Κατά τη μακρά περίοδο της κυριαρχίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία αναδείχθηκε σε βασικό φορέα συνοχής των ορθόδοξων πληθυσμών. Στο πλαίσιο του οθωμανικού διοικητικού συστήματος, ο εκκλησιαστικός θεσμός ανέλαβε ρόλους που υπερέβαιναν τη στενά θρησκευτική του αποστολή, επεκτεινόμενος στην εκπαίδευση, στη διατήρηση της γλωσσικής συνέχειας και στη διαχείριση της κοινοτικής ζωής. Η ιστοριογραφία έχει καταδείξει ότι η ελληνική ταυτότητα της περιόδου δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το εκκλησιαστικό της υπόβαθρο.

Η μετάβαση από τη διατήρηση της ταυτότητας στην ενεργό διεκδίκηση της ανεξαρτησίας δεν υπήρξε απότομη, αλλά αποτέλεσμα σύνθετων διεργασιών. Ωστόσο, η παρουσία του κλήρου στον Αγώνα είναι επαρκώς τεκμηριωμένη. Μορφές όπως ο Παλαιών Πατρών Γερμανός έχουν συνδεθεί με τα πρώτα στάδια της Επανάστασης, ενώ σημαντικός αριθμός ιερωμένων συμμετείχε είτε ως εμψυχωτής είτε ως ενεργός μαχητής. Παράλληλα, μοναστηριακά συγκροτήματα λειτούργησαν ως χώροι φιλοξενίας, ανεφοδιασμού και οργάνωσης.

Εξίσου σημαντική είναι η ιδεολογική διάσταση του Αγώνα. Οι πρωταγωνιστές του 1821, μεταξύ των οποίων ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ενσωμάτωναν σταθερά στις αναφορές τους στοιχεία θρησκευτικής πίστης. Οι όρκοι, τα σύμβολα και η ρητορική της περιόδου αποκαλύπτουν ότι η έννοια της ελευθερίας δεν νοούνταν αποκομμένη από την πίστη. Η γνωστή φράση περί αγώνα «για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία» αποτυπώνει με ενάργεια το αξιακό αυτό πλαίσιο.

Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα προσεγγίζει την περίοδο με αναλυτικά εργαλεία που αναδεικνύουν τις διαφοροποιήσεις και τις εντάσεις εντός της κοινωνίας και της Εκκλησίας. Δεν απουσιάζουν, πράγματι, περιπτώσεις επιφυλακτικής ή αρνητικής στάσης έναντι της Επανάστασης από ορισμένα εκκλησιαστικά πρόσωπα, γεγονός που εντάσσεται στις ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες της εποχής. Ωστόσο, η συνολική συμβολή της Ορθοδοξίας στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και στην ενίσχυση των προϋποθέσεων του Αγώνα παραμένει κρίσιμος παράγοντας, αναγνωρισμένος από σημαντικό μέρος της ιστοριογραφίας.

Η 25η Μαρτίου, συνεπώς, δεν προσφέρεται για απλουστευτικές ή αποσπασματικές αναγνώσεις. Η ιστορική ερμηνεία οφείλει να στηρίζεται σε τεκμήρια και να λαμβάνει υπόψη τη συνθετότητα των φαινομένων. Η αποτίμηση του ρόλου της Εκκλησίας δεν μπορεί να υπαχθεί αποκλειστικά σε σύγχρονες ιδεολογικές κατηγορίες, αλλά απαιτεί κατανόηση του ιστορικού πλαισίου.

Σε μια εποχή όπου η δημόσια συζήτηση συχνά χαρακτηρίζεται από πολώσεις και αναθεωρητικές προσεγγίσεις, η επέτειος της 25ης Μαρτίου υπενθυμίζει την ανάγκη για νηφαλιότητα και ιστορική ακρίβεια. Η εθνική αυτογνωσία δεν οικοδομείται ούτε με αγιογραφίες ούτε με αποδομήσεις, αλλά με τεκμηριωμένη γνώση.

Η ιστορία του 1821 καταδεικνύει ότι η συγκρότηση του νεότερου ελληνικού κράτους υπήρξε αποτέλεσμα πολλαπλών παραγόντων, μεταξύ των οποίων η Ορθόδοξη παράδοση κατέχει αναμφίβολα κεντρική θέση. Η αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας αποτελεί προϋπόθεση για μια ώριμη και ουσιαστική σχέση με το παρελθόν.

Δημήτριος Μαυρίδης
Ιστορικός – Φιλόλογος, M.Ed., M.Sc., Ph.D.

The post 25η Μαρτίου: Η ιστορική ενότητα Πίστης και Έθνους appeared first on Νέα Φλώρινα.

Του Δημητρίου Μαυρίδη
Ιστορικού – Φιλολόγου

Η 28η Οκτωβρίου 1940 δεν αποτελεί απλώς εθνική εορτή· αποτελεί ιστορική τομή. Είναι η στιγμή κατά την οποία η Ελλάδα, μικρή σε γεωγραφικό μέγεθος αλλά μεγάλη σε ψυχικό σθένος, ύψωσε το ανάστημά της απέναντι στις δυνάμεις του φασισμού. Το «Όχι» του Ιωάννη Μεταξά εξέφρασε το συλλογικό φρόνημα ενός λαού που είχε ήδη δοκιμαστεί σε πολέμους, προσφυγιά και κατοχή, και γνώριζε πως η ελευθερία είναι αξία που κερδίζεται με θυσίες.

Η Φλώρινα, με το γεωγραφικό της εύρος ως μεθόριος και φύλακας των βορείων πυλών της χώρας, βίωσε τον πόλεμο όχι ως μακρινή είδηση αλλά ως απτή πραγματικότητα. Από την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων, η περιοχή είχε αποκτήσει στρατηγική σημασία, λειτουργώντας ως σταθμός εφοδιασμού και παρατήρησης για το Γενικό Στρατηγείο.

Με την ιταλική επίθεση, η Φλώρινα εντάχθηκε οργανικά στο πλέγμα κινητοποίησης του Στρατηγείου Ηπείρου και Μακεδονίας. Από την πόλη διέρχονταν μονάδες της 9ης Μεραρχίας, συνοριακά αποσπάσματα και φάλαγγες στρατιωτών που κατευθύνονταν προς το μέτωπο της Πίνδου και της Κορυτσάς. Οι δρόμοι της Βεύης, της Μελίτης και της Κρυσταλλοπηγής έγιναν αγωγοί αγωνιστών και εφοδίων.

Η τοπική κοινωνία της Φλώρινας επέδειξε αξιοθαύμαστη συνοχή. Δημιουργήθηκαν επιτροπές εθελοντριών, συλλογές ειδών πρώτης ανάγκης, και οργανώθηκαν αποστολές τροφίμων προς τις μονάδες του μετώπου. Οι γυναίκες της υπήρξαν η ψυχή του μετόπισθεν: ύφαιναν, μαγείρευαν, προσεύχονταν και διατηρούσαν το ηθικό ακμαίο, μέσα σε συνθήκες ψύχους και στέρησης.

Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ο σιδηροδρομικός σταθμός της Φλώρινας αποτέλεσαν κρίσιμους κόμβους ανεφοδιασμού. Μέσω της πόλης κινήθηκαν τραυματίες, ιατρικά υλικά και εφόδια, ενώ τα γύρω χωριά φιλοξένησαν μονάδες του ελληνικού στρατού. Η περιοχή βρέθηκε υπό συνεχή πίεση, αλλά η αλληλεγγύη των κατοίκων υπήρξε υποδειγματική.

Η μνήμη διασώζει ακόμη τα ονόματα Φλωρινιωτών που έπεσαν στο αλβανικό μέτωπο: ο Δημήτριος Παπαθανασίου, υπολοχαγός πεζικού που σκοτώθηκε στις επιχειρήσεις της Κορυτσάς, και ο Γεώργιος Τσότσος από τη Βεύη, στις μάχες του Τεπελενίου. Οι μορφές τους αντιπροσωπεύουν όλους εκείνους που υπηρέτησαν με αυταπάρνηση, χωρίς αναμονή ανταμοιβής.

Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς μια ημερομηνία μνήμης. Είναι σύμβολο εθνικής αυτογνωσίας. Μας υπενθυμίζει ότι η ελευθερία δεν παραχωρείται, αλλά κατακτάται. Η Φλώρινα, με τη γεωγραφική της απομόνωση και τη διαχρονική της πίστη στο εθνικό ιδεώδες, έγραψε τη δική της σιωπηλή αλλά ουσιαστική σελίδα σε εκείνον τον πόλεμο.

Η Γερμανική Εισβολή και η Περίοδος της Κατοχής

Η ηρωική αντίσταση του ελληνικού στρατού στα βουνά της Πίνδου και της Βορείου Ηπείρου καθυστέρησε σημαντικά τα γερμανικά σχέδια επίθεσης στη Σοβιετική Ένωση, αλλά δεν κατόρθωσε να αποτρέψει τη γερμανική εισβολή. Στις 6 Απριλίου 1941, η Βέρμαχτ εξαπέλυσε την επιχείρηση «Marita», εισβάλλοντας στη χώρα μέσω της Βουλγαρίας και παρακάμπτοντας τη Γραμμή Μεταξά.

Η Φλώρινα βρέθηκε πολύ γρήγορα στο πέρασμα των γερμανικών μηχανοκίνητων στρατευμάτων, που κατέλαβαν τη Δυτική Μακεδονία μετά τη μάχη των Σερβίων και τη διάσπαση της ελληνικής άμυνας στον Αλιάκμονα. Στις αρχές Απριλίου, οι πρώτες γερμανικές μονάδες εισήλθαν στην περιοχή, επιβάλλοντας στρατιωτική διοίκηση και δημιουργώντας ένα καθεστώς φόβου και στέρησης.

Κατά την περίοδο της Κατοχής (1941–1944), η Φλώρινα υπέστη τις ίδιες κακουχίες με την υπόλοιπη χώρα: επιτάξεις τροφίμων, λιμό, διώξεις και εκτελέσεις. Παράλληλα, αποτέλεσε έδαφος αντιστασιακής δράσης. Στις ορεινές περιοχές των Πρεσπών και του Βαρνούντα δραστηριοποιήθηκαν ομάδες του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου (ΕΔΕΣ), οι οποίες συγκροτήθηκαν με στόχο την απελευθέρωση της Μακεδονίας και την προστασία των άμαχων πληθυσμών από τα γερμανικά αντίποινα.

Η παρουσία των Γερμανών στη Φλώρινα χαρακτηρίστηκε από στρατιωτικό έλεγχο και συνεχή επιτήρηση. Η πόλη αποτέλεσε σημείο διέλευσης προς την Ήπειρο και την Αλβανία, με τη γερμανική διοίκηση να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική της θέση για τη μεταφορά δυνάμεων και εφοδίων. Παρά την καταπίεση, η τοπική κοινωνία επέδειξε αντοχή, αλληλεγγύη και αίσθημα εθνικής αξιοπρέπειας, διατηρώντας το πνεύμα της αντίστασης ζωντανό μέχρι την αποχώρηση των κατακτητών το φθινόπωρο του 1944.

Η μεταπολεμική Φλώρινα, πληγωμένη αλλά περήφανη, κουβαλούσε την εμπειρία μιας διπλής δοκιμασίας: την πολεμική και την κατοχική. Αυτή η ιστορική εμπειρία ενίσχυσε τη συλλογική μνήμη της πόλης ως τόπο αντίστασης και θυσίας, στοιχείο που διατρέχει και σήμερα τον τοπικό ιστορικό λόγο.

 Η ιστορική ευθύνη των νεότερων γενεών είναι να διαφυλάξουν αυτήν τη μνήμη όχι ως επετειακή ρουτίνα, αλλά ως ζωντανή υπενθύμιση του τι σημαίνει εθνική αξιοπρέπεια, συνοχή και ήθος.

 Αιωνία η μνήμη σε όλους και όλες που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα!

Δημήτρης Μαυρίδης

Ιστορικός – Φιλόλογος

Med Msc Phd

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Βογιατζής, Γεώργιος. Από τη Φλώρινα στην Κορυτσά: Οδοιπορικό ενός στρατιώτη του ’40. Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 1995.

Δήμος Φλώρινας. Αρχεία Κατοχής και Αντίστασης στη Φλώρινα. Φλώρινα: Εκδόσεις Δήμου Φλώρινας, 2009.

Διεύθυνσις Ιστορίας Στρατού (ΓΕΣ). Ο Ελληνικός Στρατός κατά τον Πόλεμον 1940–41 (Ελληνοϊταλικός Πόλεμος). Αθήνα: ΓΕΣ, 1959.

Καραγιάννης, Στέργιος. Μνήμες Πολέμου: Η Φλώρινα και η Δυτική Μακεδονία 1940–1949. Κοζάνη: Αδελφοί Μπαρμπουνάκη, 2008.

Κολιόπουλος, Ιωάννης Σ. Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας: Ο Πόλεμος του 1940–41. Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 2001.

Μαρκεζίνης, Σπυρίδων. Η Σύγχρονος Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος 1936–1975. Τόμος Α΄. Αθήνα: Πάπυρος, 1978.

Mazower, Mark. Inside Hitler’s Greece: The Experience of Occupation, 1941–44. New Haven: Yale University Press, 1993.

Μουρέλος, Ιάκωβος. Η Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης. Αθήνα: Ερμής, 2002.

Μουρέλος, Ιάκωβος. Ο Πόλεμος του 1940 και η Ελληνική Κοινωνία. Αθήνα: Ερμής, 1997.

Παπαδόπουλος, Δημήτριος. Η Φλώρινα στον Πόλεμο του 1940. Φλώρινα: Δήμος Φλώρινας, 1990.

Πλάτωνος, Ελένη. Οι γυναίκες της Πίνδου. Αθήνα: Καστανιώτης, 2002.

Richter, Heinz. Greece 1940–1949: Occupation, Resistance, Civil War. Cologne: Franz Philipp Rutzen Verlag, 2011.

Χαραλάμπους, Κώστας. Το Έπος του ’40. Αθήνα: Εστία, 1980.

Χατζηβασιλείου, Ευάνθης. Η Ελλάδα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αθήνα: Πατάκης, 2015.

The post Το «Όχι» που αντήχησε στα βουνά της Φλώρινας appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η ιστορία του ναού συνδέεται στενά με μια πηγή που αναβλύζει ξινό, θεραπευτικό νερό, γνωστή στους κατοίκους της περιοχής από παλαιούς χρόνους. Η παράδοση θέλει την πηγή αυτή να βρίσκεται κρυμμένη στο δάσος, σε ένα σημείο που παλιότερα οδηγούσε μονάχα ένα στενό μονοπάτι. Οι ντόπιοι, αλλά και επισκέπτες από μακρινά μέρη, κατέφθαναν εκεί με πίστη, για να γευτούν το νερό που θεωρούσαν θαυματουργό.

Μια από τις πιο γνωστές διηγήσεις αναφέρεται σε μια χανούμισσα που επισκέφθηκε την πηγή με σκοπό να γιατρευτεί. Ωστόσο, τα νερά την απέτρεψαν, βγάζοντάς την έξω με δύναμη. Η εμπειρία αυτή την οδήγησε να ασπαστεί τη χριστιανική πίστη· μετά τη βάπτισή της, βρήκε την υγεία της.

Ένα άλλο σημαντικό περιστατικό αφορά την κυρία Πηνελόπη από τον Άγιο Βαρθολομαίο, η οποία, ταλαιπωρημένη από ασθένεια, αποφάσισε να επισκεφθεί την πηγή μαζί με την κόρη της. Καθ’ οδόν, άκουσαν μυστηριώδεις φωνές που ζητούσαν βοήθεια. Λίγο μετά, φάνηκε μπροστά τους η πηγή. Η κ. Πηνελόπη πλύθηκε με το νερό και ένιωσε άμεσα ανακούφιση. Με βαθιά ευγνωμοσύνη, έλαβε την πρωτοβουλία να χτίσει ένα μικρό εκκλησάκι στον τόπο εκείνο. Με τη στήριξη του συζύγου της του κ. Μανώλη και τη συνεισφορά των κατοίκων, ο ναός πήρε σάρκα και οστά. Πλάι στην πηγή δημιουργήθηκε και ένα λιτό πηγάδι, διατηρώντας ζωντανή την ιερότητα του χώρου.

Σήμερα, κάθε χρόνο την ημέρα της Αναλήψεως, ο ναός πανηγυρίζει με λαμπρότητα. Πλήθος πιστών καταφθάνει από την ευρύτερη περιοχή αλλά και από άλλες περιοχές της χώρας, για να παρακολουθήσει τη θεία λειτουργία και να συμμετάσχει στον αγιασμό των υδάτων της πηγής.

Ο Ιερός Ναός της Αναλήψεως δεν αποτελεί μόνο ένα κέντρο λατρείας, αλλά και έναν ξεχωριστό θρησκευτικό και τουριστικό προορισμό, που συνδυάζει την πνευματικότητα με τη γαλήνη της φύσης.

Η κ. Πηνελόπη Μυστακίδου (αδερφή Ειρήνη) έχει καταβάλλει υπεράνθρωπες προσπάθειες, ώστε να γίνει μια μέρα η Μονή ένα πανέμορφο μοναστήρι. Δυστυχώς, οι επιθυμίες της δεν εισακούγονται από τους τοπικούς φορείς και τους εκκλησιαστικούς άρχοντες του τόπου. Ας ελπίσουμε, ότι οι υπεύθυνοι θα πράξουν τα δέοντα ώστε να δούμε αυτό το στολίδι να γίνεται ένα πανέμορφο μοναστήρι που θα βρίσκεται μέσα στην φύση και στο πράσινο και θα προσελκύει πλήθος πιστών. Η ιδέα της κ. Πηνελόπης Μυστακίδου βρίσκει σύμφωνη μια πολλή μεγάλη μερίδα του κόσμου. Είναι αρκετοί αυτοί που θέλουν την Ανάληψη να γίνει Μοναστήρι.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ !!!

Δημήτρης Μαυρίδης
Msc, Med

The post Μια ψυχή αγωνίζεται: Το όνειρο της αδελφής Ειρήνης για την Ανάληψη appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η 25 Μαρτίου αποτελεί ορόσημο του ρου της Ελληνικής ιστορίας, αλλά και της ανθρωπότητας γενικότερα, καθώς αποτελεί, σύμφωνα με τον Βαλαωρίτη «πάντρεμα  Ευαγγελισμού-Ελληνισμού», που προαναγγέλλει τη σωτηρία του σκλαβωμένου έθνους και του ανθρώπινου γένους ευρύτερα, χάρη στην επικείμενη ενανθρώπιση του Κυρίου. Απότοκο του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, ο Ελληνικός Διαφωτισμός κατόρθωσε μέσα από την ίδρυση σχολείων και την έκδοση επιστημονικών και θρησκευτικών βιβλίων να φωτίσει τον υπόδουλο Ελληνισμό, να τονίσει την αυτοπεποίθησή του και το αγωνιστικό του πνεύμα. Σημαντικοί στρατηγοί, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Ιωάννης Μακρυγιάννης, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Κωνσταντίνος Κανάρης και αρκετοί άλλοι υπήρξαν πρωτεργάτες εναντίον του Οθωμανικού  Ζυγού.

Η ελληνική επανάσταση ξεκίνησε τέλη Φεβρουαρίου του 1821 από πατριώτες της Φιλικής Εταιρείας και μέσα Μαρτίου από τους Έλληνες οπλαρχηγούς, πρώτα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, ο οποίος ήταν και ο αρχηγός της επανάστασης και στη συνέχεια από τα πιο παράτολμα μέλη της Εταιρείας, όπως ο Παπαφλέσσας, που ήταν ένας καθαιρεμένος διάκονος. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης Φαναριώτης πρίγκιπας και αξιωματικός στο ρωσικό στρατό, πέρασε από τη Ρωσία στη Μολδαβία και έγινε επικεφαλής μερικών εκατοντάδων Ελλήνων που διέμεναν στη Ρωσία και κήρυξε την ελληνική επανάσταση.  Υπήρχαν κάποια κέντρα, στα οποία κατοικούσαν αρκετοί Έλληνες όπως το Ιάσιο και το Βουκουρέστι. Αυτοί εντάχθηκαν στις δυνάμεις του Αλέξανδρου Υψηλάντη, και με την επανάσταση αυτή τερματίστηκε η εξουσία των Φαναριωτών.

Στην αρχή υπήρχαν κάποιες δυσκολίες καθώς δεν υπήρχε κάποιο οργανωμένο σχέδιο στρατιωτικής δράσης και στη συνέχεια διαδόθηκε από πράκτορες μιας μυστικής επαναστατικής οργάνωσης που ονομάστηκε Φιλική Εταιρεία. Ο αγώνας είχε τριπλή μορφή: α) στρατιωτική, β) πολιτική και γ) διπλωματική. Από πολιτική άποψη παρουσιάστηκαν δυσκολίες στη συγκρότηση ικανής πολιτικής εξουσίας, λόγω γεωγραφικής διάσπασης και της επικράτησης ανταγωνιστικών, τοπικιστικών σχέσεων και της έλλειψης οικονομικών πόρων.

 Από στρατιωτική άποψη  σημειώθηκαν διάφορες εξεγέρσεις στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στην Ύδρα, στις Σπέτσες , σε διάφορα μέρη στην Στερεά Ελλάδα. Οι εξεγέρσεις έλαβαν χώρα μετά την αποστασία του Αλή Πασά των Ιωαννίνων το καλοκαίρι του 1820. Οι δυνάμεις των Οθωμανών συγκεντρώθηκαν στην Ήπειρο για να καταστείλουν την εξέγερση. Στη συνέχεια υπήρχαν πολιτοφυλακές χριστιανών Ελλήνων και Αρβανιτών σε διάφορα μέρη της Ελλάδας (Ήπειρο, Θεσσαλία, νότια Μακεδονία). Αυτές οι πολιτοφυλακές ήταν οι Αρματολοί , οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της επανάστασης.

Η Πελοπόννησος έμεινε χωρίς αρχηγούς μετά τη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη και σημαντικών προκρίτων. Η Στερεά εξασθένισε με τη δολοφονία του Οδυσσέα Ανδρούτσου και με τη μεταφορά στρατευμάτων στην Πελοπόννησο για τον εμφύλιο πόλεμο. Οι Τούρκοι από την άλλη πλευρά ενισχύθηκαν μέσω της συνεργασίας με τον Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου. Ακολουθούν απανωτές απώλειες: Αρχικά η Κάσος και τα Ψαρά, που αποτελούσαν τις ναυτικές βάσεις των Ελλήνων στο Αιγαίο, μετά καταλήφθηκε το λιμάνι της Πύλου από τον Ιμπραήμ, ο οποίος νίκησε και στη μάχη στο Κρεμμύδι, παρά την ηρωική θυσία του Παπαφλέσσα στο Μανιάκι και τέλος καταλαμβάνεται η Τρίπολη. Ο Κολοκοτρώνης επιστρέφει στην τακτική του κλεφτοπολέμου και συντηρεί την επανάσταση στην Πελοπόννησο. Στη Στερεά καταλαμβάνεται το Μεσολόγγι και η επική αντίσταση των κατοίκων με την ηρωική έξοδό τους συγκινεί τη διεθνή γνώμη και δημιουργεί το ρεύμα του Φιλελληνισμού. Ο Κιουταχής κατέλαβε την Αθήνα και πολιόρκησε την Ακρόπολη, όπου πληγώθηκε θανάσιμα ο Γεώργιος Καραϊσκάκης. Ακολουθεί πανωλεθρία στο Φάληρο και η εγκατάλειψη του Πειραιά από τους Έλληνες. Από στρατιωτική άποψη, λοιπόν, ο αγώνας παρουσίασε κάμψη, κυρίως λόγω της φυσικής κόπωσης και της εξάντλησης οικονομικών πόρων.

 Από διπλωματική άποψη κάθε επαναστατική ενέργεια θεωρούνταν καταδικαστέα και κυρίως σε νευραλγικά σημεία, όπως Βαλκάνια και Ανατολική Μεσόγειο. Οι Μεγάλες Δυνάμεις επενέβησαν για να τερματίσουν την επανάσταση, παρόλα αυτά όμως η κίνηση αυτή αποδείχθηκε μάταιη, καθώς οι Έλληνες αγωνιστές παρόλο που κάποιες φορές ηττήθηκαν από τους Οθωμανούς δεν έχασαν το ηθικό τους και θέλησαν να συνεχίσουν τον αγώνα. Η ελληνική δυσαρέσκεια αποτελούσε το θεμέλιο της απαίτησης για την ελευθερία. Έτσι, έρχεται στο παρασκήνιο η δημιουργία της εθνικής αυτοδιάθεσης, καθώς οι Έλληνες, ως έθνος είχαν αρκετές διαφορές από τους Τούρκους. Πολλοί Έλληνες ήταν υπήκοοι αρχόντων, οι οποίοι επέβαλλαν υποχρεώσεις στους υπηκόους τους και δε σέβονταν τα δικαιώματά τους και, τέλος, αρκετοί Έλληνες είχαν υποδουλωθεί με τη βία. Έτσι, αναπτύχθηκε ένα κίνημα, πρώτα στην Ελλάδα (περίπου τέσσερεις δεκαετίες πριν), αλλά πρωτίστως είχε αναπτυχθεί σε διάφορα κέντρα όπως το Παρίσι, Πίζα, Τεργέστη, Βιέννη, Βενετία, Βουδαπέστη, Ιάσιο, και Οδησσό.  Όσοι υποστήριζαν αυτό το κίνημα, θεωρούσαν ότι το ελληνικό έθνος έπρεπε να υποστεί μια εκτενή αναγέννηση που θα το απελευθέρωνε από δουλικές συνήθειες.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας στη συνέχεια (1776-1831), σημαντικός Έλληνας της εποχής και ο μόνος ικανός για να ηγηθεί των Ελλήνων, απέρριψε την πρόταση για την εισδοχή του στη Φιλική Εταιρεία το 1818. Ήταν αρκετά συντηρητικός και βρισκόταν στην υπηρεσία του Τσάρου Αλέξανδρου Α΄, υπουργός εξωτερικών του αυτοκράτορα και θεωρούσε ότι αν πραγματοποιούνταν τη δεδομένη χρονική στιγμή μια επανάσταση θα ήταν πλήρως αποτυχημένη. Χάρη σε αυτόν αποφεύχθηκε στην Ελλάδα ένοπλη ευρωπαϊκή επέμβαση, όπως συνέβη στην Ιταλία και την Ισπανία. Την ίδια άποψη είχε και ο Έλληνας διανοούμενος Αδαμάντιος Κοραής, ο οποίος βρισκόταν την περίοδο εκείνη στο Παρίσι.

Ένα ακόμη πρόβλημα που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της επανάστασης ήταν η συμβίωση Ελλήνων και Αλβανών, καθώς οι τελευταίοι λόγω του μαζικού εξισλαμισμού τους μεταξύ 14ου και 17ου αιώνα, έγιναν μισθοφόροι των Οθωμανών, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εντάσεις και προστριβές μεταξύ Ελλήνων και Αλβανών.

Οι Έλληνες επαναστάτες είχαν καταφέρει σημαντικές νίκες εναντίων των Οθωμανών και είχαν καταλάβει αρκετά κέντρα και φρούρια του Μοριά. Τον Δεκέμβριο του 1821 συγκαλούν μια συντακτική Εθνική Συνέλευση, ώστε τον Ιανουάριο του νέου χρόνου να εκπονήσουν έναν προσωρινό καταστατικό χάρτη. Ο Καποδίστριας αναδιοργάνωσε τις ελληνικές δυνάμεις και επωφελήθηκε από τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο για να ανακαταλάβει τη Στερεά Ελλάδα. Ένας άρθρο του πρωτόκολλου του Λονδίνου, το 1829 αφορούσε την ίδρυσε ελληνικού κράτους, υποτελούς στη Τουρκία, με σύνορα τη γραμμή Αμβρακικού – Παγασητικού κόλπου. Οι Άγγλοι εκκένωσαν την Πελοπόννησο από τα στρατεύματα του Μεχμέτ Αλή και οι Γάλλοι έστειλαν στρατό για να παραλάβει από τους Αιγυπτίους τα φρούρια. Με νεότερες συνθήκες (Πρωτόκολλο και Συνθήκη Λονδίνου 1830 και 1832), το ελληνικό κράτος έγινε ανεξάρτητο.

Έτσι τελείωσε ο ελληνικός αγώνας που προώθησε το φιλελεύθερο κίνημα και αποτέλεσε ράπισμα στην πολιτική της αντίδρασης, αφού ανέτρεψε την ευρωπαϊκή πολιτική και παραγκώνισε τον Μέττερνιχ. Επίσης, συνέβαλλε στη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και την ίδρυση ανεξάρτητων βαλκανικών κρατών.

Οι Οθωμανοί Τούρκοι δεν θεώρησαν ακόμη μέχρι και σήμερα ότι η επανάσταση των Ελλήνων έγινε για να ελευθερωθούν οι Έλληνες, θεώρησαν απλώς ότι υπήρχαν συμμορίτες. Έτσι τους αναφέρουν στη δική τους ιστοριογραφία.

Στη συνέχεια , αφού τερματίστηκε η επανάσταση οι Έλληνες άρχισαν να ανασυγκροτούν την χώρα τους. Το 1828 ο Καποδίστριας είναι ο πρωθυπουργός της χώρας. Θεωρούσε ότι αυτό που χρειαζόταν η χώρα ήταν μια ειλικρινή πατερναλιστική εξουσία. Πίστευε στην πεφωτισμένη διακυβέρνηση. Πίστευε ότι η εισαγωγή της συνταγματικής διακυβέρνησης θα αποτελούσε εμπόδιο στον εκσυγχρονισμό. Ο Ιωάννης Καποδίστριας είχε βίαιο τέλος και αυτό δημιούργησε σύγχυση στην Ελλάδα. Οι τρεις Ευρωπαϊκές δυνάμεις έδωσαν λύση στο ζήτημα αυτό ωθώντας τον Όθωνα, νεαρό τότε ως βασιλιά της Ελλάδας.

Οι ήρωες μας απέδειξαν ότι η πίστη στο Θεό, το ακμαίο ηθικό και η αγάπη προς την πατρίδα ήταν τρεις συνιστώσες που συνέβαλαν στην απελευθέρωσή μας από τον Τουρκικό Ζυγό.

ΖΗΤΩ Η 25Η ΜΑΡΤΙΟΥ

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!!!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ – ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Med, Msc ,

Υποψήφιος Διδάκτωρ ( ΑΠΘ )

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Θάνος Μ. Βερέμης, Ιωάννης Ν. Κολιόπουλος, Νεότερη Ελλάδα: Μια ιστορία από το 1821, Εκδ. Πατάκη, Αθήνα,2013.

ΞΕΝΗ

Stuart T. Miller, Νεότερη και Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία, Εκδ. Gutenberg, Αθήνα,2018.

The post Η 25 Μαρτίου 1821 appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η 8^η Νοεμβρίου αποτελεί την επετειακή μέρα απελευθέρωσης της Φλώρινας από τον Τουρκικό ζυγό. Το όραμα των Νεότουρκων για μια τεράστια Οθωμανική Αυτοκρατορία έπαιρνε σάρκα και οστά , καθώς κατόρθωσαν να κυριαρχήσουν σε μεγάλο τμήμα των Βαλκανικών κρατών και κύριος στόχος τους ήταν ο πλήρης εκτουρκισμός του οθωμανικού κράτους. Γι’ αυτόν τον σκοπό ξεκίνησαν διώξεις και σκληρές τακτικές εκτουρκισμού στους αλλοεθνείς πληθυσμούς του Οθωμανικού κράτους. Η σκληρή τακτική τους δημιουργούσε αισθήματα μίσους και απέχθειας προς την Τουρκική διοίκηση και αναζωπύρωνε τα εθνικά αισθήματα των βαλκανικών λαών (Ελλήνων, Βουλγάρων, Σέρβων) , οι οποίοι είχαν ως απώτερο στόχο την προστασία των συμπατριωτών τους που ζούσαν υπό τον Τουρκικό ζυγό και επιθυμούσαν να ενσωματώσουν τα οθωμανικά εδάφη στα οποία κατοικούσαν. Η οθωμανική αυτοκρατορία δεν μπορούσε πλέον να έχει ορθές μεταρρυθμίσεις για τα κράτη που διοικούσε , δεν υπήρχε κάποια συμφωνία μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων και τέλος το κάθε κράτος ήθελε να απελευθερωθεί από την κυριαρχία των Οθωμανών.

Η υλοποίηση όμως των ενδόμυχων επιθυμιών των βαλκανικών κρατών απαιτούσε συγκρούσεις και έριδες μεταξύ τους. Όπως άλλωστε προκύπτει και από την ονομασία τους  , οι Βαλκανικοί πόλεμοι αφορούσαν τους αγώνες μεταξύ των Βαλκανικών κρατών  (Ελλάδα , Σερβία , Βουλγαρία , Μοναστήρι).Έτσι , πραγματοποιήθηκαν οι δύο Βαλκανικοί πόλεμοι, εκ των οποίων ο πρώτος Βαλκανικός πόλεμος πραγματοποιήθηκε την περίοδο  1912 – 1913 και ο δεύτερος Βαλκανικός πόλεμος  ξεκίνησε το 1913. Την περίοδο εκείνη πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου ο Ελληνικός Στρατός νίκησε στη Θεσσαλονίκη και η πόλη απελευθερώθηκε από τους Οθωμανούς στις 26 Οκτωβρίου 1912. Με απόφαση του Ελληνικού Γενικού Στρατηγείου ο Ελληνικός Στρατός συνεχίζει τις επιτυχείς του προσπάθειες απελευθέρωσης της χώρας από τους Οθωμανούς. Πιο συγκεκριμένα η Αριστερή Ομάδα , που υπαγόταν στο τμήμα Στρατιάς της Κοζάνης ( V Μεραρχία ) είχε εντολή να παραμείνει στην Κοζάνη. Η Ομάδα του Κέντρου ( I,III,IV,VI Μεραρχίες και η Ταξιαρχία Ιππικού ) φτάνει στις περιοχές Γιαννιτσά και Έδεσσα και στη συνέχεια προχωρεί προς το υψίπεδο της Φλώρινας, καθώς εκεί θα διεξαγόταν μάχη κατά του τουρκικού στρατού , που βρισκόταν στην περιοχή του Μοναστηρίου.

Το 1^ο Σύνταγμα Ιππικού υπό τον διοικητή αντισυνταγματάρχη Κωνσταντίνο Ζαχαρόπουλο, κινήθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες φθάνοντας στον σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης και στη συνέχεια συνέχισε προς τη Φλώρινα. Μέσα από τα κείμενα της εποχής που έχουν διασωθεί στις 11:30π.μ. ο Ελληνικός Στρατός κατέλαβε τον σιδηροδρομικό σταθμό Φλώρινας και συνέλαβε 110 αιχμαλώτους και πολεμικό υλικό. Εκτός από αυτά υιοθέτησε 10 ατμομηχανές και 322 σιδηροδρομικά οχήματα. Στη συνέχεια έφθασε ο Στρατός ακόμη πιο κοντά στην πόλη και ήρθε αντιμέτωπος με μια τουρκική φάλαγγα που είχε αρχίσει να κινείται από το Μοναστήρι , μέσω της Φλώρινας έως και το Πισοδέρι. Στις 14:00  το μεσημέρι αφού έφθασε και η εμπροσθοφυλακή ο Ελληνικός Στρατός, υπό τον Ιωάννη Άρτη καλεί τον τουρκικό στρατό να υποταχθεί. Έτσι , η πόλη παραδόθηκε στον Ελληνικό Στρατό.

«Εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου του Α’ καταλαμβάνω την πόλιν της Φλωρίνης και τα υπό την δικαιοδοσίαν αυτής χωρία, κηρύσσων άμα τον στρατιωτικόν νόμον. Άπαντες οι κάτοικοι των μερών αυτών, ανεξαρτήτως φυλής και θρησκεύματος, έσονται ίσοι απέναντι του νόμου, τιθέμενοι υπό το σκήπτρον του Βασιλέως Γεωργίου του Α’ και επανερχόμενοι εις τας αγκάλας της Μητρός Ελλάδος».

Το απόγευμα της ίδιας μέρας φτάνει στην Φλώρινα το 1^ο Σύνταγμα Ιππικού και αφού εισήλθε στην πόλη αφόπλισε τα τουρκικά τμήματα (περίπου 1400 τούρκους στρατιώτες) και συνέχισε την καταδίωξή τους μέχρι τα ξημερώματα της επόμενης μέρας μέχρι το Πισοδέρι. Η Φλώρινα απελευθερώθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1912.

Μετά την παράδοση της πόλης της Φλώρινας στους Έλληνες, είχε φτάσει και μια ίλη Σέρβικου ιππικού και είχε ζητήσει άδεια να στρατοπεδεύσει στην πόλη. Η άδεια δόθηκε όμως όχι για τον λόγο που ανέφεραν οι Σέρβοι , καθώς και οι ίδιοι ζήτησαν δικαιώματα στην πόλη , παρόμοια με εκείνα των Βουλγάρων στη Θεσσαλονίκη. Το θέμα φυσικά έλαβε λήξη ύστερα από παρέμβαση του Διαδόχου Κωνσταντίνου και του Σέρβου αρχιστράτηγου , καθώς ο Κωνσταντίνος πρόβαλλε την αδιαπραγμάτευτη θέση της Ελλάδος για την κατοχή της πόλης.

Η Φλώρινα ήταν από τις τελευταίες περιοχές της Ελλάδας που απελευθερώθηκε , καθώς έμεινε υπό τουρκικό ζυγό περίπου 100 χρόνια από τότε που ξεκίνησε ο αγώνας για την ελευθερία. Το όραμα, λοιπόν, για τη δημιουργία της μεγάλης Βουλγαρίας κατέρρευσε, μετά από πολλές διώξεις και επιθέσεις στους κατοίκους της περιοχής, που είχαν στόχο την αλλοίωση της Εθνικής συνείδησης των Μακεδόνων. Δυστυχώς υπό Σερβική κατοχή περιήλθαν το Μοναστήρι , η Αχρίδα , το Κρούσοβο , η Στρώμνιτσα , το Μελένικο , το Μορίχοβο, όπου κατοικούσαν πάρα πολλοί Έλληνες.

Έτσι , λοιπόν,  ο Ελληνικός Στρατός μετά από περίπου 2 μήνες συνεχών αγώνων κάτω από δυσμενείς καιρικές και εδαφικές συνθήκες έγινε κυρίαρχος ολόκληρης της Δυτικής Μακεδονίας και του υψιπέδου της Κορυτσάς , μετακινώντας τις τουρκικές δυνάμεις προς το εσωτερικό της Αλβανίας.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

ΠΑΝΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ

112 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Δημήτρης Μαυρίδης , Msc, Med

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Θάνος Μ. Βερέμης, Ιωάννης Σ. Κολλιόπουλος, Νεότερη Ελλάδα: Μια ιστορία από το 1821 , Εκδ. Πατάκη , Αθήνα , 2015.

Stuart T. Miller , Νεότερη και Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία , εκδ. Gutenberg , 2018, Αθήνα.

Ιστοσελίδες

https://stratistoria.wordpress.com/1901-1950/1912-1913-valkanikoi-polemoi/1912-a-valkanikos/1912-florina/  , τελευταία επίσκεψη: 20/10/2024 , 03:40

The post Η απελευθέρωση της Φλώρινας 7 Νοεμβρίου 1912 appeared first on Νέα Φλώρινα.