Μεγάλη Πέμπτη σήμερα. Η Εκκλησία μας οδηγεί στο κέντρο του Μυστηρίου της πίστεως, εκεί όπου η αγάπη του Χριστού δεν παραμένει λόγος, αλλά γίνεται πράξη, προσφορά και θυσία «έως τέλους»¹. Δεν πρόκειται για μια απλή ανάμνηση γεγονότων, αλλά για ζωντανή εμπειρία, για μια πρόσκληση που απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο να εισέλθει σε αυτό που τελείται και να σταθεί με αλήθεια απέναντι στον εαυτό του. Διότι η πίστη δεν είναι θεωρία, αλλά σχέση ζωής, που ζητά ανταπόκριση.

Στον Μυστικό Δείπνο αποκαλύπτεται το κέντρο της ζωής της Εκκλησίας. Ο Χριστός προσφέρει στους μαθητές Του όχι απλώς μια διδασκαλία, αλλά τον ίδιο Του τον εαυτό, λέγοντας «Λάβετε, φάγετε, τούτο εστί το σώμα μου»². Με τα λόγια αυτά θεμελιώνει το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, μέσα στο οποίο ο άνθρωπος καλείται να γίνει μέτοχος της ζωής του Θεού³. Δεν πρόκειται για συμβολισμό, αλλά για πραγματική κοινωνία, για ένωση που μεταμορφώνει την ύπαρξη και δίνει νόημα στην ανθρώπινη ζωή.

Και όμως, μέσα σε αυτή την ιερή στιγμή, η Εκκλησία δεν αποκρύπτει την τραγικότητα της ανθρώπινης ελευθερίας. Ο Ιούδας βρίσκεται ανάμεσα στους μαθητές, συμμετέχει στο Δείπνο, ακούει τα λόγια του Χριστού, και όμως η καρδιά του έχει ήδη απομακρυνθεί. Η εγγύτητα προς τον Χριστό δεν ταυτίζεται πάντοτε με τη σχέση μαζί Του. Μπορεί κανείς να βρίσκεται κοντά εξωτερικά και να είναι μακριά εσωτερικά⁴. Και αυτό δεν λέγεται για να καταδικάσει, αλλά για να αφυπνίσει τον κάθε πιστό.

Τότε λοιπόν, τίθεται το ερώτημα που αφορά τον καθένα μας προσωπικά. Τι σημαίνει να είναι κανείς κοντά στον Χριστό; Αρκεί η παρουσία, η γνώση, η συνήθεια; Ή μήπως ζητείται μια ψυχή που να ανταποκρίνεται, μια ζωή που να μαρτυρεί την αλήθεια;

Η απάντηση δίδεται από τον ίδιο τον Χριστό με τρόπο απρόσμενο. Τι κάνει ο Διδάσκαλος; Σκύβει και πλένει τα πόδια των μαθητών Του. Ο Κύριος γίνεται υπηρέτης, ο Δεσπότης ταπεινώνεται, και αποκαλύπτει ότι η αληθινή εξουσία είναι η διακονία. «Εάν εγώ, ο Κύριος και ο Διδάσκαλος, έπλυνα τα πόδια σας, και εσείς οφείλετε να πλένετε ο ένας τα πόδια του άλλου»⁵. Η ταπείνωση δεν είναι έννοια θεωρητική, αλλά τρόπος ζωής, που εκφράζεται μέσα από την αγάπη προς τον άλλον⁶.

Η πορεία αυτής της αγάπης οδηγεί στο Πάθος. Στον κήπο της Γεθσημανής, ο Ιησούς φανερώνει το βάθος της ανθρώπινης αγωνίας, αλλά και την πληρότητα της εμπιστοσύνης προς τον Πατέρα. «Πάτερ μου… όχι όπως εγώ θέλω, αλλά όπως εσύ»⁷. Δεν αποφεύγει τον πόνο, αλλά τον μεταμορφώνει σε υπακοή και προσφορά, δείχνοντας ότι η αληθινή αγάπη δεν υποχωρεί μπροστά στη θυσία. Ο άνθρωπος της εποχής μας δυσκολεύεται να κατανοήσει αυτόν τον δρόμο. Η υπακοή βγαίνει ηθελημένα από τη ζωή μας. Γιατί;

 Πολύ απλά,  ο άνθρωπος δυστυχώς έχει  μάθει να αποφεύγει τον κόπο και να επιμένει σε ανούσιες θεωρίες. Και όμως, η αγάπη που δεν θυσιάζεται μένει ανολοκλήρωτη. Η αγάπη του Χριστού δεν είναι λόγος, αλλά σταυρός⁸.  Αυτός ο σταυρός γίνεται ο δρόμος της ζωής και της αληθινής ελευθερίας.

Η Μεγάλη Πέμπτη γίνεται  καθρέφτης της καρδιάς μας. Μας καλεί να δούμε όχι τι φαίνεται, αλλά τι υπάρχει μέσα μας. Να εξετάσουμε αν η πίστη μας είναι ζωντανή ή αν έχει μετατραπεί σε συνήθεια. Να κατανοήσουμε αν η συμμετοχή μας στη Θεία Ευχαριστία είναι ουσιαστική ή τυπική. Και τέλος αν η αγάπη μας έχει βάθος ή μένει ρηχή⁹. Εκεί, μέσα στη σιωπή της καρδιάς, κρίνεται η αλήθεια της ζωής μας. Ο Χριστός δεν επιβάλλεται. Δεν εξαναγκάζει. Προσφέρεται, διακονεί και αναμένει τον καθένα μας.

Η Μεγάλη Πέμπτη σήμερα μας αφήνει δύο στοιχεία που αξίζει να κρατήσουμε μέσα μας.

Πρώτον, να μάθουμε να αγαπάμε όπως ο Χριστός, με θυσία και ειλικρίνεια.

Και δεύτερον, να ζούμε τη Θεία Ευχαριστία ως πηγή ζωής και όχι ως μια απλή συνήθεια.

Παραπομπές:

1. Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς Ματθαῖον Ὁμιλία ΠΒ΄, PG 58, 744

2. Ματθαῖος 26,26

3. Μεγάλου Βασιλείου, Θεία Λειτουργία, εὐχή ἀναφοράς

4. Ἰωάν. 13,21-27

5. Ἰωάν. 13,14

6. Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, Λόγος ΜΕ΄, PG 36, 632

7. Ματθ. 26,39

8. Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος, Λόγος ΛΔ΄, Ἐκδ. «Ετοιμασία», σελ. 245

9. Ἐφραίμ τοῦ Σύρου, Λόγοι Ασκητικοί, PG 56, 233

The post Προσεγγίσεις | Μεγάλη Πέμπτη – Η αγάπη που θυσιάζεται appeared first on Νέα Φλώρινα.

Το Μυστήριο της Θυσίας και της Αγάπης

Η Μεγάλη Πέμπτη είναι μια ημέρα γεμάτη θεία μυσταγωγία, καθώς η Εκκλησία μας ζει τέσσερα μεγάλα γεγονότα που χαρακτηρίζουν την αγάπη και την αυτοθυσία του Χριστού: τον Μυστικό Δείπνο, την Ιερά Προσευχή του στη Γεθσημανή, την προδοσία του Ιούδα και την αρχή των Παθών του. Αυτή η μέρα δεν είναι απλώς ιστορική, αλλά μια πρόκληση για κάθε Χριστιανό να ζήσει τη θεία αγάπη και θυσία, καθώς ο Χριστός, ως Θεάνθρωπος, προσφέρει τον εαυτό Του για τη σωτηρία του κόσμου.

 Ο Μυστικός Δείπνος: Το Δώρο της Θείας Ευχαριστίας

Η στιγμή του Μυστικού Δείπνου είναι γεμάτη συγκίνηση, ο Χριστός, τη νύχτα πριν από τη Σταύρωσή Του, παραδίδει το μεγαλύτερο θείο δώρο προς την Εκκλησία: τη Θεία Ευχαριστία. Στο υπερώο της Ιερουσαλήμ, ο Ιησούς αποκαλύπτει στους μαθητές Του το πλήρες νόημα του θείου Σώματος και Αίματος.

Καθώς παίρνει τον άρτο στα χέρια Του, λέει:
«Λάβετε, φάγετε· τοῦτόἐστιτὸσῶμά μου»[1]. Αυτή η πράξη είναι η αρχή του μεγάλου Μυστηρίου, μέσω του οποίου οι Χριστιανοί λαμβάνουν τη ζωή του Χριστού μέσα τους, μπολιασμένοι μαζί Του για τη σωτηρία τους. Η Θεία Ευχαριστία γίνεται η πηγή της αιώνιας ζωής, η τροφή για την αθανασία, που ανανεώνει την πίστη και την αγάπη μας. Κάθε φορά που συμμετέχουμε στη Θεία Λειτουργία, συμμετέχουμε στο Μυστικό Δείπνο, μεταλαμβάνουμε τη ζωή του Χριστού στην καρδιά μας.

Στη συνέχεια, ο Χριστός προσφέρει το ποτήριο με το κρασί, λέγοντας:
«Πίετεἐξαὐτοῦ πάντες· τοῦτο γάρ ἐστιτὸαἷμά μου τῆςκαινῆς διαθήκης, τὸπερὶπολλῶνἐκχυνόμενονεἰςἄφεσινἁμαρτιῶν»[2].
Με αυτά τα λόγια, εισάγει το καινούριο «Αίμα της Καινής Διαθήκης», το οποίο «εκχυνόμενον» δεν είναι απλώς για συγχώρεση αμαρτιών, αλλά για την αποκατάσταση του ανθρώπου στην κοινωνία με τον Θεό. Ο άρτος και ο οίνος, οι κοινές τροφές του ανθρώπου, γίνονται τα μέσα της θείας Χάριτος και της συμμετοχής στην αιώνια ζωή.

Η Ταπείνωση του Θείου Διδασκάλου

Πριν από το Μυστικό Δείπνο, ο Ιησούς κάνει κάτι που προκαλεί έντονη αίσθηση στους μαθητές Του: σκύβει και πλένει τα πόδια τους, μια πράξη ταπεινότητας που θρυμματίζει κάθε ανθρώπινη αντίληψη περί εξουσίας και ηγεσίας.

Ως Διδάσκαλος και Κύριος, ταπεινώνεται και αναλαμβάνει την πιο ταπεινή διακονία, αυτή του δούλου, για να διδάξει ότι η αληθινή ηγεσία δεν έγκειται στην καταπίεση ή την επιβολή, αλλά στην υπηρεσία και στην αγάπη:
«Αν λοιπόν εγώ, ο Κύριος και ο Διδάσκαλος, σας έπλυνα τα πόδια, τότε και εσείς οφείλετε να πλένετε ο ένας τον άλλον τα πόδια»[3].
Ο Χριστός προσκαλεί τους μαθητές Του να ακολουθήσουν το παράδειγμα της ταπεινοφροσύνης Του και να βλέπουν τον αληθινό ηγέτη ως υπηρέτη των άλλων. Η πράξη αυτή δεν έχει καμία σχέση με την εξουσία, αλλά με την αυταπάρνηση και την ανιδιοτελή αγάπη.

Η ταπείνωση του είναι μια πρόκληση για όλους μας: να απορρίψουμε τον εγωισμό και να μάθουμε να υπηρετούμε τον πλησίον με αγάπη και αυταπάρνηση, ακολουθώντας το παράδειγμα του Σωτήρα μας. Μόνο μέσω της ταπείνωσης μπορούμε να βρούμε την αληθινή δόξα στην διακονία του Θεού και του ανθρώπου.

Η Προδοσία του Ιούδα: Η Τραγική Επιλογή της Απόρριψης

Εν μέσω της αγάπης και της θυσίας, ο Ιούδας, με πλήρη ελεύθερη βούληση, αποφασίζει να προδώσει τον Διδάσκαλό του για τριάντα αργύρια. Η προδοσία του Ιούδα είναι το πιο τραγικό σημείο της ημέρας, καθώς γίνεται η απόλυτη αντίθεση της αγάπης του Χριστού. Παρά τις διδασκαλίες και τα θαύματα που έζησε δίπλα στον Διδάσκαλο, ο Ιούδας επιλέγει την πορεία του εγωισμού και του χρηματισμού.

Ο Χριστός, αν και γνωρίζει την προδοσία, τον αποκαλεί «φίλο», δείχνοντας ότι η αγάπη Του είναι πάντοτε ανοιχτή και άνευ όρων:
«Φίλε, για ποιο λόγο παραπονιέσαι;»[4].
Ο Χριστός, ακόμη και μπροστά στην προδοσία, δεν κλείνει την καρδιά Του στον Ιούδα. Αυτή η πράξη του, παρά την αμηχανία και τον πόνο που προκαλεί, αποκαλύπτει την ατελείωτη αγάπη του Ιησού, ο οποίος αγαπά ακόμα και τους εχθρούς Του. Η αγάπη αυτή δεν εξαρτάται από τη συμπεριφορά των άλλων, αλλά είναι μια επιλογή που προέρχεται από την ίδια τη φύση του Θεού.

Ο Ιούδας αποτυγχάνει να καταλάβει τη δύναμη αυτής της αγάπης και προδίδει για τα πρόσκαιρα οφέλη του κόσμου. Αντίθετα, ο Χριστός καλεί τον καθένα από εμάς να αναγνωρίσουμε τη μετάνοια ως δρόμο επιστροφής και σωτηρίας.

Η Αγωνία στη Γεθσημανή– Το Ξημέρωμα των Παθών

Μετά τον Μυστικό Δείπνο, ο Χριστός αποσύρεται στον κήπο της Γεθσημανής, όπου βιώνει την βαθιά αγωνία της προσέγγισης του Πάθους. Γνωρίζει τη γεύση τουπικρούποτηρίου της σταυρικής θυσίας που έρχεται και παρακαλεί τον Πατέρα Του με δάκρυα και πόνο.

«Πατέρα μου, αν είναι δυνατόν, ας περάσει από μένα αυτό το ποτήρι, αλλά όχι όπως εγώ θέλω, αλλά όπως εσύ θέλεις»[5].
Αυτή η προσευχή, γεμάτη ανθρώπινη αγωνία, μας αποκαλύπτει την πλήρη ένωση της θείας και ανθρώπινης φύσης του Χριστού. Ο Ιησούς, παρά το γεγονός ότι είναι Θεός, ζει πλήρως την ανθρώπινη εμπειρία και τα βάσανα της αποδοχής του Πάθους, επιλέγοντας να υποταχθεί στο θέλημα του Πατέρα με απόλυτη υπακοή.

Η αγωνία στη Γεθσημανή αναδεικνύει την υπέρτατη προσφορά του και παρά τις αμφιβολίες και τους φόβους, παραδίδει τον εαυτό Του στον Πατέρα και προσφέρει τη ζωή Του για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους. Η υπακοή του στον Πατέρα, ακόμη και εν μέσω της μεγάλης αγωνίας και του πόνου, μας διδάσκει ότι ο δρόμος της σωτηρίας περνά μέσα από την υπακοή στο θέλημα του Θεού, με πλήρη εμπιστοσύνη και παραδοχή κάτι που δυστυχώς προσπερνούμε εμείς στη ζωή μας. Η υπακοή για τον Χριστό υπήρξε το Α και το Ω στην επίγεια δράση του.

Η Μεγάλη Πέμπτη κλείνει με την προδοσία του Ιούδα και την παράδοση του Χριστού στους στρατιώτες. Αυτό σηματοδοτεί την αρχή του μεγαλύτερου μυστηρίου της πίστεώς μας του Πάθους του Χριστού. Η ανείπωτη αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο αποκαλύπτεται πλήρως στη θυσία του Διδασκάλου της αγάπης, ο οποίος πρόκειται να ζήσει τον θάνατο για να δωρίσει την Ανάσταση για τη σωτηρία όλων των ανθρώπων.

[1]Ματθ. 26:26

[2]Ματθ. 26:27-28

[3]Ιωάν. 13:14

[4]Ματθ. 26:50

[5]Ματθ. 26:39

The post Βήματα προς την Ανάσταση: Η Αγία και Μεγάλη Πέμπτη appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η Μεγάλη Πέμπτη, τέταρτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, είναι, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Εκκλησία, αφιερωμένη στην ανάμνηση τεσσάρων γεγονότων τα οποία περιγράφονται στα Ευαγγέλια και τα οποία συνέβησαν σύμφωνα με τις ευαγγελικές αναφορές λίγο πριν τη Σταύρωση:

Ο Μυστικός Δείπνος, δηλαδή το ιερό δείπνο του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά. Ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Λουκά και του Ιωάννη.

Η Υπερφυής Προσευχή, δηλαδή η προσευχή του Ιησού προς τον Πατέρα του μετά τον Μυστικό Δείπνο και λίγο πριν τη σύλληψή του, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη και η προδοσία του Ιούδα η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Ιησού, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη.

Τα Δώδεκα Ευαγγέλια περιγράφουν την πορεία του Ιησού προς τον Γολγοθά. Τον Μυστικό Δείπνο, το δάκρυ και την ανθρώπινη αδυναμία στους κήπους της Γεσθημανής, την προδοσία του από τον Ιούδα, την σύλληψη, την δίκη, τα βασανιστήρια, την Σταύρωση.

Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται ο εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής μαζί με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Το βράδυ τελείται ο όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής, στον οποίο αναπαριστάται το Θείο Δράμα της Σταύρωσης και διαβάζονται τα 12 ευαγγέλια που περιγράφουν τα γεγονότα από τη σύλληψη έως και την ταφή του Χριστού.

Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς.

Η υμνογραφία

Συγκλονιστική είναι η υμνογραφία της εκκλησίας για την κορύφωση του Θείου Δράματος:

«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας. Στέφανον εξ ακανθών περιτίθεται, ο των αγγέλων βασιλεύς. Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται, ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις.
Ράπισμα κατεδέξατο, ο εν Ιορδάνη ελευθερώσας τον Αδάμ. Ήλοις προσηλώθη, ο νυμφίος της Εκκλησίας. Λόγχη εκεντήθη, ο υιός της Παρθένου. Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ. Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν».

Μετά την σύλληψή Του στο όρος των Ελαιών, ο Χριστός δικάστηκε και καταδικάστηκε από τους Αρχιερείς σε μια δίκη που είχε τυπική διαδικασία αφού οι Φαρισαίοι ήθελαν τον θάνατο Του.

Επειδή όμως δεν είχαν νόμιμη εξουσία, τον έστειλαν στον Πόντιο Πιλάτο, προκειμένου η καταδικαστική απόφαση να απαγγελθεί από αυτόν, καθώς κατείχε την εξουσία του Ρωμαίου διοικητή της περιοχής.

Ο Πιλάτος δεν ήθελε να πάρει την ευθύνη απάνω του και ζήτησε από το πλήθος που ήταν συγκεντρωμένο στην αυλή του Πραιτωρίου να διαλέξει ανάμεσα στον Βαραββά και τον Χριστό για το ποιος να σωθεί, δίνοντας παράλληλα «χάρη» για την γιορτή του Πάσχα.

Το πλήθος, (οι περισσότεροι συνεργάτες και οπαδοί του Βαραββά) διάλεξαν τον θάνατο του Ιησού με σταύρωση.

Από εκείνο το σημείο μέχρι και την σταύρωση, ο Ιησούς έζησε τον απόλυτο εξευτελισμό αλλά και την χλεύη του πλήθους και των Ρωμαίων στρατιωτών (πορφύρα, αγκάθινο στεφάνι, και μαστίγωμα).

Σύμφωνα με τις Γραφές, ο Ιησούς σταυρώθηκε στις 9 το πρωί, με το μαρτύριό Του να κρατάει πάνω στον σταυρό έξι ώρες.

Μετά το πέρας των 12 Ευαγγελίων, στις εκκλησίες ο κόσμος συγκεντρώνει τα λουλούδια προκειμένου να ξεκινήσει το στόλισμα του επιταφίου, το οποίο θα υποδεχτεί το σώμα του Χριστού την Μεγάλη Παρασκευή το πρωί.

Πηγή: in.gr

The post Μεγάλη Πέμπτη: Σήμερον κρεμάται επί ξύλου appeared first on Νέα Φλώρινα.

Το μηνολόγιο της ημέρας θυμίζει το νόημα της εορτής:

«Τῇ Ἁγίᾳ καὶ ΜεγάλῃΠαρασκευῇ τὰ ἅγιακαὶ σωτήριακαὶ φρικτὰ Πάθητοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶΣωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν˙ τοὺς ἐμπτυσμούς, τὰ ραπίσματα, τὰκολαφίσματα, τὰς ὕβρεις, τοὺς γέλωτας, τὴν πορφυρᾶν χλαῖναν, τὸν κάλαμον, τὸν σπόγγον, τὸ ὄξος, τοὺς ἥλους, τὴν λόγχην καὶ πρὸ πάντων τὸν Σταυρὸν καὶ τὸν θάνατον, ἅ δι’ ἡμᾶς ἑκὼν κατεδέξατο˙ ἔτι δὲ καὶ τὴν τοῦ εὐγνώμονος λῃστοῦ, τοῦσυσταυρωθέντος αὐτῷ, σωτήριον ἐν τῷ σταυρῷ ὁμολογίαν».

Όλα αυτά με κέντρο το Σταυρό, η Εκκλησία σήμερα τα προβάλλει μαζί με την προδοσία του μαθητή, με το φθόνο των αρχόντων, με την άρνηση του λαού για να μας δείξει πως η αγάπη και η σταυρική θυσία του Χριστού, τα ξεπερνά όλα. Όλα αυτά συντελούνται απόψε μπροστά στα μάτια μας. Όμως, τα Πάθη και η Σταύρωση του Χριστού, παραμένουν το «μέγα Μυστήριο». Καμία λογική ή συναισθηματική δύναμη  δεν μπορεί να μας βοηθήσει για να κατανοήσουμε τα γεγονότα αυτά. Μόνο η πίστη στο Χριστό θα μας βοηθήσει αν καθαρίσουμε τις αισθήσεις μας από την αμαρτία, ν’ αποκτήσουμε τόση αγάπη για τον Εσταυρωμένο που θα Τον κατανοήσουμε.

Ολόκληρη η ζωή του Χριστού, από το σπήλαιο της Γεννήσεως, μέχρι τον Σταυρό του Γολγοθά, εκφράζει την αγάπη του Τριαδικού Θεού για τον άνθρωπο. Γι’ αυτό και δέχθηκε τον εμπαιγμό και τον εξευτελισμό.

«Ἐξέδυσάν με τὰ ἱμάτιά μου, καὶ ἐνέδυσαν με χλαμύδα κοκκίνην˙ ἔθηκαν ἐπὶ τὴν κεφαλήν μου στέφανον ἐξ ἀκανθῶν, καὶ ἐπὶ τὴν δεξιάν μου χεῖρα ἔδωκαν κάλαμον, ἵνα συντρίψω αὐτοὺς ὡς σκεύη κεραμέως». (Δοξαστικό των αίνων)

«Με ξέντυσαν από τα ρούχα μου και μ’ έντυσαν με κόκκινη χλαμύδα˙ στην κεφαλήν μου έβαλαν στεφάνι απ’ αγκάθια, και μου ‘δωσαν καλάμι στο χέρι το δεξιό, για να τους κομματιάσω σαν σκεύη κεραμέως». (Απόδοση στη Νεοελληνική)

 Ο Χριστός ανεβαίνει στον Σταυρό, χωρίς να ευθύνεται αλλά και χωρίς ν’ αντισταθεί, διότι γεννήθηκε για να εσταυρωθεί.

«Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου, ὁ ἐν ὕδασι τὴν γῆν κρεμάσας.

Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν περιτίθεται, ὁ τῶν ἀγγέλων Βασιλεύς.

Ψευδῆ πορφύραν περιβάλλεται ὁ περιβάλλων τὸν οὐρανὸν ἐν νεφέλαις.

Ῥάπισμα κατεδέξατο, ὁ ἐν Ἰορδάνῃ ἐλευθερώσας τὸν Ἀδάμ.

Ἤλοις προσηλώθη ὁ Νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας.

Λόγχῃ ἐκεντήθη ὁ Υἱὸς τῆς παρθένου. Προσκυνοῦμέν σου τὰ πάθη Χριστέ.

Δεῖξον ἡμῖν, καὶ τὴν ἔνδοξόν σου ἀνάστασιν.

(Αντίφωνο ιε΄)

«Σήμερα, στο ξύλο του Σταυρού κρεμιέται αυτός, που κρέμασε τη γη πάνω στα ύδατα.

Στην κεφαλή του γύρω αγκάθινο στεφάνι δέχεται ο Βασιλιάς των Αγγέλων.

Με ψεύτικη πορφύρα ντύνεται αυτός που κάλυψε τους ουρανούς με σύννεφα.

Ράπισμα δέχτηκε στο πρόσωπο, αυτός που μέσ’ στον Ιορδάνη τον Αδάμ λευτέρωσε.

Με καρφιά καρφώθηκε ο Νυμφίος της Παρθένου.

Με λόγχη τρυπήθηκε ο Γιος της Παρθένου.

Χριστέ, προσκυνούμε τα πάθη σου.

Δείξε μας και την ένδοξή σου Ανάσταση».

(Απόδοση στη Νεοελληνική)

Ο Χριστός στον Σταυρό και ο άνθρωπος στην Ελευθερία.

Ο σταυρικός θάνατος είναι αφάνταστα μαρτυρικός. Το σώμα στραγγίζει από το αίμα, οι πόνοι είναι αφόρητοι και οι καρδιές μας ραγίζουν ακούγοντας τα καρφιά του Χριστού. Ο Θεάνθρωπος υποφέρει. Κάθε όργανο του σώματος του Χριστού σπαράζει.

«Ἕκαστον μέλος τῆς ἁγίας σου σαρκός ἀτιμίαν δι’ ἡμᾶς ὑπέμεινε˙ τὰς ἀκάνθας ἡ κεφαλή, ἡ ὄψις τὰ ἐμπτύσματα, αἱ σιαγόνες τὰ ραπίσματα˙ τὸ στόμα τὴν ἐν ὄξει κερασθεῖσαν χολήν τῇ γεύσει˙ τὰ ὦτα τὰς δυσσεβεῖς βλασφημίας, ὁ νῶτος τὴν φραγγέλωσιν καὶ ἡ χεὶρ τὸν κάλαμον· αἱ τοῦ ὅλου σώματος ἐκτάσεις ἐν τῷ σταυρῷ· τὰ ἄρθρα τοὺς ἥλους καὶ ἡ πλευρὰ τὴν λόγχην· ὁ παθὼν ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ παθῶν ἐλευθερώσας ἡμᾶς, ὁ συγκαταβὰς ἡμῖν φιλανθρωπίᾳ, καὶ ἀνυψώσας ἡμᾶς, παντοδύναμε Σωτήρ, ἐλέησον ἡμᾶς.(β’ ιδιόμελο των αίνων)

«Καθένα από τα μέλη της αγίας σάρκας σου, Χριστέ, ατιμία υπέμεινε για μας˙ η κεφαλή τ’ αγκάθια, η όψη τα φτυσίματα, οι σιαγόνες τα ραπίσματα˙ στο στόμα σου τη γεύση, πού ‘ταν μαζί χολή και ξύδι˙ τις φοβερές βρισιές τ’ αυτιά σου, τα νώτα σου το φραγγέλωμα, το χέρι σου τον κάλαμο˙ του σώματος οι εκτάσεις στο Σταυρό˙ τα άκρα σου τους ήλους και η πλευρά τη λόγχη˙ εσύ, που έπαθες για μας και λευτεριά από τα πάθη έδωσες, εσύ, που φιλάνθρωπα κατέβηκες κοντά μας, εσύ, που μας ανύψωσες, Σωτήρα παντοδύναμε, ελέησέ μας».(Απόδοση στη Νεοελληνική)

Το αποτέλεσμα της Σταυρώσεως καταγράφεται στην Αγία Γραφή με τις παρακάτω λέξεις: «Υιοθεσία», «καταλλαγή», «λύτρον», «εξαγορά», δικαίωσις». Ο Χριστός στον Σταυρό νικά τον θάνατο. Και ο άνθρωπος λαμβάνει τον θάνατο, ως ζωοποιό, όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος.

Μαζί με τον δικό μας πόνο, η Εκκλησία με τα τροπάριά της, προβάλλει και τον πόνο της μητέρας του Χριστού, η οποία γνωρίζει ότι ο εσταυρωμένος Γιός της είναι ο χορηγός της ζωής.

«Ἐπὶ ξύλου βλέπουσα, κρεμάμενον, Χριστέ, σὲ τῶν πάντων κτίστην καὶΘεὸν ἡ σὲ ἀσπόρως τεκοῦσα, ἐβόα πικρῶς˙ Υἱέ μου, ποῦ τὸ κάλλος ἒδυ τῆς μορφῆς σου; Οὐ φέρω καθορᾶν σε, ἀδίκως σταυρούμενον˙ σπεῦσον οὖν ἀνάστηθι, ὅπως ἲδω κἀγὼ σοῦ τὴν ἐκ νεκρῶν τριήμερον ἐξανάστασιν».(δ’ τροπ. των αποστίχων)

«Βλέποντάς σε ψηλά, στο ξύλο του Σταυρού, κρεμασμένο, Χριστέ, τον κτίστη όλου του κόσμου και Θεό, η αγνή Μητέρα σου κραύγαζε πικρά: Γιε μου, πώς χάθηκε το κάλλος της μορφής σου; Αβάσταχτο να βλέπω σε, άδικα σταυρωμένο˙ τρέξε λοιπόν ν’ αναστηθείς, για να δω από τους νεκρούς και γω την τριήμερή σου Ανάσταση». (Απόδοση στη Νεοελληνική)

Το αποτέλεσμα του Σταυρού είναι άμεσο. Ο ληστής σώζεται και ο καθένας από εμάς απολαμβάνει την επάνοδό του μετά την Ανάσταση του Χριστού στον Παράδεισο. «Αλήθεια σου λέω Άνθρωπε, από σήμερα είσαι μαζί μου στον Παράδεισο».

«Ἐξηγόρασας ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, τῷ τιμίῳ σου αἵματι· τῷ Σταυρῷ προσηλωθείς καί τῇ λόγχῃ κεντηθείς, τήν ἀθανασίαν ἐπήγασας ἀνθρώποις· Σωτήρ ἡμῶν, δόξα σοι».(Απολυτίκιο)

«Με το τίμιο αίμα σου από του νόμου την κατάρα μας λύτρωσες˙ καρφωμένος στο Σταυρό κι από τη λόγχη κεντημένος την αθανασία στους ανθρώπους προσέφερες. Σωτήρα μας, δόξα σοι». (Απόδοση στη Νεοελληνική)

Την Αγία και Μεγάλη Πέμπτη, ο Χριστός ζητάει να Τον ακολουθήσουμε στη δύσκολη πορεία προς τον Γολγοθά. Να σταυρώσουμε τα πάθη και τις αμαρτίες μας. Να καθαρίσουμε με το αίμα μας, δηλαδή, με τα δάκρυα της μετανοίας μας, την ψυχή μας και να πιστέψουμε ολόψυχα, ότι ο κάθε σταυρός της ζωής μας, οδηγεί στην Ανάσταση, αν ακολουθήσουμε το Σταυρό του Χριστού. Μία είναι η προσευχή μας σήμερα μπροστά στον Σταυρό:

«Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου».

Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ

 -Συνέχεια αύριο με τη Μεγάλη Παρασκευή-

The post Η Μεγάλη Πέμπτη (του Μητροπολίτου Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Ειρηναίου) appeared first on Νέα Φλώρινα.

The post Η Μεγάλη Εβδομάδα στην Αχλάδα (videos, pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ρόλος πνευματικός και μυστικός, διότι παροντοποιούν όλη την Θεία Οικονομία,  εντάσσουν και ενοποιούν σε αυτή τον λειτουργικό χωρόχρονο. Στον ναό, στις ακολουθίες που τελούμε, όλα είναι ένα, όλα είναι εδώ, όλα είναι τώρα. “Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…”

Ρόλος όμως και διδακτικός, δηλαδή κατηχητικός, καθώς οι άγιες εικόνες είναι “το ευαγγέλιο των αγραμμάτων”, εξιστορούν και ερμηνεύουν όλα τα πρόσωπα και τα γεγονότα της Θείας Οικονομίας με θαυμαστή ακρίβεια, χωρίς ασάφειες, παραλείψεις και παρερμηνείες. Με μια ματιά μπορεί κάποιος να κατανοήσει με πληρότητα και σαφήνεια το νόημα των ιστορουμένων, το ίδιο σαν να διάβαζε σελίδες ολόκληρες από τα ευαγγέλια ή τα συναξάρια.

Γιαυτό και είναι πολύ σημαντικό οι εικόνες που έχουμε στις εκκλησιές μας να είναι εκτός από αισθητικά άρτιες, και δογματικά ακριβείς, χωρίς παρατυπίες και αυθαίρετες πρωτοτυπίες.

Η εικόνα της Σταυρώσεως είναι μια τέτοια περιεκτική εικόνα, που συγκεφαλαιώνει σε μια μόνο ζωγραφική επιφάνεια πολλές από τις 12 ευαγγελικές περικοπές που διαβάζονται την Μεγάλη Πέμπτη.

Ο χώρος του γεγονότος υποσημειώνεται διακριτικά, χωρίς να κυριαρχεί. Ο Γολγοθάς έχει συρρικνωθεί σε ένα μικρό σωρό από πέτρες. Τα τείχη της Ιερουσαλήμ, έξω από τα οποία συμβαίνει το γεγονός, ίσα που διακρίνονται στο βάθος, ζωγραφισμένα συνήθως αρκετά αχνά.

Δεσπόζει η μορφή του εσταυρωμένου Κυρίου, εμφανώς μεγαλύτερη από τις άλλες, καθώς είναι και η πιο σημαντική. Η φρίκη του μαρτυρίου απαλύνεται κατά πολύ (σε αντίθεση με τις περισσότερες Δυτικές απεικονίσεις που εμμένουν εμφατικά στην απόδοσή της). Λείπει ο ακάνθινος στέφανος, όπως και οι πληγές της φρικτής κακοποίησης που ως γνωστόν προηγήθηκε. Όπως και μόλις που υποσημειώνονται οι πληγές των ήλων στα άκρα και της κεντημένης πλευράς.  Ο Κύριος εικονίζεται νεκρός μεν, αλλά με ζωγραφικό τρόπο ζωντανού. Το σώμα είναι ήρεμο και ρωμαλέο, χωρίς ένταση στην στάση του ή κάτι που να προδίδει επιθανάτια αγωνία. Τα χέρια είναι απλωμένα σαν μια μεγάλη αγκαλιά, μια αγκαλιά που χωρά και συγχωρά όλο τον κόσμο. “Ήπλωσας τας παλάμας, και ήνωσας τα το πριν διεστώτα”, που λέει και ο υμνωδός.

Η επιγραφή στην κορυφή του Σταυρού είναι “Ο Βασιλεύς της Δόξης”, δίνοντας το σωτηριολογικό νόημα της ημέρας, και σύμφωνα με όσα ο ίδιος ο Κύριος απολογήθηκε στους δικαστές και τους διώκτες του: “Ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου”. Δεν χρησιμοποιούμε το “Ι.Ν.Β.Ι” που είχαν αναρτήσει χλευαστικά οι σταυρωτές Του, αν και κάποιοι ζωγράφοι από απροσεξία και αντιγράφοντας κυρίως Δυτικά πρότυπα, έχουν υποπέσει σε αυτό το σφάλμα.

Στην βάση του Γολγοθά, μέσα σε ένα μικρό σπήλαιο εικονίζεται ένα ανθρώπινο κρανίο. Είναι αυτό του Αδάμ, για να μας υπενθυμίσει ότι η Σταύρωση γίνεται για όλο το νεκρωμένο από την αμαρτία ανθρώπινο γένος.

Δεξιά βρίσκεται η Θεοτόκος, υποβασταζόμενη από τις γυναίκες που αναφέρονται και στα Ευαγγέλια, και αριστερά ο αγαπημένος μαθητής, ο Ιωάννης, που ήταν και ο μόνος που δεν εγκατέλειψε τον Δάσκαλό του. Όλες αυτές οι μορφές θρηνούν το φρικτό γεγονός.

Σε πολλές εικόνες, αναλόγως πώς επιλέγει ο εικονογράφος, μπορούν να παρασταθούν και άλλες λεπτομέρειες. Συχνά πίσω από τον Ιωάννη εμφανίζεται ο εκατόνταρχος που προΐστατο της Σταύρωσης, ο Λογγίνος, μετέπειτα άγιος και αυτός της Εκκλησίας μας, σηκώνοντας το χέρι θαυμάζων και φοβούμενος, σαν να λέει: “Αληθώς Θεού υιός ήν ούτος”. Πίσω του συχνά εικονίζονται διακριτικά διάφοροι στρατιώτες.

Πολλές φορές δεξιά και αριστερά σε μικρότερο μέγεθος εμφανίζονται οι δύο ληστές που συσταυρώθηκαν. Ο ένας, ο άγιος Δυσμάς, ο πρώτος άνθρωπος που εισήλθε στον παράδεισο, εικονίζεται ήρεμος και με ευγενική όψη, στραμμένος προς τον Κύριο σε διάλογο μετανοίας. Ο άλλος, ο Γέστας, εικονίζεται με την πλάτη, σε στάση όπου δεν διακρίνεται καθαρά το πρόσωπό του (η καθαρή θέα του ανθρωπίνου προσώπου ως φορέα σχέσης είναι κομβικής σημασίας στο εκκλησιαστικό γεγονός), και με εμφανή την επιθανάτια αγωνία της εγωπαθούς αμετανοησίας. Τα δύο ονόματα αυτά δεν αναφέρονται στα γνωστά 4 Ευαγγέλια, υπάρχουν όμως στα δευτεροκανονικά, τα λεγόμενα και “απόκρυφα”, και γιαυτό πολλές φορές δεν αναγράφονται.

Κατά τους τελευταίους αιώνες υπήρξε η τάση, ειδικά στην Δύση, να διανθίζεται η εικόνα της Σταυρώσεως και από άλλες μορφές και επιμέρους θέματα, όπως ο διαμοιρασμός των ιματίων, η παρουσία αγγέλων, κλπ. Συνήθως όμως αυτού του είδους οι επιλογές “φορτώνουν” την εικόνα με περιττό εικαστικό βάρος, βλάπτοντας την καθαρότητα του κεντρικού μηνύματος, γιαυτό καλά είναι να αποφεύγονται, ή όταν γίνονται, να γίνονται κατά τρόπο πολύ διακριτικό.

Γεώργιος Χατζής,

καθηγητής μέσης εκπαίδευσης και εικονογράφος

The post Μερικά σύντομα σχόλια στην Ορθόδοξη εικόνα της Σταυρώσεως appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ο Μυστικός Δείπνος, δηλαδή το ιερό δείπνο του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά. Ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Λουκά και του Ιωάννη.

Η Υπερφυής Προσευχή, δηλαδή η προσευχή του Ιησού προς τον Πατέρα του μετά τον Μυστικό Δείπνο και λίγο πριν τη σύλληψή του, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη και η προδοσία του Ιούδα η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Ιησού, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη.

Τα Δώδεκα Ευαγγέλια περιγράφουν την πορεία του Ιησού προς τον Γολγοθά. Τον Μυστικό Δείπνο, το δάκρυ και την ανθρώπινη αδυναμία στους κήπους της Γεσθημανής, την προδοσία του από τον Ιούδα, την σύλληψη, την δίκη, τα βασανιστήρια, την Σταύρωση.

Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης τελείται ο εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής μαζί με τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Το βράδυ τελείται ο όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής, στον οποίο αναπαριστάται το Θείο Δράμα της Σταύρωσης και διαβάζονται τα 12 ευαγγέλια που περιγράφουν τα γεγονότα από τη σύλληψη έως και την ταφή του Χριστού.

Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς.

Η υμνογραφία

Συγκλονιστική είναι η υμνογραφία της εκκλησίας για την κορύφωση του Θείου Δράματος:

«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας. Στέφανον εξ ακανθών περιτίθεται, ο των αγγέλων βασιλεύς. Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται, ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις.
Ράπισμα κατεδέξατο, ο εν Ιορδάνη ελευθερώσας τον Αδάμ. Ήλοις προσηλώθη, ο νυμφίος της Εκκλησίας. Λόγχη εκεντήθη, ο υιός της Παρθένου. Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ. Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν».

Μετά την σύλληψή Του στο όρος των Ελαιών, ο Χριστός δικάστηκε και καταδικάστηκε από τους Αρχιερείς σε μια δίκη που είχε τυπική διαδικασία αφού οι Φαρισαίοι ήθελαν τον θάνατο Του.

Επειδή όμως δεν είχαν νόμιμη εξουσία, τον έστειλαν στον Πόντιο Πιλάτο, προκειμένου η καταδικαστική απόφαση να απαγγελθεί από αυτόν, καθώς κατείχε την εξουσία του Ρωμαίου διοικητή της περιοχής.

Ο Πιλάτος δεν ήθελε να πάρει την ευθύνη απάνω του και ζήτησε από το πλήθος που ήταν συγκεντρωμένο στην αυλή του Πραιτωρίου να διαλέξει ανάμεσα στον Βαραββά και τον Χριστό για το ποιος να σωθεί, δίνοντας παράλληλα «χάρη» για την γιορτή του Πάσχα.

Το πλήθος, (οι περισσότεροι συνεργάτες και οπαδοί του Βαραββά) διάλεξαν τον θάνατο του Ιησού με σταύρωση.

Από εκείνο το σημείο μέχρι και την σταύρωση, ο Ιησούς έζησε τον απόλυτο εξευτελισμό αλλά και την χλεύη του πλήθους και των Ρωμαίων στρατιωτών (πορφύρα, αγκάθινο στεφάνι, και μαστίγωμα).

Σύμφωνα με τις Γραφές, ο Ιησούς σταυρώθηκε στις 9 το πρωί, με το μαρτύριό Του να κρατάει πάνω στον σταυρό έξι ώρες.

Μετά το πέρας των 12 Ευαγγελίων, στις εκκλησίες ο κόσμος συγκεντρώνει τα λουλούδια προκειμένου να ξεκινήσει το στόλισμα του επιταφίου, το οποίο θα υποδεχτεί το σώμα του Χριστού την Μεγάλη Παρασκευή το πρωί.

Πηγή: in.gr

The post Μεγάλη Πέμπτη: Σήμερον κρεμάται επί ξύλου appeared first on Νέα Φλώρινα.