Ο γνωστός ψυχοθεραπευτής και συγγραφέας Irvin Yalom, μέσα από το Staring at the Sun, προτείνει κάτι που πολλοί αποφεύγουμε: να κοιτάξουμε στα μάτια το πεπερασμένο της ύπαρξής μας. Κι όπως δεν μπορούμε να κοιτάξουμε τον ήλιο απευθείας χωρίς να θαμπωθούμε, έτσι και η σκέψη του θανάτου προκαλεί άγχος, φόβο ή αποφυγή. Κι όμως, σηκώνοντας το βλέμμα προς τον ήλιο, μπορεί να οδηγηθούμε σε μια βαθύτερη σύνδεση με τη ζωή. Κοιτάζοντας στα μάτια την απώλεια και περνώντας μέσα από το πένθος, μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε ποιοι και ποιες είμαστε, τι είναι σημαντικό για εμάς και πώς θέλουμε να ζούμε.

Η υπαρξιακή διάσταση του πένθους

Όταν χάνουμε ένα αγαπημένο μας πρόσωπο, ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με τη δική μας θνητότητα. Δεν χρειάζεται να διαχειριστούμε μόνο την απουσία του ανθρώπου που έφυγε, αλλά και όλα όσα συνδέονται με αυτή: τη δική μας ευθραυστότητα, το πεπερασμένο της ζωής, το αναπάντητο ερώτημα του νοήματος.

Σε τέτοιες στιγμές μπορεί να εμφανιστούν ερωτήματα όπως: «Πώς συνεχίζω;» ή «Τι νόημα έχει η ζωή τώρα;». Το πένθος, λοιπόν, δεν είναι μόνο μια συναισθηματική διαδικασία· είναι και μια υπαρξιακή πρόκληση που μας καλεί να βρούμε έναν νέο τρόπο να σταθούμε στη ζωή.

Η CBT ματιά στη διαχείριση του πένθους

Μέσα από τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT), αναγνωρίζουμε ότι το πένθος συνοδεύεται από έντονες σκέψεις και συναισθήματα. Συχνά εμφανίζονται αυτόματες σκέψεις όπως:

• «Δεν θα αντέξω χωρίς εκείνον/εκείνη».
• «Η ζωή μου τελείωσε».
• «Δεν έχει νόημα να συνεχίσω».

Στην CBT, δεν ακυρώνουμε τον πόνο – είναι φυσικό, αναγκαίο και πολύ ανθρώπινο να πενθούμε. Αυτό που δουλεύουμε είναι να αναγνωρίσουμε τις σκέψεις που μας εγκλωβίζουν, να τις δούμε πιο ρεαλιστικά και να βρούμε εναλλακτικούς τρόπους σκέψης. Για παράδειγμα:

• «Ο πόνος είναι μεγάλος, αλλά μπορώ να μάθω να τον κουβαλώ».
• «Η απώλεια άλλαξε τη ζωή μου, αλλά δεν την ακύρωσε».

Επιπλέον, η CBT δίνει έμφαση στη δράση: μικρά βήματα επανακινητοποίησης και επανασύνδεσης με τη ζωή, δραστηριότητες που προσφέρουν νόημα, και πρακτικούς τρόπους για να τιμήσουμε τη μνήμη του αγαπημένου μας προσώπου.

Το να θρηνείς για ένα άτομο, ένα ζώο, μια σχέση, μια περίοδο της ζωής σου, μια εμπειρία, μια κατάσταση ή οποιαδήποτε άλλη απώλεια είναι μια από τις πιο δύσκολες προκλήσεις που θα χρειαστεί να αντιμετωπίσεις.

Η γέφυρα ανάμεσα στο υπαρξιακό και το γνωσιακό

Ο Yalom μας καλεί να αξιοποιήσουμε την επίγνωση της θνητότητας ως δύναμη που μας κινητοποιεί. Όταν αποδεχόμαστε ότι η ζωή είναι πεπερασμένη, τότε μπορούμε να στραφούμε περισσότερο σε αυτό που έχει σημασία: στις σχέσεις, στην αυθεντικότητα, στις αξίες μας.

Αυτό συνδέεται με την CBT, όπου η δουλειά με τις αξίες και η δέσμευση σε αυτές (values-based living) αποτελούν κεντρικά στοιχεία. Το να ανακαλύψουμε εκ νέου τι είναι σημαντικό για εμάς – και να δράσουμε προς αυτήν την κατεύθυνση – είναι ένας τρόπος όχι μόνο να διαχειριστούμε το πένθος, αλλά και να το μετατρέψουμε σε πηγή νοήματος.

Ελπίδα μέσα από το πένθος

Το πένθος δεν είναι γραμμικό και δεν έχει «σωστό» ή «λάθος» τρόπο. Είναι μια προσωπική, βαθιά ανθρώπινη διαδικασία. Ο πόνος είναι αληθινός, αλλά μέσα του μπορεί να κρύβεται και η δυνατότητα μιας νέας σχέσης με τη ζωή.

Όπως μας υπενθυμίζει ο Yalom, «κοιτάζοντας τον θάνατο, μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε περισσότερο τη ζωή». Και ίσως αυτό να είναι το πιο βαθύ μάθημα που μπορεί να μας αφήσει το πένθος: ότι η απώλεια δεν ακυρώνει την ύπαρξη· μας καλεί να την τιμήσουμε.

Σταυρούλα Παπανικολάου – Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια CBT

Στεφάνου Δραγούμη 2 – Φλώρινα

Τηλ: 694 729 5599

Πηγές:

Irvin Yalom, Staring at the sun

Τhe new happy, https://www.thenewhappy.com/blog/how-to-grieve

The post Το πένθος και η ματιά του Irvin Yalom appeared first on Νέα Φλώρινα.

Τι είναι στρες;

Σύμφωνα με τη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT), το στρες δεν προκύπτει αποκλειστικά από τα γεγονότα, αλλά από τον τρόπο που τα ερμηνεύουμε.

Δύο άνθρωποι μπορεί να ζουν την ίδια συνθήκη (π.χ. εργασιακή πίεση), αλλά να αντιδρούν τελείως διαφορετικά — ανάλογα με τις σκέψεις που κάνουν για την κατάσταση αυτή.

Ο Συναγερμός του Στρες

Φαντάσου ότι έχεις ένα σύστημα συναγερμού στο σπίτι σου. Είναι χρήσιμο — σε προστατεύει. Τι γίνεται όμως όταν είναι υπερβολικά ευαίσθητο και χτυπά με κάθε θόρυβο; Η καθημερινότητά σου γεμίζει άγχος και ένταση.

Κάπως έτσι λειτουργεί και ο εγκέφαλός μας όταν βρίσκεται υπό χρόνια πίεση: υπερ-ενεργοποιεί τον “συναγερμό”, ακόμα και σε καταστάσεις που δεν αποτελούν πραγματική απειλή.

Η εξελικτική βάση του στρες

Στο παρελθόν, το στρες μας βοηθούσε να επιβιώσουμε: ενεργοποιούσε το σώμα όταν υπήρχε κίνδυνος. Σήμερα όμως, ο ίδιος μηχανισμός ενεργοποιείται για email, deadlines ή κοινωνικές απαιτήσεις. Το σώμα μας αντιδρά σαν να είμαστε σε κίνδυνο, ενώ το περιβάλλον μας είναι συχνά απλώς… απαιτητικό.

5 CBT Στρατηγικές Αντιμετώπισης

Η CBT προσφέρει πρακτικά και επιστημονικά τεκμηριωμένα εργαλεία για να μειώσουμε το στρες και να “επανεκπαιδεύσουμε” τον συναγερμό:

1. Αναγνώριση & πρόκληση αυτόματων σκέψεων

• Ποιες σκέψεις ενεργοποιούν το στρες μου;
• Είναι ρεαλιστικές ή περιέχουν γνωσιακές διαστρεβλώσεις όπως «καταστροφοποίηση» ή «πρέπει να είμαι τέλειος»;
• Ποιες εναλλακτικές σκέψεις μπορώ να κάνω;

2. Επανεκτίμηση κινδύνου – ενίσχυση ψυχικών πόρων

• Πόσο πιθανό είναι να συμβεί αυτό που φοβάμαι;
• Τι εμπειρίες έχω ήδη που αποδεικνύουν ότι μπορώ να τα καταφέρω;

3. Ρύθμιση του σώματος

• Αναπνοές, μυϊκή χαλάρωση, γείωση, διαλογισμός.
• Όταν ηρεμεί το σώμα, λαμβάνει το μήνυμα και ο εγκέφαλος: είμαστε ασφαλείς.

4. Έκθεση αντί για αποφυγή

• Αντί να αποφεύγουμε συνεχώς ό,τι μας αγχώνει, μαθαίνουμε να το πλησιάζουμε σταδιακά και με στήριξη.
• Έτσι ο εγκέφαλος μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται να σημάνει συναγερμό.

5. Οριοθέτηση & αποφόρτιση της καθημερινότητας

• Η σωστή διαχείριση χρόνου και η θέσπιση ορίων είναι ψυχολογικές πανοπλίες.
• Το να λέμε «όχι» όταν χρειάζεται και να δημιουργούμε χώρο για ξεκούραση, ύπνο και προσωπικό χρόνο δεν είναι πολυτέλεια — είναι βασικό εργαλείο πρόληψης της εξουθένωσης.
• Ενσωμάτωση μικρών διαλειμμάτων, ρεαλιστικού προγραμματισμού και χρόνου χωρίς οθόνες βοηθούν στο να επαναφέρουμε τον εσωτερικό ρυθμό.

Το στρες δεν είναι εχθρός. Είναι σήμα κινδύνου — αλλά πολλές φορές το σύστημα το παρερμηνεύει. Η πρόκληση δεν είναι να το εξαλείψουμε, αλλά να το κατανοήσουμε και να το ρυθμίσουμε.

Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία μας δείχνει πώς να εκπαιδεύσουμε τον εσωτερικό μας συναγερμό, ώστε να λειτουργεί όταν πρέπει — και να σιωπά όταν όλα είναι εντάξει.

Σταυρούλα Παπανικολάου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια CBT

Στεφάνου Δραγούμη 2, Φλώρινα

694 729 5599

The post Στρες: μια Γνωσιακή – Συμπεριφορική ματιά στο άγχος και πώς να το διαχειριστούμε appeared first on Νέα Φλώρινα.

 Η Σχέση Σκέψεων και Διατροφής

Οι αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματα, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, μπορεί να οδηγήσουν σε συναισθηματική υπερφαγία, δηλαδή στην κατανάλωση τροφών ως απάντηση σε ψυχολογικά ερεθίσματα, αντί για φυσική πείνα. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του βάρους και την εμφάνιση άλλων προβλημάτων υγείας.

Η ΓΣΘ επικεντρώνεται στην αναγνώριση και αλλαγή αυτών των αρνητικών σκέψεων και προτύπων συμπεριφοράς. Μέσω της διαδικασίας αυτής, τα άτομα μαθαίνουν να κατανοούν τη σχέση τους με την τροφή και να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα που πυροδοτούν την υπερφαγία.

Ο Ρόλος της Διατροφής

Η υγιεινή διατροφή μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τη ΓΣΘ. Η εκπαίδευση σε θέματα διατροφής μπορεί να βοηθήσει τα άτομα να επιλέγουν πιο θρεπτικές επιλογές και να κατανοούν πώς η τροφή επηρεάζει τη διάθεση και την ενέργειά τους. Για παράδειγμα, τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, όπως φρούτα, λαχανικά και ολικής αλέσεως ή πρωτεϊνική πρόσληψη που προκαλεί κορεσμό, μπορούν να βελτιώσουν τη διάθεση και να ενισχύσουν τη συνολική ευεξία.

Η Σημασία της Ολιστικής Προσέγγισης

Ο συνδυασμός ΓΣΘ και υγιεινής διατροφής προσφέρει μια ολιστική προσέγγιση για την αντιμετώπιση προβλημάτων βάρους. Η εργασία με έναν θεραπευτή που ειδικεύεται στη ΓΣΘ μπορεί να βοηθήσει τα άτομα να αναπτύξουν στρατηγικές για τη διαχείριση του άγχους και των συναισθημάτων τους, ενώ ταυτόχρονα να ενσωματώσουν υγιείς διατροφικές συνήθειες στη ζωή τους.

Η ιδέα ότι οι σκέψεις μπορούν να “παχαίνουν” είναι μια ρεαλιστική αντίληψη για τον σύγχρονο κόσμο. Συνδυάζοντας την εξειδικευμένη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία με τη σωστή διατροφή, μπορούμε να αποκτήσουμε μια καλύτερη σχέση με την τροφή και να πετύχουμε τους στόχους μας για την υγεία και την ευεξία. Αυτή η ολιστική προσέγγιση μπορεί να μας δώσει τα εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που συνδέονται με το βάρος και την ψυχική μας κατάσταση.

Έλενα Ζούμπου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος

Σταυρούλα Παπανικολάου, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Στεφάνου Δραγούμη 2, Φλώρινα

697 762 3848

694 729 5599

The post Παχαίνουν οι σκέψεις; Ο συνδυασμός διατροφής και Εξειδικευμένης Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας appeared first on Νέα Φλώρινα.