μιχαήλ Τρίτος, Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., με θέμα: «Ο Μακεδονικός Αγών. Η Εθνική και Εκκλησιαστική του διάσταση».

– Αρχιμ. Ειρηναίος Χατζηεφραιμίδης, Ομότιμος Καθηγητής Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Π.Δ.Μ., με θέμα: «Παύλος Μελάς: Ο Αγώνας Του-Η Θυσία Του».

– Αθανάσιος Καραθανάσης, Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ. και Καθηγητής Πανεπιστημίου Λευκωσίας, με θέμα: «Δράσεις Μακεδονομάχων στις Πρέσπες».

– Ηλίας Μογλενίδης, Υπ. Δρ. Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., Δ/ντής Βιβλιοθήκης & Ιστορικού Αρχείου Ι.Ε.Θ.Π., με θέμα: «Μακεδονομάχισσες ηρωίδες και Εθνομάρτυρες γυναίκες της Επαρχίας Πρεσπών κατά τον Μακεδονικό Αγώνα».

Η Επιστημονική Εσπερίδα περατώθηκε με την κατακλείδα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου  Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίου, ο οποίος απένειμε στους συντονιστές και στους ομιλητές Τιμητικές Διακρίσεις. Τέλος, τόσο ο Σεβασμιώτατος όσο και ο Συντονιστής, ευχαρίστησαν το ακροατήριο για την αθρόα προσέλευσή του στην Εκδήλωση.

Πριν από την αναχώρηση των συμμετεχόντων, κατηχητικά σχολεία όλων των ηλικιών από την ενορία του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας απέδωσαν τραγούδια της Μακεδονίας, αφιερωμένα στο Μακεδονικό Αγώνα.

Φωτο: Αλέξης Χασιώτης

Φωτο: https://flic.kr/s/aHBqjBNeqX

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως

The post Επιστημονική Eσπερίδα για τα 120 χρόνια από την έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα από την Μητρόπολη Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας (video) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ο Δήμαρχος Αμυνταίου
Ιωάννης Λιάσης

Ο Πρόεδρος ΤΚ Πετρών
Παύλος Τράϊκος

Ο Πρόεδρος της Παμμακεδονικής Ένωσης Μ.Α. Ελλάδος – Αυστραλίας
Μιχαήλ Χρυσανθόπουλος

The post Εορτασμός της Ημέρας του Μακεδονικού Αγώνα στον Δήμο Αμυνταίου appeared first on Νέα Φλώρινα.

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Παντελεήμονα εψάλη Δοξολογία προς τιμήν των Μακεδονομάχων και ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο της Πλατείας Γ. Μόδη.

Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε η κα Παπαπανταζή Σμαράγδα, φιλόλογος της Αγγλικής γλώσσας, του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας.

Η σεμνή τελετή ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των αγωνιστών του Μακεδονικού Αγώνα και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από τη Φιλαρμονική του Δήμου Φλώρινας.

Ο εορτασμός της επετείου του Μακεδονικού Αγώνα έχει ως σκοπό να τονίσει τα γεγονότα εκείνα που σημάδεψαν την Εθνική μας μοίρα και να αποτίσει φόρο τιμής στους Μακεδονομάχους μας.

The post Η ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα στην πόλη της Φλώρινας (video, pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

“Σαν τέτοια ώρα στο βουνό ο Παύλος πληγωμένος….” 13 Οκτωβρίου 1904, 120 χρόνια πριν, ο Παύλος Μελάς, η πιο ευγενική και εμβληματική μορφή του Μακεδονικού Αγώνα, πέφτει στο καθήκον, σε αυτά εδώ τα χώματα, λίγο πιο πάνω από τον Πολυπόταμο, φωτίζοντας ως διάττων αστήρ με την σύντομη πορεία του, τον δρόμο όλων όσων πόνεσαν και πονούν, όσων θυσιάστηκαν και θυσιάζονται για αυτόν τον τόπο.

Το ιστορικό πλαίσιο:

Η μακεδονική περιπέτεια ξεκινάει από τα τέλη περίπου του 19ου αι. Με την εισαγωγή εκ μέρους της Ρωσίας του πανσλαβισμού στα Βαλκάνια, με την συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και την ίδρυση της Μεγάλης Βουλγαρίας, με όχημα την αυθαιρέτως αυτονομημένη από την Μητέρα Εκκλησία Βουλγαρική Εξαρχία, και αιχμή του δόρατος την εθνικιστική παραστρατιωτική οργάνωση του ΒΜΡΟ, γνωστή στην ιστορική μας μνήμη και ως “κομιτατζήδες”.

Το “Ρουμ-μιλιέτ”, το Γένος των Ρωμιών, έμελλε να κατακερματιστεί, για χάρη των Μεγάλων Δυνάμεων. Αυτό το ίδιο γένος των υπόδουλων ορθοδόξων, που παρόλες τις γλωσσικές, πολιτιστικές ή καταγωγικές του εσωτερικές διαφοροποιήσεις, υπέμεινε βασανιστικά επί αιώνες τον ειδεχθή τουρκικό ζυγό, υπό την ενωτική σκέπη της εθναρχούσας Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, που αγκάλιαζε κάθε υπόδουλο Ρωμιό “ως ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία ἑαυτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας”. [1]

Συνεκτικός άξονας λοιπόν του “Ρουμ-μιλιέτ” η Ελληνορθόδοξη παράδοση, και η Ελληνική γλώσσα. Γιαυτό και επιμένει ο ισαπόστολος της περιοχής μας, ο άγιος Κοσμάς Αιτωλός: “αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα όσον ημπορείτε. Και αν δεν εμάθετε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είναι εις την ελληνικήν …. και ωσάν μάθης το παιδί σου γράμματα, τότε λέγετε άνθρωπος.” [2]

Και αυτό το “μάθε Ελληνικά να γίνεις άνθρωπος” εδώ στην Μακεδονία κάποτε ακούγονταν συχνά  ως συμβουλή προς τους νέους από τους γηραιότερους.

Για να έχει ελπίδες να επιβληθεί λοιπόν ο Βούλγαρος στα χώματα αυτά, έπρεπε να κοπεί κάθε δεσμός με την Ρωμαίικη μνήμη, κάθε επαφή με την Ελληνική γλώσσα και κάθε αναφορά στην εθναρχούσα Μητέρα Εκκλησία. Με το καλό ή με το άγριο. Με την κουβέντα, με το πουγκί ή με τον βούρδουλα. Γιαυτό και οργανώνεται τεράστια επιχείρηση διείσδυσης, για τη διαμόρφωση βουλγαρικής εθνικής συνείδησης στον τοπικό πληθυσμό, με ανεγέρσεις Βουλγαρικών ναών, ίδρυση σχολείων, και φυσικά με έντονη τρομοκρατική δράση παραστρατιωτικών, με κύριο δρώντα το ΒΜΡΟ τους γνωστούς μας και ως “κομιτατζήδες”. Κύρια ομάδα-στόχος οι σλαβόφωνοι πληθυσμοί της Μακεδονίας, τους οποίους ήλπιζαν να προσεταιριστούν, λόγω γλωσσικής συνάφειας.

“Ενόμισαν”… όμως γελάστηκαν. Ο λαός της Μακεδονίας αντέδρασε, μένοντας πιστός στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, και οργανώνοντας σταδιακά την αντίστασή του. Ο Βούλγαρος λογάριασε λάθος.

Οι Μακεδονομάχοι:

Μπροστά στην δεινή κατάσταση που διαμορφώθηκε το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως με καίρια παρέμβασή του μερίμνησε για την επάνδρωση των Μακεδονικών μητροπόλεων με αξιώτατους και δυναμικούς ιεράρχες, με πλάτες ικανές να σηκώσουν το βάρος του Αγώνα. Ο Καστορίας Γερμανός, ο Δράμας Χρυσόστομος (μετέπειτα Σμύρνης, εθνομάρτυρας και άγιος της εκκλησίας μας), ο Μοναστηρίου Ιωακείμ, ο Κορυτσάς Φώτιος, και άλλοι, καλούνται να διεκπεραιώσουν ένα δύσκολο εθνικό και εκκλησιαστικό έργο, κρατώντας λεπτές ισορροπίες, εμψυχώνοντας τον λαό, και οργανώνοντας με κάθε πρόσφορο τρόπο τις δυνάμεις της αντίστασης.

Οπλαρχηγοί ντόπιοι αναδεικνύονται. Ο Καπετάν Ρακοβίτης από το Κρατερό, ο Λάκης Πύρζας από την Φλώρινα, ο Παύλος Κύρου από το Ανταρτικό, ο Σίμος Ιωαννίδης από τα Άλωνα, για να θυμηθούμε μερικούς, μα και τόσοι άλλοι από την γύρω περιοχή μας, που είναι αδύνατο να τους αναφέρουμε έναν προς ένα, και ας μας συγχωρεθεί η μικρή αδικία. Γνωστά ονόματα, που τα δισέγγονα κάποιων ίσως βρίσκονται εδώ μαζί μας. Πολλοί από αυτούς, και δεν είναι μυστικό, δεν ήξεραν γρι Ελληνικά. Ελληνικά όμως ήξερε η λεβέντισσα καρδιά τους, και αυτό έφτανε. Πώς μπορούμε να ξεχάσουμε την τελευταία κραυγή του καπετάν Κώττα στην αγχόνη του μαρτυρίου; “Ντα ζίβε Γκρτσια” – Ζήτω η Ελλάς!

Μα και σε όλη την Μακεδονία, από άκρου εις άκρον η ένοπλη αντίσταση θεριεύει. Από την Καστοριά και τα Γρεβενά, μέχρι την Δράμα και τις Σέρρες, από το Μοναστήρι, το Μορίχοβο και την Στούμνιτσα μέχρι την Ιερισσό και την Κατερίνη ένοπλες ομάδες σχηματίζονται και συσπειρώνονται γύρω από άξιους οπλαρχηγούς. Στηρίζουν και προστατεύουν τον λαό, και τσακίζουν όπου βρουν και όπου μπορούν τους Κομιτατζήδες.

Στον αγώνα προστρέχουν και συνδράμουν παλικάρια και από την νότιο Ελλάδα, όπως ο καπετάν Άγρας από την Πελοπόννησο, αρκετοί έμπειροι στρατιωτικοί, μα συρρέουν και πολυάριθμοι και πανάξιοι Κρητικοί, που αγκάλιασαν την Μακεδονία σαν να ήταν η δικιά τους πατρίδα, και ενίσχυσαν καθοριστικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες της ένοπλης αντίστασης, συχνά με κόστος την ζωή τους. Εμείς οι Μακεδόνες τους είμαστε αιώνια ευγνώμονες.

Ο αγώνας δεν δίνεται μόνο στο πεδίο της μάχης, αλλά και στα σχολειά και στις εκκλησιές. Οι ιερείς στην πλειονότητά τους δεν προσχωρούν στην Εξαρχία. Λειτουργούν στα Ελληνικά και μνημονεύουν τον Πατριάρχη. Δάσκαλοι οργανώνουν Ελληνικά σχολειά, συχνά κρυφά, πρόχειρα στην αρχή, πιο οργανωμένα αργότερα, ακολουθώντας τις επιταγές του πατρο-Κοσμά: “σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά”. Κοπέλες μικρές της παντρειάς αφιερώνονται ως δασκάλες, να μάθουν τα Ελληνικά γράμματα στα χωριατόπαιδα. Οι κίνδυνοι πολλοί. Ο μισθός τους 5 φορές μικρότερος των Βουλγάρων δασκάλων, όπως μας πληροφορεί ο ευπατρίδης Γεώργιος Μόδης, μακεδονομάχος και ο ίδιος, με του οποίου το όνομα τιμάται η πλατεία όπου βρισκόμαστε. Όμως “ου περί χρημάτων ποιούμεθα τον αγώνα, αλλά περί αρετής” [3], όπως θα πει κάποιος άλλος εθνομάρτυρας δεκαετίες αργότερα.

Ο φόρος αίματος για ιερείς και δασκάλους είναι βαρύς. Δεν θα πάω μακριά. Το γειτονικό μόνο χωριό της Σκοπιάς για παράδειγμα σεμνύνεται για τέσσερις εθνομάρτυρες, τον παπα-Αναστάση Στόικο, τους αδελφούς παπα-Δημήτριο και παπα-Κωνσταντίνο Σταμπουλή, και τον δάσκαλο Αναστάσιο Κουσμάνη. Και σε πολλά άλλα μέρη ομοίως οι ιερείς και οι δάσκαλοι διώκονται μέχρι θανάτου. Εμβληματικές μορφές μέσα στην χωρία των εθνομαρτύρων οι νεαρές δασκάλες, η Αγγελική Φιλιππίδου και η Βελίκα Τράικου, μα και άλλες, που  αυτοπροσφέρονται θυσία στον ιερό σκοπό.

Ο χαρακτήρας του Αγώνα:

Ο Μακεδονικός Αγώνας στην κορύφωση της ένοπλης μορφής του διήρκησε περίπου 4 με 5 έτη. Έπιασε όλη την έκταση της Μακεδονίας μας, από του Κρούσεβο και το Μοναστήρι, το Μορίχοβο και την Στρούμιτσα, μέχρι τα Πιέρια και την Χαλκιδική, από την Καστοριά και τα Γρεβενά, μέχρι την Δράμα και την Καβάλα. Διεξήχθη σε βουνά, σε βάλτους, σε δρόμους, σε πόλεις και σε χωριά, σε πλαγιές και σε βοσκοτόπια, Σε μοναστήρια και εκκλησιές, σε σπίτια και καταστήματα, σε γραφεία και σε σχολειά. Διεξήχθη στα κρυφά και στα φανερά. Ενέπλεξε μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Μακεδονίας με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Ο Αγώνας είναι το άθροισμα πολλών μικρών συνήθως ιστοριών, που δεν διασώθηκαν όλες. Ήταν ανηλεής, σκληρός και πολυδιάστατος, θα λέγαμε σήμερα “υβριδικός”.  Δεν υπήρχε μέτωπο. Ο εχθρός ήταν παντού, συχνά κρυφός, ή σου παρίστανε και τον φίλο. Ήταν πόλεμος με τα όπλα, ήταν πόλεμος νεύρων, πόλεμος τρομοκρατίας, προπαγάνδας και διπλωματίας, πόλεμος πληροφοριών και ευστροφίας, πόλεμος πολιτισμών και ταυτοτήτων, πόλεμος αντοχής, πίστης και αφοσίωσης.

Καμία πλευρά δεν υπέστη συντριβή. Όμως η Εξαρχία ηττήθηκε, επειδή δεν επικράτησε, ενώ ο Ελληνισμός νίκησε, επειδή κράτησε. Το όραμα για Μεγάλη Βουλγαρία πνίγηκε κάπου στον βάλτο των Γιαννιτσών. Ο λαός της Μακεδονίας πόνεσε, μάτωσε, υπέφερε, αλλά κατάφερε τελικά να αποτρέψει την επιχειρούμενη Εξαρχική διείσδυση, και να μείνει κοντά στο Πατριαρχείο και την Μητέρα Εκκλησία, και κοντά στον Ελληνισμό, που θα τον απελευθέρωνε λίγα χρόνια αργότερα. Έτσι θεμελιώθηκαν οι προϋποθέσεις για ομαλή οργανική ένταξη της Μακεδονίας στον εθνικό κορμό.

Η απήχηση του Αγώνα και η μνήμη:

Ο λαός μας τραγούδησε τον Μακεδονικό Αγώνα. Ύμνησε και εξήρε τους αγωνιστές, θρήνησε και μοιρολόγησε  τους νεκρούς του. Στο Λέχοβο τραγουδούν τον καπετάν-Λούκα, στην Ιερισσό τον καπετάν-Γιαγλή:

“μην είδατε, πουλιά μ’ τον Γιώργη μας τον Καπετάν Γιαγλή μας;
παλικαράκια μάζευε, για την Μακεδονία” [4]

στην Έδεσσα κλαίνε τον καπετάν-Άγρα:

“Τον Άγρα τον κρεμάσανε, στην Καρυδιά από κάτω…” [5]

Τον Παύλο Μελά τον μοιρολογούν ακόμα και στην σλαβική ντοπιολαλιά, τονίζοντας μας ότι είναι φορές που στόμα και καρδιά δεν μιλούν την ίδια γλώσσα:

“Παύλε καπετάντσε, ντέκα κε για ουστάβις τβόγια βλάντα ζένα;” [6]
(Παύλε, καπετάνιε, πού θα αφήσεις την νέα γυναίκα σου;)

Θυμόμαστε οι παλαιότεροι τα γλέντια που ξεκινούσαν με το τραγούδι του Παύλου Μελά, όπως και τις γαμήλιες πομπές με την Ελληνική σημαία μπροστά, καύχημα των ντόπιων ότι δεν ενέδωσαν στην Εξαρχία.

Για τον Αγώνα μας γράφουν ο Γεώργιος Μόδης στις περίφημες “Μακεδονικές Ιστορίες” του, και η Πηνελόπη Δέλτα στα “Μυστικά του βάλτου”. Μοναδικά λογοτεχνήματα που κοσμούν τις βιβλιοθήκες μας, που τα διαβάσαμε και τα ξαναδιαβάσαμε από μικροί, και μύρωσαν το φρόνημα και την παιδική φαντασία ολόκληρων γενεών.

Οι Μακεδονομάχοι εικονίστηκαν από τον λαϊκό χρωστήρα του Θεόφιλου, του Κόντογλου και άλλων, έμειναν στην μνήμη μας ως ευγενικές μορφές, καμαρωτές να ποζάρουν ολάρματες στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες της εποχής. Οι ανδριάντες τους κοσμούν τα χωριά και τις πολιτείες μας, θυμίζοντάς μας ποιοι διαφεντεύουν ακόμα από ψηλά αυτά τα άγια χώματα. Οδοί, χωριά και τοπωνύμια φέρουν το όνομά τους, συχνά δηλωτικά του τόπου της θυσίας τους.

Οι προφορικές διηγήσεις, καθώς παρέρχονται οι γενιές, μοιραία χάνονται σιγά σιγά σαν απόηχος. Τα γραπτά όμως μένουν, και οφείλουμε να τα διδάσκουμε στις νέες γενιές, για να τα διαβάζουν “καὶ νὰ λένε˙ «Ἔχομεν ἀγῶνες πατρικούς, ἔχομεν θυσίες», … Καὶ νὰ μπαίνουν σὲ φιλοτιμίαν καὶ νὰ ἐργάζωνται εἰς τὸ καλό της πατρίδας τους, τῆς θρησκείας τους καὶ τῆς κοινωνίας.” [7]

Αποφώνηση:

Ο Μακεδονικός Αγώνας δεν τελείωσε με την απελευθέρωση της Μακεδονίας το 1913. Έμειναν πίσω πολλοί εκκρεμείς λογαριασμοί, καθώς η επίβουλη ματιά κάποιων δεν έπαψε να υπάρχει.

Μην ξεχνάμε ότι λίγα χρόνια μετά, το 1941 με την μαύρη Γερμανική κατοχή οι λογαριασμοί ξανάνοιξαν, και έχουμε έντονη την Βουλγαρική παρουσία στην Φλώρινα, αν και αυτή τυπικά ανήκε στην Γερμανική ζώνη ελέγχου. Είναι χαρακτηριστική η ανθελληνική δράση του βουλγαρογενίτσαρου Άντον Κάλτσεφ και της “Οχράνας” του, που κόστισε πολύ αίμα και πόνο στον λαό της περιοχής μας.

Όμως και σήμερα, ο Ελληνικός χαρακτήρας της Μακεδονίας, ο σμιλεμένος επί 3000 χρόνια, είναι κάτι για το οποίο οφείλουμε να αγρυπνούμε. Το ΒΜΡΟ εξακολουθεί να ζει μετά από έναν αιώνα, αξιώνοντας μάλιστα ρόλο διαμόρφωσης πολιτικών στα Βαλκάνια. Ακραίοι ανθελληνικοί εθνικισμοί αναδύονται και υποθάλπονται στην περιοχή μας κρυφά και φανερά, καλλιεργώντας έδαφος για μελλοντικές προβληματικές καταστάσεις.

Τώρα όμως η μορφή του αγώνα έχει μάλλον αλλάξει. Δεν είναι ίσως πια με τουφέκια και με σφαίρες, αλλά με την ήπια ισχύ της φωτογόνου Ελληνικής Παιδείας, του ιστορικού μας βάθους, της πολιτισμικής εξωστρέφειας, της ενημέρωσης και της πειθούς, της οικονομικής κατίσχυσης, και οπωσδήποτε της άγρυπνης, επίμονης και ευφυούς Διπλωματίας. Τίποτα δεν είναι αδύνατο, αρκεί να υπάρχει νήφον φρόνημα και ομοψυχία. Και το αδιαπραγμάτευτο στην εθνική μνήμη, την ταυτότητα και την  αξιοπρέπεια ο λαός μας το έχει δείξει, και εξακολουθεί να το δείχνει περίτρανα, και στο Μακεδονικό. Ειδικά στο Μακεδονικό.

Έχουμε ευθύνη. Η γοργόνα, η αδελφή του Μεγαλέξανδρου πάντα θα μας ρωτά για την τύχη του κι εμείς θα πρέπει να ξέρουμε τι να της απαντήσουμε.

Τιμή λοιπόν σε όσους έδωσαν την ζωή τους για την Μακεδονία μας. Τιμή σε όσους δεν υπέστειλαν και δεν υποστέλλουν τις σημαίες.

ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Αναφορές:

[1]  Κατά Ματθαίον, 23.38

[2] Κοσμάς ο Αιτωλός – Wikipedia

[3] Απάντηση του εθνομάρτυρα αγωνιστή της ΕΟΚΑ Κυριάκου Μάτση στον Βρετανό κυβερνήτη, όταν επιχείρησε να τον εξαγοράσει – 1956

[4] “Καπετάν Γιαγλής” δημοτικό τραγούδια από την Ιερισσό.

[5] Μοιρολόι από την περιοχή της Εδέσσης.

[6]  Σλαβόφωνο μοιρολόι, Λευκάδια Ναούσης

[7]  Μακρυγιάννης, απομνημονεύματα.

The post Ο Μακεδονικός Αγώνας appeared first on Νέα Φλώρινα.