Η εκδήλωση άνοιξε με τον χαιρετισμό της Προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου Βασιλικής Μούζα, η οποία μίλησε και για το βιβλίο. Στη συνέχεια, το βιβλίο παρουσίασαν κατά σειρά οι Αθηνά Ζωγράφου, Φɩλόλογος και Πρόεδρος της Ένωσης Φɩλολόγων Φλώρινας και Σοφία Ηλιάδου – Τάχου, Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστημίου ∆υτικής Μακεδονίας, καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Ιστορίας και Ιστορίας της Εκπαίδευσης.

Ακολούθησε ο συγγραφέας Στέφανος Πουγαρίδης, ο οποίος ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους και τους ομιλητές και αναφέρθηκε εκτενώς στο πόνημά του.

Συντονίστρια της εκδήλωσης ήταν η Μαρία Κικιλίντζα, Προϊσταμένη της Βιβλιοθήκης, ενώ στο τέλος υπήρξαν αρκετές ερωτήσεις και συζήτηση με το κοινό.

The post Η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Στέφανου Πουγαρίδη με τίτλο «Κράτος και Δημόσια τάξη στον Μεσοπόλεμο. Οɩ αποφάσεις της Επιτροπής ∆ημόσιας Ασφάλειας του Νομού Φλωρίνης, 1927-1928» (pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η ∆ημόσια Κεντρική Βɩβλɩοθήκη Φλώρινας «Βασιλική Πιτόσκα» σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βɩβλίου του κ. Στέφανου Πουγαρίδη, Φɩλόλογου, ∆ɩδάκτορα Τοπɩκής Ιστορίας και μεταδɩδακτορɩκού ερευνητή, με τίτλο:

«Κράτος και Δημόσια τάξη στον Μεσοπόλεμο. Οɩ αποφάσεις της Επιτροπής ∆ημόσιας Ασφάλειας του Νομού Φλωρίνης, 1927-1928»

Η εκδήλωση θα πραγματοποɩηθεί την Κυρɩακὴ 30 Νοεμβρίου, ώρα 11.30 π.μ. στην αίθουσα του ξενοδοχείου “ΛΥΓΚΟΣˮ.

Το βɩβλίο θα παρουσιάσουν οɩ κ.κ. Σοφία Ηλɩάδου – Τάχου, Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστημίου ∆υτικής Μακεδονίας, καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Ιστορίας και Ιστορίας της Εκπαίδευσης και Αθηνά Ζωγράφου, Φɩλόλογος, Πρόεδρος της Ένωσης Φɩλολόγων Φλώρινας.

Γɩα το βɩβλίο θα μɩλήσεɩ και ο συγγραφέας κ. Στέφανος Πουγαρίδης.

Βασιλική Μούζα
Πρόεδρος του Εφορευτɩκού Συμβουλίου

The post Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Στέφανου Πουγαρίδη με τίτλο «Κράτος και Δημόσια τάξη στον Μεσοπόλεμο. Οɩ αποφάσεις της Επιτροπής ∆ημόσιας Ασφάλειας του Νομού Φλωρίνης, 1927-1928» appeared first on Νέα Φλώρινα.

λοιποί προσκεκλημένοι,

Αξιότιμες κυρίες και κύριοι,

Σήμερα τιμάται η εκατοστή πέμπτη επέτειος από την άφιξη του Κεμάλ στην Τραπεζούντα τον Μάιο του 1919, γεγονός που σήμανε τη συστηματοποίηση των τουρκικών διωγμών σε βάρος  του Ελληνισμού που κατοικούσε στην εσχατιά της Μικράς Ασίας, διακόπτοντας έτσι την υπερχιλιετή παρουσία και δραστηριότητα των Ελλήνων. Η σημερινή επέτειος αποτελεί μια αφορμή να θυμηθούμε το τι σημαίνει η αναγνώριση της Γενοκτονίας, αλλά και να προβληματιστούμε για το πώς ο καθένας μπορεί να συμβάλει στη διάσωση της ιστορικής μνήμης.

Όπως υποστηρίζει ο Τούρκος ακαδημαϊκός Γαλίν Οκτέμ, η έναρξη της ελληνικής Επανάστασης το 1821 και η πετυχημένη, αν και ημιτελής έκβασή της , δημιούργησε στον οθωμανοκρατούμενο Ελληνισμό γενικότερα και στον Ποντιακό ειδικότερα, ελπίδες και για τη δική του εθνική αποκατάσταση. Τη δεκαετία λοιπόν του 1820 μαρτυρείται η πρώτη οργάνωση του ποντιακού κινήματος από ένα Έλληνα παπά στην Ινέπολη. Η ψήφιση των αυτοκρατορικών διαταγμάτων του Χάτι Σερίφ το 1839 και Χάτι Χουμαγιούν το 1856 ενδυνάμωσαν την πνευματική δημιουργία και ενίσχυσαν την οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή του Πόντου με αποτέλεσμα γρήγορα οι Ρωμιοί της περιοχής να αναλάβουν τα ηνία αυτών των δραστηριοτήτων. Από τα τέλη του 19^ου και τις αρχές 20^ου αιώνα τα κηρύγματα του Διαφωτισμού και οι αρχές του εθνικισμού θα αρχίσουν να υποδαυλίζουν τους εθνικούς πόθους των Ποντίων.

Στην αυγή του 20ου αιώνα ο ακμάζων ελληνισμός έχοντας, στα χέρια του την οικονομική δραστηριότητα και στηριζόμενος στην εμπιστοσύνη που του προσέδιδε το γενικότερο κλίμα της εποχής, που ευνοούσε τη απόσχιση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη δημιουργία ενός δικού του εθνικού οικοδομήματος, καταθέτει σχέδια στη διεθνή κοινότητα που έχουν ως κατάληξή τους είτε την ένωση με τη μητέρα πατρίδα, την οποία είχαν γνωρίσει μόνο μέσα από τις αφηγήσεις, είτε τη συγκρότηση ενός ανεξάρτητου χριστιανικού κράτους. Εμπόδια όμως στα σχέδια αυτά ορθώνονται τα γερμανικά συμφέροντα που επιζητούν την οικονομική διείσδυση στην περιοχή, κάτι όμως που είναι ανέφικτο όσο οι Πόντιοι ελέγχουν την οικονομική ζωή. Επιπλέον επιτελείται την ίδια εποχή η εθνική αφύπνιση των Τούρκων οι οποίοι γρήγορα θα ξεχάσουν τις διακηρύξεις του κόμματος «Ένωση και Πρόοδος» για ελευθερία και ισότητα όλων των υπήκοων του Σουλτάνου και θα στραφούν με μανία εναντίον των χριστιανικών κοινοτήτων  της Ανατολίας.

Αυτός ο συνδυασμός οικονομικής διείσδυσης και αφύπνισης του τουρκικού εθνικού αισθήματος όχι μόνο υπονόμευσε τα σχέδια εθνικής αποκατάστασης των Ποντίων, αλλά επέφερε και την εξόντωσή τους με τον πλέον απάνθρωπο και βίαιο τρόπο.

Οι Τούρκοι, εμφορούμενοι από το δικό τους εθνικό ιδεώδες, ξεκινούν  αναιτιολόγητες επιθέσεις εναντίον των Ποντίων και διαπράττουν μαζικές σφαγές πληθυσμών.  Οι Έλληνες του Πόντου δεν παρέμειναν όμως αδρανείς. Εγκατέλειψαν τις πόλεις, κατέφυγαν στα βουνά και άρχισαν να οργανώνουν ένοπλα σώματα εναντίον των Νεότουρκων. Το ρωμαλέο ποντιακό ανταρτικό κίνημα παρά το απαράμιλλο θάρρος και την αυτοθυσία  των αγωνιστώνδεν κατάφερε να αποτρέψει την εξόντωση των άμαχων ούτε η διεθνής κοινότητα μπόρεσε να εμποδίσει την έξοδο των ποντιακών χριστιανικών πληθυσμών από το λίκνο τους, παρότι είχε πληροφόρηση για τα συμβάντα στον Πόντο.

Από το 1914 μέχρι το 1922,λόγω της λευκής σφαγής, όπως ονομάστηκε η πορεία προς τα Τάγματα Εργασίας, πέθαναν χιλιάδες από την εξάντληση, τα βασανιστήρια, την πείνα, τη δίψα και τα στρατόπεδα θανάτου. Άλλοτε κατά την κόκκινη σφαγή,δολοφονήθηκε ή διώχθηκε από τους τόπους των πατρογονικών εστιών η ομοιογενής εθνοπολιτισμική ομάδα των Ελλήνων Ποντίων που ο τελικός τους αριθμός ανέρχεται, σύμφωνα με τους υπολογισμούς έγκριτων ιστορικών, στις 353.000 από τις επτακόσιες χιλιάδες που κατοικούσαν στη γεωγραφική περιοχή του ιστορικού Πόντου.

Οι τουρκικές επιθέσεις, που είχαν ως στόχο τη Γενοκτονία των Ποντίων, οδήγησαν τελικά στη διάλυση των κοινοτήτων και στην αναγκαστική αναχώρηση των Ποντίων στη Ρωσία και την Ελλάδα.

Τη βίαιη εκδίωξη θα ακολουθήσει μια νέα Οδύσσεια. Οι ξεριζωμένοι του 1922 όφειλαν κατ’ αρχάς να επιβιώσουν και να χτίσουν  τη νέα τους ζωή στην πατρίδα των ονείρων τους, που δεν έμοιαζε καθόλου με αυτή που είχαν συλλάβει με τη φαντασία τους. Εδώ στην Ελλάδα είχαν ως προτεραιότητα να θεραπεύσουν τα ψυχικά τους τραύματα, να αντιμετωπίσουν την καχυποψία, να αποδείξουν την ελληνική τους καταγωγή, να αντιπαλέψουν  τον ανταγωνισμό στην αγορά εργασίας, να αντιμετωπίσουν ακόμα και  ρατσιστικές συμπεριφορές.

Αφού σταδιακά κατάφεραν να σταθούν στα πόδια τους, το επόμενό τους μέλημα ήταν να συντηρήσουν την πατρογονική τους  μνήμη. Να μην ξεχάσουν την καταγωγή τους, την ιστορία τους , τον πολιτισμό τους, τη γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμα των προγόνων τους. Δίπλα σε αυτά τα εξωτερικά γνωρίσματα που θεωρούνται δηλωτικά μιας εθνικής ταυτότητας, ενσωμάτωσαν και τις αναμνήσεις τους από τα τραγικά γεγονότα τα οποία αποτέλεσαν την απαραίτητη βάση για τη δημιουργία μιας νέας και αναντικατάστατης ταυτότητας, της προσφυγικής.

Αν και κατάφεραν να υπερκεράσουν τις τραυματικές εμπειρίες και επιδίωξαν την επιστροφή στην κανονικότητα, ωστόσο το τραύμα του ξεριζωμού εκδηλωνόταν για την πρώτη γενιά των Ποντίων μέσα από σιωπές, όπως συμβαίνει πάντα με τους πρόσφυγες.

Η δυναμική διαχείριση του τραύματος αποτέλεσε υπόθεση κυρίως των επόμενων γενεών Ποντίων οι οποίοι διεξήγαγαναγώνα για την αναγνώριση των δικαίων τους, για την αναγνώριση του εγκλήματος που έγινε εις βάρος του Ποντιακού Ελληνισμού και το οποίο στη διεθνή νομολογία έχει ονομαστεί «Γενοκτονία». Ο όρος αυτός σηματοδοτεί τη μεθοδική εξολόθρευση, ολική ή μερική, μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας. Πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα, το οποίο δεν έχει συνάρτηση με πολεμικές συγκρούσεις. Ο γενοκτόνος δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Στην περίπτωση δηλαδή των Ελλήνων του Πόντου, εξοντώθηκαν επειδή ήταν Έλληνες και Χριστιανοί.

Σταδιακά η εκστρατεία για την αναγνώριση των συμβάντων στον Πόντο ως γενοκτονία απέφερε καρπούς.

Η  Βουλή των Ελλήνων, το 1994 επί Πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου, με ομόφωνη απόφασή της, η οποία έγινε νόμος του κράτους, ανακήρυξε τη 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο». Η επιλογή της ημερομηνίας δεν ήταν τυχαία, καθώς η 19η Μαΐου τιμάται στην Τουρκία ως «Γιορτή Νεολαίας και Αθλητισμού» και σηματοδοτεί τη νέα τουρκική ταυτότητα. Το ελληνικό κράτος λοιπόν θέλησε να σημασιοδοτήσει την ημερομηνία αυτή με ένα άλλο συμβολισμό, πολύ ενοχλητικό για τους Τούρκους, τέτοιο που να τους εξαναγκάζει σε απολογία για τα όσα διέπραξαν κατά των Ποντίων.

Η αναγνώριση αυτή, παρόλη την εβδομηκονταετή καθυστέρηση, δικαίωσε ηθικά τον ποντιακό ελληνισμό, αλλά και σύνδεσε όλο τον σύγχρονο ελληνισμό με την ιστορική του μνήμη.Σήμερα οι απόγονοι των πρώτων Ποντίων προσφύγων συνεχίζουν την προσπάθειά τους για πολλαπλασιασμό όσων θα αποδεχτούν τον ξεριζωμό ως γενοκτονία. Οι σύγχρονοι Πόντιοι δεν ζητούν εκδίκηση, ζητούν από τη διεθνή κοινότητα την αναγνώριση μίας αδιαμφισβήτητης πραγματικότητας. Στην προσπάθειά τους αυτή έχουν σημειώσει σημαντικές επιτυχίες χρειάζεται όμως ακόμα πολύς αγώνας μέχρι την ολοκληρωτική δικαίωση.

Οι προσπάθειες όμως αυτές εγείρουν μια σειρά από ερωτήματα.

Το πρώτο έχει να κάνει με το αν ήταν γενοκτονία ή εθνοκάθαρση. Η απάντηση  σίγουρα δεν είναι εύκολη. Με βάση τον Μπαμπινιώτη ως Γενοκτονία ορίζεται η βάσει σχεδίου συστηματική και ολοκληρωτική εξόντωση φυλής ή έθνους. Πράγματι, τέτοιες ενέργειες συντελέστηκαν παρά πολλές εκ μέρους της επίσημης τουρκικής εξουσίας σε βάρος αμάχων σε βαθμό που να στοιχειοθετείται το έγκλημα της γενοκτονίας. Επρόκειτο για προμελετημένο σχέδιο, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων έφερε σε πέρας με συστηματικότητα.

Ένα δεύτερο ερώτημα που διαχέεται στη δημόσια σφαίρα είναι η χρησιμότητα τέτοιων εκδηλώσεων, όπως η σημερινή. Κάποιοι αντιτείνουν το επιχείρημα ότι  η επέτειος υπονομεύει τις σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών και άλλοι ισχυρίζονται ότι τα θλιβερά γεγονότα πρέπει να διαγραφούν από τη συλλογική μνήμη, γιατί δεν προσφέρουν τίποτα.

Σε όλους αυτούς αντιτείνουμε ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας εκ μέρους του τουρκικού κράτους σήμερα δεν έχει ταπεινά ελατήρια ούτε αποσκοπεί στην αμαύρωση της τουρκικής ταυτότητας. Σκοπός της πίεσης είναι η ηθική δικαίωση των ανθρώπων που υπέστησαν τη θανάτωση και τις διώξεις αλλά και η μελλοντική αποφυγή επανάληψης παρόμοιων πρακτικών. Η επούλωση λοιπόν του συλλογικού τραύματος των επίγονων των θυμάτων της Γενοκτονίας διέρχεται όχι μέσα από τη λήθη αλλά μέσα από την ακριβώς αντίθετη διαδρομή, τη διατήρηση της μνήμης. Με τον τρόπο αυτό η παγκόσμια κοινότητα θα ενημερωθεί και θα ευαισθητοποιηθεί απέναντι σε γενοκτονικά φαινόμενα. Από την άποψη αυτή, η αναγνώριση της γενοκτονίας είναι ζήτημα οικουμενικό, καθώς θα συμβάλει στην ενίσχυση της ειρήνης και στον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων στον πλανήτη.

Για την επίτευξη του στόχου έχουν γίνει ικανοποιητικά βήματα ωστόσο πρέπει να διανυθεί πολύς δρόμος ακόμα. Όπως έχει επισημάνει ο Ομότιμος καθηγητής, κύριος Φωτιάδης, το πρώτο βήμα είναι η ενημέρωση όλων γύρω από το τι συνέβη στον Πόντο την περίοδο 1915-1923. Η επιστημονική έρευνα, η συγγραφή μελετών, η συνεργασία μεταξύ των πνευματικών ανθρώπων της χώρας, η εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση των ιστορικών γεγονότων, η εκπαίδευση του κάθε πολίτη αποτελούν μερικές από τις προϋποθέσεις για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Η σημερινή λοιπόν ημέρα είναι ημέρα σεβασμού και τιμής στους νεκρούς, στους βασανισθέντες αλλά και στους πρόσφυγες, στους διωγμένους από τις πατρογονικές τους εστίες Έλληνες, στα θύματα του βάρβαρου σχεδίου των Νεότουρκων. Είναι μια ημέρα μνήμης  για τους πρόσφυγες πρώτης γενιάς,  οι οποίοι κληροδότησαν τις αναμνήσεις στους μεταγενέστερους με όχημα το αδιάψευστο για τους ίδιους τεκμήριο της ελληνικότητάς τους. Αναφέρομαι στην ποντιακή γλώσσα η οποία διατηρείται μέχρι και σήμερα ζωντανή σε πείσμα των πολιτικών λήθης που επιβλήθηκαν από τον Μεσοπόλεμο και μεταγενέστερα. Το πολιτισμικό στοιχείο της γλώσσας μαζί την πλούσια πολιτισμική παραγωγή που συντελέστηκε στον Πόντο οφείλουμε να το αναδείξουμε με νηφαλιότητα μέσα από επιστημονικά συνέδρια και μελέτες. Εκτιμώ ότι αυτή θα είναι μια ηθική δικαίωση όλων όσοι πλήρωσαν με τη ζωή τους τον αγώνα τους για ελευθερία.

Επομένως, ο αγώνας  για την αναγνώριση της γενοκτονίας πρέπει να συνεχιστεί και να συνδυαστεί με έναν άλλον αγώνα, αυτόν της ανάδειξης της πλούσιας πολιτισμικής παραγωγής,η οποία διαμορφώθηκε στην πατρογονικές εστίες  και την οποία οι πρώτης γενιάς Πόντιοι διέσωσαν, μετέφεραν και μεταλαμπάδευσαν στις νέες τους πατρίδες, εμπλουτίζοντας δημιουργικά τη σημερινή ελληνική ταυτότητα.

Πουγαρίδης Στέφανος
Φιλόλογος,
Διδάκτορας Τοπικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

The post Η ομιλία του φιλόλογου Στέφανου Πουγαρίδη για την επέτειο της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ευχαριστούμε τους εξαιρετικούς προσκεκλημένους-ομιλητές για τις άκρως ενδιαφέρουσες εισηγήσεις τους: κ. Σταματόπουλο Δημήτρη, καθηγητή Βαλκανικής Ιστορίας και Ιστορίας της Ύστερης Οθωμανικής Περιόδου, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών Και Ανατολικών Σπουδών του ΠΑ.ΜΑΚ., κ. Γιάννη Κασκαμανίδη, Ε.ΔΙ.Π. στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Φλώρινας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και κ.Όλγα Μούσιου-Μυλωνά,Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας, Διδάκτορα Διδακτικής της Γλώσσας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.

Ευχαριστούμε, επίσης, τους:

Βουλευτή Π.Ε. Φλώρινας, κ.Πέρκα Πέτη,

Αντιπεριφερειάρχη Δ.Μακεδονίας, κ.Βόσδου Σωτήριο,

Αντιδήμαρχο Φλώρινας, κ. Χατζητιμοθέου Βασίλη,

Διευθυντή Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας, κ.Τόνα Ζαχαρία,

Σχολική Σύμβουλο Μαθηματικών, κ. Μπούτσκου Λεμονιά,

Υποψήφιους Περιφερειακούς και Δημοτικούς Συμβούλους,

Διευθυντές Σχολείων,

Αγαπημένους συναδέλφους και φίλους που μας τίμησαν με την παρουσία τους.

Ευχαριστούμε και τον Βουλευτή Φλώρινας κ. Παπασωτηρίου Σταύρο για τον γραπτό χαιρετισμό του στην εκδήλωση,καθώς ανειλημμένες υποχρεώσεις δεν κατέστησαν δυνατή την παρουσία του.

Χαιρόμαστε για το εκλεκτό μέλος της Ένωσης, Στέφανο Πουγαρίδη και του ευχόμαστε να είναι γερός και πάντα δημιουργικός!

Για το ΔΣ της ΕΦΦ

Η Πρόεδρος

Αθηνά Ζωγράφου

The post Η παρουσίαση του βιβλίου του Στέφανου Πουγαρίδη «Έλληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι;» (video, pics) appeared first on Νέα Φλώρινα.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

• Δημήτρης Σταματόπουλος, Καθηγητής Βαλκανικής Ιστορίας και Ιστορίας της Ύστερης Οθωμανικής περιόδου, Τμ. Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πα. Μακ.
• Γιάννης Κασκαμανίδης, Ε.ΔΙ.Π. στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Φλώρινας, Παν. Δυτικής Μακεδονίας
• Όλγα Μούσιου-Μυλωνά, Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας, Δρ Διδακτικής της Γλώσσας, Παν. Δυτικής Μακεδονίας
• και ο συγγραφέας του βιβλίου, Στέφανος Πουγαρίδης, Φιλόλογος, Δρ Τοπικής Ιστορίας, Παν. Δυτικής Μακεδονίας.

 Την εκδήλωση θα συντονίσει η Αθηνά Ζωγράφου, Πρόεδρος της Ένωσης Φιλολόγων Φλώρινας.

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Το ανά χείρας βιβλίο εκκινεί από το πεδίο της Ιστορίας και το εμπλουτίζει με τις νεωτερικές θεωρίες του εθνικισμού και της εθνικής ταυτότητας. Κεντρική θέση είναι ότι ο λόγος αποτελεί εργαλείο για την κατασκευή της εθνικής ταυτότητας, στην Επαρχία Φλώρινας, την περίοδο του Μεσοπόλεμου. Βασικό επιχείρημα είναι πως δεν υπάρχει μια αναλλοίωτη ταυτότητα, με την ουσιοκρατική αντίληψη, αλλά διαφορετικές εκφάνσεις της δομούνται με βάση το ιδεολογικό και πολιτικό συγκείμενο. Η διά του λόγου επιρροή συμβάλλει στο να συγκροτηθούν τα κοινωνικά υποκείμενα σε κάτι που πριν, ίσως, δεν «ήταν», αλλά κατέστη εφικτό να «γίνουν» στην πορεία.

Νικήτας Κακαβάς, γιατρός, λογοτέχνης

«Ο Στέφανος Πουγαρίδης αποδείχθηκε μια ευχάριστη έκπληξη. Αγνοούσα το μέγεθος που έχει. Το βιβλίο του Έλληνας είσαι ή γίνεσαι; φανερώνει μια εμβρίθεια και έναν ευρύχωρο νου, που η ρουτίνα και η τύρβη της καθημερινότητας δεν με είχαν αφήσει να οσμισθώ μέχρι τώρα. Συστήνω με έμφαση την ανάγνωση του βιβλίου σε κάθε Φλωρινιώτη. Αν και ένα ακαδημαϊκό πόνημα, διαβάζεται και από εμάς τους μη ειδικούς. Θα μας βοηθήσει καλύτερα στην πατριδογνωσία και στην αυτογνωσία μας».

Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα.

The post Παρουσίαση του βιβλίου «Έλληνας είσαι ή γίνεσαι;» του Στέφανου Πουγαρίδη appeared first on Νέα Φλώρινα.

Στις σύγχρονες αστικές δημοκρατίες έχει συμφωνηθεί και έχει γίνει αποδεκτό από όλα τα κόμματα του δημοκρατικού φάσματος ότι οι ταξικές διαφορές επιλύονται μέσα από κοινοβουλευτικές διεργασίες. Αυτή η παραδοχή δεν ήταν αυτονόητη στην πολιτική ιστορία της Ελλάδας.

Οι εκλογές της 31ης Μαρτίου του 1946 χαρακτηρίζονται δικαιολογημένα ως καμπή στην ιστορία της Ελλάδας επειδή παρήγαγαν πολιτικά αποτελέσματα που σημάδεψαν για τις επόμενες δεκαετίες την πολιτική ζωή. Η Δικτατορία Μεταξά, η Κατοχή, τα Δεκεμβριανά, η Συμφωνία της Βάρκιζας είχαν αφήσει σε εκκρεμότητα ζητήματα όπως το πολιτειακό, η έξοδος από την οικονομική κρίση, η τιμωρία των δοσίλογων. Όταν στις αρχές του 1946 στην Ελλάδα προκηρύχθηκαν εκλογές -για πρώτη φορά μετά το 1936- γεννήθηκαν ελπίδες για επιστροφή της χώρας στην ομαλότητα και για επίλυση των σοβαρών κοινωνικοπολιτικών προβλημάτων της. Η αβεβαιότητα που επικρατούσε στην πολιτική ζωή καθόρισε τις συνθήκες διεξαγωγής των εκλογών τον Μάρτιο του 1946 στη Φλώρινα.

Ο παλιός βουλευτής των Αγροτικών στη Φλώρινα, Φίλιππος Δραγούμης, κατέφθασε στην πόλη ως επικεφαλής του συνασπισμού των φιλοβασιλικών πολιτικών δυνάμεων στην εκλογική περιφέρεια του νομού. Αποστολή του ήταν να συσπειρώσει τους εθνικόφρονες∙ ωστόσο, η προσδοκία των Λαϊκών δεν ευδοκίμησε. Ο Μπινόπουλος, έτερος ισχυρός πάτρωνας του Λαϊκού Κόμματος και σφοδρός πολέμιος του Δραγούμη, εξακόντιζε δημόσια κατηγορίες κατά του Βασιλιά, των επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος και του Δραγούμη, αποκαλώντας τους δοσίλογους και αυτονομιστές. Ο Λεχοβίτης στην καταγωγή Μπινόπουλος άρχισε τότε να κινείται, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Δραγούμη,  για να σχηματίσει ξεχωριστό συνδυασμό συνεννοούμενος ακόμη και με γνωστούς βουλγαρόφρονες και κομμουνιστές[1]. Ο Δραγούμης, από την άλλη, θέλησε να διευρύνει το μέτωπο των συνεργαζόμενων δυνάμεων με τη συμμετοχή και του βενιζελικού βουλευτή Μόδη, αλλά η παρέμβαση του Γ. Παπανδρέου, ενός εκ των αρχηγών της  Ε.Π.Ε., ακύρωσε τη συμπόρευση του Μόδη με τους μοναρχικούς. Τελικά, Μπινόπουλος και Μόδης προχώρησαν σε μια παράταιρη συνεργασία κάτω από τη σημαία της Ε.Π.Ε.

Είναι φανερό ότι η μεσοπολεμική διαίρεση σε βασιλικούς και δημοκρατικούς είχε ατονήσει στην πολιτική σκηνή της Φλώρινας και αναδυόταν μια νέα διαιρετική τομή: οι παλιοί πολιτικοί αντίπαλοι στοιχίζονταν, πλέον, γύρω από την αναθεωρημένη ιδέα της εθνικοφροσύνης εναντίον του «επικινδύνου και αθέου Κομμουνισμού»[2].

Στις εκλογές του  1946, οι ψηφοφόροι της Φλώρινας βρέθηκαν μπροστά σε ένα ανελαστικό εκλογικό δίλημμα καθώς η συμμετοχή τους στην εκλογική διαδικασία συνεπαγόταν την εθνικοφροσύνη τους. Έτσι, ο βενιζελικός Μόδης, σε δημόσια ομιλία του, επιστρατεύοντας τη στρατηγική της συστηματικής (sic) ασάφειας περιέγραψε το εκλογικό ζητούμενο ως αγώνα μεταξύ Ελλήνων και μη ελλήνων, μεταξύ ανθρώπων και απανθρώπων[3]. «Οι ιεροφάνται της ωμότερης δικτατορίας και απόστολοι του κόκκινου φασισμού», κατά τον  Μόδη, αρνούνταν την ιδέα του έθνους και έστηναν ιδεολογικά τείχη  ανάμεσα στους Έλληνες. Ο Δραγούμης, από την πλευρά του, έκανε λόγο για τον εθνικό χαρακτήρα των εκλογών εκτιμώντας ότι το ΚΚΕ, «τυφλόν όργανον του ΚΚ Μακεδονίας», απειλούσε την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας.

Οι πολιτικοί της δεξιάς και της κεντρώας παράταξης στη Φλώρινα προέβαλαν τον πατριωτισμό τους και αμφισβήτησαν τον πατριωτισμό της Αριστεράς. Το πατριωτικό καθήκον στην οπτική τους νοηματοδοτούνταν ως ανάγκη να προασπιστεί η ακεραιότητα της Μακεδονίας από τους κομμουνιστές. Παρότι το πολιτειακό ζήτημα οπισθοχώρησε στην εκλογική ατζέντα της Φλώρινας, το εκλογικό διακύβευμα συνδέθηκε υπόρρητα και με τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει ο Βασιλιάς Γεώργιος στην ικανοποίηση των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία και στη Βόρεια Ήπειρο. Ας σημειωθεί ότι οι εδαφικές διεκδικήσεις της Ελλάδας ήταν απότοκο του ιδιότυπου μεγαλοϊδεατισμού που αναβίωσε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στον προεκλογικό λόγο της εποχής κυρίαρχες ήταν οι αναφορές στη βία. Όλες οι πολιτικές παρατάξεις είτε συμμετείχαν είτε απείχαν από τις εκλογές επιχείρησαν να μεταθέσουν αμοιβαία την ευθύνη για τη βία στους αντιπάλους τους και να εμφανίσουν τη δική τους παράταξη ως αμυνόμενη και αναγκασμένη να προστατευθεί από τη βία της άλλης.

 Έτσι, για τον Νίκο Κέντρο, η προεκλογική βία στη Φλώρινα ξεκίνησε από φιλοβασιλικές οργανώσεις που βρέθηκαν σε αγαστή συνεργασία με κρατικά όργανα. Στην πόλη και σε χωριά της υπαίθρου οργανώθηκαν, όπως κατήγγειλε, αντικομουνιστικές διαδηλώσεις των αντιδραστικών δυνάμεων[4]. Η περίοδος της Λευκής Τρομοκρατίας, όπως ονομάστηκε,  χρησιμοποιήθηκε ως άλλοθι από τους Κομμουνιστές για να απόσχουν από τις εκλογές, γεγονός που αργότερα αναγνωρίστηκε από τον Ζαχαριάδη ως στρατηγικό σφάλμα.

Για την τοπική εφημερίδα  Έθνος και τον Μόδη, από την άλλη, η βία προερχόταν από τις συμμορίες που κάλυπτε το ΚΚΕ:

«Και εδώ (σ.σ. στη Φλώρινα) είχαμε εκατόμβας. Ο καπετάν Στέφος και το σεμνό και παρθενικό παλλικάρι ο υιός του, ο δικηγόρος Σταμπουλίδης, ένας πτωχός και άγιος άνθρωπος, οι εξ εθνομάρτυρες του Φλαμπούρου, το ζεύγος Γεωργιάδη, οι δύο ενωμοτάρχαι, Βαρβαρρήγος και τόσοι άλλοι άνδρες και γυναίκες»[5].

Σε τέτοιο κλίμα ακραίας πόλωσης αποσιωπήθηκαν πολιτικά ζητήματα όπως η αποκατάσταση της τάξης, της δικαιοσύνης, της ισοπολιτείας και η ισότιμη συμμετοχή της Μακεδονίας στη διοίκηση.

Τελικά, στην εκλογική περιφέρεια Φλώρινας που τότε περιλάμβανε και την Καστοριά, κατήλθαν τέσσερις συνδυασμοί με τη βενιζελική παράταξη να κατέρχεται τριχοτομημένη.

Α. Το Κόμμα Φιλελευθέρων με αρχηγό τον Θεμιστοκλή Σοφούλη με πανελλαδικό ποσοστό 14,39% και 26,22% στην επαρχία Φλώρινας.

 Β. Ο Συνδυασμός Εθνικής Πολιτικής Ενώσεως (Ε.Π.Ε.) με πανελλαδικό ποσοστό 19,28% και 23,74% στην επαρχία Φλώρινας.

Γ.  Η Ηνωμένη Παράταξις Εθνικοφρόνων (Η.Π.Ε.) στην οποία μετείχαν το Λαϊκό Κόμμα, το Κόμμα Εθνικών Φιλελευθέρων με πανελλαδικό ποσοστό 55,12%  και 49,18% στην επαρχία Φλώρινας.

Δ. Ο Συνδυασμός Ενώσεως Εθνικοφρόνων με υποψήφιους τους Παντελή Παπαθανασίου και Μιχαήλ Κοντίδη[6] με πανελλαδικό ποσοστό 2,94% και 0,86% στην επαρχία Φλώρινας.

Στις 7 έδρες που αναλογούσαν στον Νομό Φλώρινας εκλέχθηκαν οι βουλευτές: Φίλιππος Δραγούμης, Αναστάσιος Νταλίπης, Περικλής Ηλιάδης και Γεώργιος Αριστείδου από την Η.Π.Ε., Γεώργιος Σπυρόπουλος και Γεώργιος Τζώρτζης από το Κόμμα Φιλελευθέρων και ο Στέργιος Μπινόπουλος από την Εθνική Πολιτική Ένωση.

Όπως φαίνεται από τα αποτελέσματα, την πλειοψηφία στην επαρχία Φλώρινας συγκέντρωσε αθροιστικά η παράταξη του Κέντρου, παρότι σε εθνικό επίπεδο η νίκη των μοναρχικών υπήρξε ηχηρή. Το πολιτικό προσωπικό που στάλθηκε από τον Νομό στη Βουλή δεν ανανεώθηκε σε σχέση με την τελευταία εκλογική αναμέτρηση του 1936. Η πολιτική εξακολουθούσε το 1946 να παραμένει ένας χώρος περίκλειστος για νέους πολιτικούς, όπως ο πρόσφατα εκλιπών Δημοσθένης Θεοχαρίδης ο οποίος, σε ηχογραφημένη του μαρτυρία, θέλησε να κατέλθει, αλλά αποθαρρύνθηκε από τον Μόδη. Φαίνεται ότι τα τοπικά πελατειακά δίκτυα κατάφεραν να διατηρήσουν στη συνείδηση των εκλογέων της Φλώρινας ισχυρή την εικόνα των πολιτικών πατρώνων του Μεσοπολέμου. Έτσι, ούτε η αποκήρυξη της βασιλείας από τον Δραγούμη εμπόδισε το 77% των ψηφοφόρων της μοναρχικής Ηνωμένης Παράταξης να τον ψηφίσουν ούτε τα φιλοβασιλικά φρονήματα του Μπινόπουλου  έπαιξαν ρόλο στην υπερψήφισή του από το 70% των οπαδών της βενιζελογενούς Ε.Π.Ε.

Το ποσοστό της πανελλαδικής αποχής αποτέλεσε μία από τις ιστορικές ιδιομορφίες και οι μέχρι σήμερα υπολογισμοί δίνουν διαφορετικά μεγέθη. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Νίκου Κέντρου, η αποχή στη Φλώρινα ανήλθε στο 66%[7]. Οι εκτιμήσεις της εφημερίδας Έθνος βρίσκονται πιθανόν πλησιέστερα στην πραγματικότητα[8]∙ ακολουθώντας τη μεθοδολογία που προτείνει ο Ηλίας Νικολακόπουλος[9], την οποία εφαρμόζει και ο Ραϋμόνδος Αλβανός στη διατριβή του, υπολογίζουμε την αποχή στην επαρχία Φλώρινας σε 26,15%.

Αμέσως μετά τις εκλογές, οι τόνοι της αντιπαράθεσης ανέβηκαν και άρχισε να ωριμάζει σε αμφότερες τις πλευρές,  η ιδέα προσφυγής στη βία για την επίλυση των διαφορών. Η επίθεση 60 ανταρτών στον αστυνομικό σταθμό Λιτοχώρου, τη νύχτα πριν τις εκλογές, ερμηνεύτηκε από τις αστικές δυνάμεις ως η τρίτη απόπειρα ένοπλης κατάληψης της εξουσίας. Οι εκλογές του 1946 λειτούργησαν ως επιταχυντής για την έναρξη της τέταρτης εμφύλιας σύρραξης στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

[1] Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Φίλιππου Δραγούμη Φακ. 70, «Φλώρινα 8 Μαρτίου 1946».

[2] Ό.π.

[3]«Ο λόγος του κ. Γ. Χ. Μόδη», εφημ. Έθνος, 1 Μαρτίου 1946

[4] Κέντρος, Ν., Ο Εμφύλιος στη Φλώρινα, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2011

[5] «Ο λόγος του κ. Γ. Χ. Μόδη», εφημ. Έθνος, 1 Μαρτίου 1946

[6] Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Φίλιππου Δραγούμη, Φ. 70, ΥΦ. 1, έγγρ. 28, «Προκήρυξις».

[7]Κέντρος, Ν., Ο Εμφύλιος στη Φλώρινα, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2011 σ. 81-83.

[8] Έθνος, «Τα αποτελέσματα των εκλογών», 5 Απριλίου 1946.

[9] Νικολακόπουλος Η., Η Καχεκτική δημοκρατία, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2001, σ. 80-81.

The post Οι εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 στη Φλώρινα appeared first on Νέα Φλώρινα.

The post Βιβλιοκριτική: «Έλληνας είσαι ή γίνεσαι;» του Στέφανου Πουγαρίδη appeared first on Νέα Φλώρινα.

Φιλόλογος, Διδάκτορας Τοπικής Ιστορίας

Πριν από 78 χρόνια, συμβαίνει στην Αθήνα μια καθοριστική εξέλιξη που σημαδεύει την ιστορία της Ελλάδας για τις επόμενες δεκαετίες. Στις 3 Δεκεμβρίου 1944 ξεσπούν βίαιες συγκρούσεις μεταξύ της Αστυνομίας και διαδηλωτών που πρόσκεινται στο ΕΑΜ, με αποτέλεσμα ολόκληρο τον μήνα να εκτυλιχθούν σφοδρές μάχες στην πρωτεύουσα, καθώς το μέτωπο διευρύνεται με τη δυναμική εμπλοκή των Άγγλων στο πλευρό της Χωροφυλακής[1] εναντίον του εφεδρικού ΕΛΑΣ. Η κατάληξη της μάχης των Αθηνών θα αναγκάσει το ΕΑΜ, αρχικά, να αναγνωρίσει την ήττα και να υπογράψει τη συνθηκολόγηση της Βάρκιζας τον Φεβρουάριο του 1945.

Ο Γεώργιος Παπανδρέου, Πρωθυπουργός της Κυβέρνησης εθνικής ενότητας, από τον Σεπτέμβριο του 1944 μέχρι και τον Δεκέμβριο, δήλωσε μεταγενέστερα ότι τα Δεκεμβριανά ήταν «δώρον του Υψίστου»,[2] με την έννοια ότι κατοχυρώθηκε η παρουσία της Ελλάδας στο δυτικό πολιτικό στρατόπεδο. Ο Παπανδρέου εγκιβώτιζε τη σύγκρουση του Δεκεμβρίου σε μια ακολουθία γεγονότων που είχαν προηγηθεί και κατέστησαν εφικτή την ευνοϊκή για τα αστικά κόμματα εξέλιξη.[3] Εύλογα, η ίδια εξέλιξη αξιολογήθηκε αρνητικά από τον Ζαχαριάδη.[4]

Ας δούμε όμως τι έχει προηγηθεί στην εσωτερική πολιτική σκηνή και πώς τα Δεκεμβριανά διαπλέκονται με τις παρασκηνιακές συμφωνίες που μόλις είχαν υλοποιηθεί στο διεθνές περιβάλλον.

Οι πολιτικές επιλογές των εγχώριων «παικτών» τροφοδοτήθηκαν από τη συμφωνία της Αγγλίας και της Σοβιετικής Ένωσης στις 9 Οκτωβρίου 1944.[5] Η Μεγάλη, ακόμα τότε, Βρετανία ενδιαφερόταν ζωηρά για τη διατήρηση της Ελλάδας στη σφαίρα επιρροής της, γιατί της ήταν χρήσιμη για τον έλεγχο των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων στην Ανατολή. Για τον λόγο, αυτό δε δίστασε να καταβάλει βαρύ τίμημα στον Στάλιν. Το αντάλλαγμα της διμερούς συμφωνίας ήταν να κάνει η Αγγλία τα στραβά μάτια στην επιδιωκόμενη κατοχύρωση της Ρουμανίας και της Πολωνίας στη σοβιετική σφαίρα επιρροής.[6] Ο Στάλιν αποδέχτηκε την πρόταση. Ενδεικτικό της ομοθυμίας στάσης των δύο ηγετών να τηρήσουν τη συμφωνία είναι το γεγονός ότι, όταν έφτασε ο Σοβιετικός στρατός στη Βουλγαρία, δεν προχώρησε στο ελληνικό έδαφος, όπως του ζήτησε ο Τσώρτσιλ, ενώ, σε όλη τη διάρκεια των Δεκεμβριανών, «…ο Στάλιν σεβόταν το παιχνίδι», σύμφωνα πάντα με τον Άγγλο Πρωθυπουργό.[7]

Στο εσωτερικό πεδίο, οι πολιτικές δυνάμεις στοιχίζονται στα παραπάνω δεδομένα· μετέωρο μένει το ερώτημα αν ακολούθησαν εν γνώσει τους τις αποφάσεις των ισχυρών συμμάχων τους και αν είχαν τη θέληση να αποτρέψουν τον επερχόμενο Εθνικό διχασμό.

Αρχικά, ο Παπανδρέου επιχείρησε να τηρήσει μια μετριοπαθή πολιτική προκειμένου να αποτραπεί ο διαφαινόμενος εμφύλιος πόλεμος.[8] Ωστόσο στους κόλπους της είχε μια ισχυρή φιλοβασιλική συνιστώσα που επιθυμούσε σφόδρα την άμεση επάνοδο του βασιλιά και τη στελέχωση του Κυβερνητικού στρατού με φιλομοναρχικούς αξιωματικούς. Ας σημειωθεί ότι η συμφωνία του Λιβάνου προέβλεπε τη διάλυση όλων των στρατιωτικών δυνάμεων και την αδιάβλητη ανασυγκρότηση του εθνικού στρατού. Στην κυβέρνηση εκπρόσωποι του ΕΑΜ ήταν μετριοπαθείς σοσιαλιστές που επιθυμούσαν την εθνική ενότητα, όπως ήταν ο Σβώλος και ο Αγγελόπουλος, αλλά στεκόταν εμπόδιο στα σχέδιά τους μια ακραία αριστερή μειοψηφία που επιδίωκε την εξόντωση της αντίστοιχης δεξιάς εξτρεμιστικής.[9]

Το ερώτημα για την ευθύνη του ΕΑΜ και ΚΚΕ εξακολουθεί να διχάζει και σήμερα τους ιστορικούς, [10] καθώς υπόκειται σε μεταγενέστερους κομματικούς υπολογισμούς με σκοπό να εργαλειοποιηθεί ιδεολογικά η Ιστορία. Επιδίωκε το ΕΑΜ και το ΚΚΕ την ένοπλη αναμέτρηση ή απλά σύρθηκε στην καλοστημένη παγίδα που του είχαν στήσει οι Άγγλοι, προκειμένου να εξωθήσουν, σε πρώτη φάση, την αριστερά σε εμφύλια σύρραξη και μακροπρόθεσμα να πετύχουν «την εξουδετέρωση του προοδευτικού κινήματος»;[11]

Πολύ κοντά στην πραγματικότητα, πάντως, φαίνεται η άποψη που διατυπώνει ο Φίλιππος Ηλιού. Το ΚΚΕ είχε υιοθετήσει τη διπλή πολιτική: πίστη και αφοσίωση στην επίλυση της κρίσης με πολιτικά μέσα, χωρίς να απεμπολεί τη δυνατότητα προσφυγής στα όπλα, μολονότι δεν είχε τη δυνατότητα να ελέγξει και να επιβάλλει τα μέσα για την επίτευξη των στόχων που έθετε.[12]

Από την παραπάνω αδρομερή εξιστόρηση των γεγονότων ανακύπτει ένα αναπόδραστο συμπέρασμα. Τα Δεκεμβριανά δείχνουν το πόσο βλαπτική για το συμφέρον της πλειονότητας είναι η απουσία μετριοπαθών πολιτικών δυνάμεων, η καχυποψία των πολιτικών, η αντίληψη της πολιτικής ως αρένας, αλλά και η πολιτική ανωριμότητα των υπεύθυνων για την άσκηση της εσωτερικής πολιτικής. Ο Στάλιν, το 1945, είχε διαγνώσει το βασικό πρόβλημα των ελληνικών πολιτικών ελίτ της εποχής: «Οι Έλληνες δεν έχουν συνηθίσει ακόμα τον διάλογο γι’ αυτό κόβει ο ένας το κεφάλι του άλλου». [13]

Ολοκληρώνοντας την αδρομερή εξιστόρηση των γεγονότων, επιχειρήσαμε να καταγράψουμε όψεις των όσων διαδραματίστηκαν τον Δεκέμβριο του 1944 σε συνδυασμό με τις αντιθετικές κρίσεις των πρωταγωνιστών αλλά και τις αλληλοσυγκρουόμενες ιστοριογραφικές προσεγγίσεις, εστιάζοντας σε αυτήν που αξιολογήσαμε ως πλησιέστερη στην αλήθεια. Ο αναγνώστης ας έχει υπόψη του ότι ο ιστορικός έχει υποχρέωση  να αναβιώσει τα ιστορικά γεγονότα, να τα καταγράψει με αντικειμενικότητα, όμως η ερμηνεία που θα δώσει χρωματίζεται από τον υποκειμενισμό του, ακυρώνοντας, φαινομενικά και όχι ουσιαστικά, την αντικειμενικότητά του. Πλέον, απομένει στον κριτικό αναγνώστη να σταθεί στην εκδοχή που φαντάζει πειστικότερη στην κρίση του, με βάση τις δικές του ιδεολογικοπολιτικές ορίζουσες.

Απελευθέρωση της Αθήνας 8/10/1944

Φωτογραφία από τη διαδήλωση της 3ης Δεκεμβρίου 1944

[1] Λιάκος Αντώνης, Ο Ελληνικός 20^ος αιώνας, σ.298. Η Χωροφυλακή είχε συγκροτηθεί, μεταξύ άλλων, από φιλομοναρχικούς και από άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας, οι οποίοι στη γερμανική κατοχή υποστήριζαν τις εκκαθαρίσεις των αριστερών.

[2] Παπανδρέου Γεώργιος, Καθημερινή, 2/3/1948/

[3] Στο ίδιο άρθρο ο Παπανδρέου αναφέρεται στη συμμετοχή του ΕΑΜ στον σχηματισμό της Κυβέρνησης του Λιβάνου, τον Μάιο του 1944 και στη Συμφωνία της Καζέρτας, με την υπαγωγή των στρατιωτικών δυνάμεων του ΕΛΑΣ στη στρατιωτική διοίκηση του Στρατηγού Σκόμπυ.

[4] Ηλιού Φίλιππος, Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος, σ.93.

[5] Πρόκειται για την αγγλοσοβιετικήσυμφωνία των ποσοστών που καταγράφηκε σε «ένα κομμάτι χαρτί», σύμφωνα με την οποία το ποσοστό επιρροής της Αγγλίας στην Ελλάδα καθοριζόταν στο 90% και της Σοβιετικής Ένωσης στο 10%.

[6] Η εκτίμηση για τη Ρουμανία διατυπώνεται από τον Αλβανό Ραϋμόνδο, Ο ελληνικός εμφύλιος, σ 56-57, για τη Ρουμανία και για την Πολωνία από τον Μαθιόπουλο Βάσο, Ο Δεκέμβρης του 1944, σ. 113-115.

[7] Στο ίδιο, σ. 108-109 και 122.

[8] Αλιβιζάτος, Νίκος, «Ηταν αναπότρεπτος ο Εμφύλιος Πόλεμος;», Καθημερινή, 30/11/2008.

[9] Μαθιόπουλος, σ. 45.

[10] Κατά τον Νίκο Μαραντζίδη, Εμφύλια Πάθη, σ. 299, στην παραδοσιακή πλευρά της αριστερής ιστοριογραφίας, τα Δεκεμβριανά καταγράφονται ως μια τραγική εξέλιξη, καθώς το ΚΚΕ είχε την πραγματική εξουσία και την παρέδωσε. Η ιστοριογραφική που εκφράζει την πλευρά των νικητών του Εμφυλίου θεωρεί τα Δεκεμβριανά ως βίαιη απόπειρα κατάληψης της εξουσίας από το ΚΚΕ, όπως εκτιμά ο Λιάκος, σ. 272.

[11] Ηλιού Φίλιππος, ό.π., σ.21-22.

[12] Ηλιού, ό.π, σ.23.

[13] Η δήλωση καταγράφεται στο βιβλίο του Μαθιόπουλου, ό.π, σ.229.

The post Τα Δεκεμβριανά ως «δώρον του Υψίστου» appeared first on Νέα Φλώρινα.

Φιλόλογος

Kι η πατρίδα μια τοιχογραφία μ’ επιστρώσεις διαδο-

χικές φράγκικες ή σλαβικές που αν τύχει και βαλθείς για να την αποκαταστήσεις πας αμέσως φυλακή

και δίνεις λόγο

Οδυσσέας Ελύτης, στίχοι 4-6 από το «Δώρο Ασημένιο Ποίημα»

Οι παραπάνω στίχοι του ελληνοκεντρικού ποιητή ταιριάζουν αρμονικά στην ταυτότητα της Φλώρινας όπως αυτή διαμορφώθηκε από την απόθεση και τον συγκερασμό πολιτισμικών στοιχείων. Αντικείμενο του παρόντος άρθρου είναι η αδρομερής αναφορά στον μετασχηματισμό της Φλώρινας από μία οθωμανική πολίχνη σε χώρο ομογενοποίησης ενός εθνοτικά και πολιτισμικά ετερόκλητου πληθυσμού, ο οποίος είτε ζούσε είτε κατέφθασε σε αυτήν ως αποτέλεσμα των εξελίξεων που έλαβαν χώρα στα Βαλκάνια στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.

Το πολιτικό πλαίσιο και οι συνθήκες της «αναγεννήσεως» του 1912 έχουν πλήρως εξακριβωθεί.Η Ελλάδα συμμάχησε με τα βαλκανικά κράτη και επιτέθηκε από τον νότο στην αποσαθρωμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στην πολεμική συγκυρία, ο Υπίλαρχος Ιωάννης Άρτης εισήλθε στην πόλη και την απελευθέρωσε «εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου»[1].

Στις αρχές Δεκεμβρίου του 1912, η 6η Μεραρχία ξεκίνησε από τη Φλώρινα με κατεύθυνση τη βορειοδυτική Μακεδονία έχοντας ως στόχο την απελευθέρωση της Κορυτσάς, της Αθήνας της Μακεδονίας[2]. Ο ελληνικός στρατός, υπό την ηγεσία του Υποστράτηγου Δαμιανού, αφού νίκησε τις Οθωμανικές στρατιωτικές δυνάμεις, εισήλθε στην Κορυτσά στις 6 Δεκεμβρίου του 1912. Με τη συνθήκη του Λονδίνου στις 30 Μαΐου 1913, η Φλώρινα κατακυρώθηκε οριστικά στο ελληνικό κράτος, όχι όμως και η Κορυτσά, μολονότι η αστική τάξη της πόλης εξεγέρθηκε το 1914 με πρωτεργάτες τους μετέπειτα κάτοικους Φλώρινας, Γεώργιο Σούλιο και Δημήτριο Τούση. Το άλλο μεγάλο εμπορικό και πνευματικό κέντρο της βορειοδυτικής  Μακεδονίας, το Μοναστήρι, είχε καταληφθεί από τους Σέρβους στον Α΄ Βαλκανικό πόλεμο.

 Έτσι, η αποτυχία ενσωμάτωσης των δύο γειτονικών μητροπόλεων στον ελληνικό κορμό, αλλά και η ανθρωπιστική τραγωδία της προσφυγιάς το 1922 επισφράγισαν τις οικονομικές και πολιτισμικές αλλαγές στη Φλώρινα.

Νέος στόχος του ελληνικού εθνικού αφηγήματος, που αντανακλάται ιδανικά στην περίπτωση της Φλώρινας, ορίστηκε η ομογενοποίηση των χριστιανικών πληθυσμών. Οι τέως υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και στο εξής πολίτες του ελληνικού έθνους-κράτους, έχοντας ζήσει σε διαφορετικά μορφωτικά και πολιτισμικά πεδία, έπρεπε να ενσωματωθούν οργανικά στην πολυθρησκευτική και πολυγλωσσική Φλώρινα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στην επαρχία της Φλώρινας, μετά το 1922, εγκαταστάθηκαν 3.170 οικογένειες ή 12.220 πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία[3].

Η άφιξη των φερέοικων πληθυσμών αποτέλεσε σημείο καμπής στην οικονομική και πολιτισμική εξέλιξη της μεσοπολεμικής κοινωνίας και λειτούργησε ευεργετικά στον μετασχηματισμό της Φλώρινας από μια «άσημη τουρκόπολη σε μια μια εκ των λαμπροτέρων πόλεων της Μακεδονίας»[4]. Στο εγχείρημα του εκπολιτισμού, της ψυχολογικής ταύτισης και της ενσωμάτωσης των αλλόφωνων πληθυσμών (Σλαβόφωνοι, Αρβανιτόφωνοι, Βλαχόφωνοι και Τουρκόφωνοι) στην πολιτισμική κοινότητα του ελληνικού Έθνους καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν ο μηχανισμός της εκπαίδευσης, ο Τύπος και οι πολιτιστικοί Σύλλογοι[5].

Βέβαια, όλοι οι νεοφερμένοι δεν κατατάσσονται στον ιδεότυπο του ταλαιπωρημένου, φτωχού και αγράμματου ανθρώπου που έψαχνε ένα κομμάτι γης για να επιβιώσει. Πολλοί απ’ αυτούς ανήκουν στο δυναμικό του κοσμοπολίτικου Ελληνισμού, με επιρροές από την ευρωπαϊκή κουλτούρα την οποία και μετακένωσαν ποικιλοτρόπως στη Φλώρινα.

Η πολιτική δράση του Γεωργίου Μόδη και η οικονομική συνεισφορά της Ελένης Δημητρίου στην ανέγερση του Νοσοκομείου Φλώρινας είναι ίσως οι πιο γνωστές περιπτώσεις. Ο Κορυτσαίος εργολάβος Δημήτριος Ιωάννου Τούσης, στη διάρκεια της εξορίας του στη Μασσαλία, γνώρισε τη γαλλική αρχιτεκτονική και την αποτύπωσε σε δημόσια και ιδιωτικά κτήρια της Φλώρινας. Ο Μοναστηριώτης Θεόδωρος Μόδης, ο επονομαζόμενος μικρός, εξοικείωσε τους Φλωρινιώτες πολίτες με την ιδέα της συλλογικής διεκδίκησης συμφερόντων. Ο Καυκάσιος δάσκαλος Καλαϊτζίδης υλοποίησε στις Κάτω Κλεινές το σύστημα της συνεταιριστικής γεωργίας και την εκμετάλλευση της υπεραξίας του παραγόμενου προϊόντος προς όφελος της κοινότητας[6]. Οι γηγενείς μετανάστες που εγκατέλειπαν την περιφέρεια για τις ΗΠΑ, την Αυστραλία, την Αργεντινή, με τα εμβάσματά τους κράτησαν όρθια την οικονομία της Φλώρινας στην περίοδο της μεγάλης κρίσης (1928-1932) αλλά και απαθανάτισαν την επιτυχία τους με λαμπρά οικοδομήματα.

Φυσικά, μέσα στους κόλπους της φλωρινιώτικης κοινωνίας, υπήρξαν και διαχωριστικές γραμμές. Οι εθνοτικές και ταξικές συγκρούσεις για τη διανομή γης, η εκτεταμένη καχυποψία του ελληνικού κράτους εις βάρος των σλαβόφωνων, η «εκούσια» μετανάστευση, τα πελατειακά δίκτυα, η συμπεριφορά των κατώτερων κρατικών υπαλλήλων στην περιοχή ως «δορυαλώτου αποικίας»[7] αλλοιώνουν την εικόνα της αντιφατικής ενότητας που διατρέχει την επίσημη ιστοριογραφία. Την ίδια περίοδο, στην τοπική κοινωνία, εκδηλώθηκαν κεντρομόλες δυνάμεις προς το ελληνικό κράτος και αναπτύχθηκε, παράλληλα, ο μακεδονικός τοπικισμός με στόχους τη διάκριση της Φλώρινας σε εθνικό επίπεδο και την άρση των ανισοτήτων από την υπόλοιπη Ελλάδα. Απότοκο ήταν η συγκρότηση ενός επιστημονικού δυναμικού το οποίο επέστρεψε στη Φλώρινα και ενίσχυσε την πρόοδο της πόλης.

Στο σημασιολογικό, λοιπόν, φορτίο της επετείου συμπυκνώνονται μια σειρά από συμβολισμούς.

Η 8η Νοεμβρίου καταρχήν σηματοδοτεί το τέλος της παρουσίας του εκτός συνόρων Ελληνισμού στη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας και την έλευσή τους στη Φλώρινα. Η ενεργοποίησή τους στον πολιτικό, κοινωνικό και πνευματικό πεδίο έθεσε τις βάσεις για την εισαγωγή μιας νέας κουλτούρας στην παλιά «τουρκόπολη» και συνέβαλε στον αστικό μετασχηματισμό της. Μέσα σε λιγότερο από τριάντα χρόνια, η Φλώρινα απέκτησε υποδομές, προικοδοτήθηκε με κέντρα εκπαίδευσης, εξελίχθηκε σε τουριστικό προορισμό παραθεριστών ακόμα και από την Αίγυπτο, ενισχύθηκε η γεωργική παραγωγή της, διακρίθηκε στους τομείς πνεύματος και πολιτισμού. Κυρίως όμως απορροφήθηκαν από την τοπική κοινωνία οι κραδασμοί που προκάλεσε η οικονομική καχεξία και η πλημμελής γνώση των τοπικών συνθηκών από μέρους του επίσημου κράτους. Εύλογα, η αναγκαστική συνοίκηση των ετερογενών πολιτισμικών συλλογικοτήτων δε στάθηκε αφορμή ώστε να προκληθεί μια αγεφύρωτη διαιρετική τομή μεταξύ των γηγενών και νεήλυδων κατοίκων, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του «σύντομου» ελληνικού Μεσοπολέμου.

[1] 8 Νοεμβρίου, Νέοι Καιροί (8/11/1934)

[2] Γ., Μπαϊρακτάρης (1926), Τα κατά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας της πόλεως και επαρχίας Κορυτσάς.

[3] Έλεγχος, 1/10/1926.

[4] Η απελευθέρωσις της Φλωρίνης, Φωνή του Λαού (8/11/1931).

[5] S. Iliadou-Tachou,  A. Andreou, The development of the Semi-urban Centers of Western Greek Macedonia (1912-1936).

[6] Αι Κάτω Κλειναί, Έθνος, (26/9/1931)

[7] Φ., Δραγούμης, (1922-1925). Πολιτικαί Αρχαί.

The post Ο συμβολισμός της 8ης Νοεμβρίου appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ο παλιός βουλευτής των Αγροτικών στη Φλώρινα, Φίλιππος Δραγούμης, κατέφθασε στην πόλη ως επικεφαλής του συνασπισμού των φιλοβασιλικών πολιτικών δυνάμεων στην εκλογική περιφέρεια του νομού. Αποστολή του ήταν να συσπειρώσει τους εθνικόφρονες∙ ωστόσο, η προσδοκία των Λαϊκών δεν ευδοκίμησε. Ο Μπινόπουλος, έτερος ισχυρός πάτρωνας του Λαϊκού Κόμματος και σφοδρός πολέμιος του Δραγούμη, εξακόντιζε δημόσια κατηγορίες κατά του Βασιλιά, των επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος και του Δραγούμη, αποκαλώντας τους δοσίλογους και αυτονομιστές. Ο Λεχοβίτης στην καταγωγή Μπινόπουλος άρχισε τότε να κινείται, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Δραγούμη, για να σχηματίσει ξεχωριστό συνδυασμό συνεννοούμενος ακόμη και με γνωστούς βουλγαρόφρονες και κομμουνιστές[1]. Ο Δραγούμης, από την άλλη, θέλησε να διευρύνει το μέτωπο των συνεργαζόμενων δυνάμεων με τη συμμετοχή και του βενιζελικού βουλευτή Μόδη, αλλά η παρέμβαση του Γ. Παπανδρέου, ενός εκ των αρχηγών της Ε.Π.Ε., ακύρωσε τη συμπόρευση του Μόδη με τους μοναρχικούς. Τελικά, Μπινόπουλος και Μόδης προχώρησαν σε μια παράταιρη συνεργασία κάτω από τη σημαία της Ε.Π.Ε.

Είναι φανερό ότι η μεσοπολεμική διαίρεση σε βασιλικούς και δημοκρατικούς είχε ατονήσει στην πολιτική σκηνή της Φλώρινας και αναδυόταν μια νέα διαιρετική τομή: οι παλιοί πολιτικοί αντίπαλοι στοιχίζονταν, πλέον, γύρω από την αναθεωρημένη ιδέα της εθνικοφροσύνης εναντίον του «επικινδύνου και αθέου Κομμουνισμού»[2].

Στις εκλογές του 1946, οι ψηφοφόροι της Φλώρινας βρέθηκαν μπροστά σε ένα ανελαστικό εκλογικό δίλημμα καθώς η συμμετοχή τους στην εκλογική διαδικασία συνεπαγόταν την εθνικοφροσύνη τους. Έτσι, ο βενιζελικός Μόδης, σε δημόσια ομιλία του, επιστρατεύοντας τη στρατηγική της συστηματικής (sic) ασάφειας περιέγραψε το εκλογικό ζητούμενο ως αγώνα μεταξύ Ελλήνων και μη ελλήνων, μεταξύ ανθρώπων και απανθρώπων[3]. Οι ιεροφάνται της ωμότερης δικτατορίας και απόστολοι του κόκκινου φασισμού, κατά τον Μόδη, αρνούνταν την ιδέα του έθνους και έστηναν ιδεολογικά τείχη ανάμεσα στους Έλληνες. Ο Δραγούμης, από την πλευρά του, έκανε λόγο για τον εθνικό χαρακτήρα των εκλογών εκτιμώντας ότι το ΚΚΕ, «τυφλόν όργανον του ΚΚ Μακεδονίας», απειλούσε την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας.

Οι πολιτικοί της δεξιάς και της κεντρώας παράταξης στη Φλώρινα προέβαλαν τον πατριωτισμό τους και αμφισβήτησαν τον πατριωτισμό της Αριστεράς. Το πατριωτικό καθήκον στην οπτική τους νοηματοδοτούνταν ως ανάγκη να προασπιστεί η ακεραιότητα της Μακεδονίας από τους κομμουνιστές. Παρότι το πολιτειακό ζήτημα οπισθοχώρησε στην εκλογική ατζέντα της Φλώρινας, το εκλογικό διακύβευμα συνδέθηκε υπόρρητα και με τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει ο Βασιλιάς Γεώργιος στην ικανοποίηση των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία και στη Βόρεια Ήπειρο. Ας σημειωθεί ότι οι εδαφικές διεκδικήσεις της Ελλάδας ήταν απότοκο του ιδιότυπου μεγαλοϊδεατισμού που αναβίωσε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στον προεκλογικό λόγο της εποχής κυρίαρχες ήταν οι αναφορές στη βία. Όλες οι πολιτικές παρατάξεις είτε συμμετείχαν είτε απείχαν από τις εκλογές επιχείρησαν να μεταθέσουν αμοιβαία την ευθύνη για τη βία στους αντιπάλους τους και να εμφανίσουν τη δική τους παράταξη ως αμυνόμενη και αναγκασμένη να προστατευθεί από τη βία της άλλης.

Έτσι, για τον Νίκο Κέντρο, η προεκλογική βία στη Φλώρινα ξεκίνησε από φιλοβασιλικές οργανώσεις που βρέθηκαν σε αγαστή συνεργασία με κρατικά όργανα. Στην πόλη και σε χωριά της υπαίθρου οργανώθηκαν, όπως κατήγγειλε, αντικομουνιστικές διαδηλώσεις των αντιδραστικών δυνάμεων[4]. Η περίοδος της Λευκής Τρομοκρατίας, όπως ονομάστηκε, χρησιμοποιήθηκε ως άλλοθι από τους Κομμουνιστές για να απόσχουν από τις εκλογές, γεγονός που αργότερα αναγνωρίστηκε από τον Ζαχαριάδη ως στρατηγικό σφάλμα.

Για την τοπική εφημερίδα Έθνος και τον Μόδη, από την άλλη, η βία προερχόταν από τις συμμορίες που κάλυπτε το ΚΚΕ:

«Και εδώ (σ.σ. στη Φλώρινα) είχαμε εκατόμβας. Ο καπετάν Στέφος και το σεμνό και παρθενικό παλλικάρι ο υιός του, ο δικηγόρος Σταμπουλίδης, ένας πτωχός και άγιος άνθρωπος, οι εξ εθνομάρτυρες του Φλαμπούρου, το ζεύγος Γεωργιάδη, οι δύο ενωμοτάρχαι, Βαρβαρρήγος και τόσοι άλλοι άνδρες και γυναίκες»[5].

Σε τέτοιο κλίμα ακραίας πόλωσης αποσιωπήθηκαν πολιτικά ζητήματα όπως η αποκατάσταση της τάξης, της δικαιοσύνης, της ισοπολιτείας και η ισότιμη συμμετοχή της Μακεδονίας στη διοίκηση.

Τελικά, στην εκλογική περιφέρεια Φλώρινας που τότε περιλάμβανε και την Καστοριά, κατήλθαν τέσσερις συνδυασμοί με τη βενιζελική παράταξη να κατέρχεται τριχοτομημένη.

Α. Το Κόμμα Φιλελευθέρων με αρχηγό τον Θεμιστοκλή Σοφούλη με πανελλαδικό ποσοστό 14,39% και 26,22% στην επαρχία Φλώρινας.

 Β. Ο Συνδυασμός Εθνικής Πολιτικής Ενώσεως (Ε.Π.Ε.) με πανελλαδικό ποσοστό 19,28% και 23,74% στην επαρχία Φλώρινας.

Γ. Η Ηνωμένη Παράταξις Εθνικοφρόνων (Η.Π.Ε.) στην οποία μετείχαν το Λαϊκό Κόμμα, το Κόμμα Εθνικών Φιλελευθέρων με πανελλαδικό ποσοστό 55,12% και 49,18% στην επαρχία Φλώρινας.

Δ. Ο Συνδυασμός Ενώσεως Εθνικοφρόνων με υποψήφιους τους Παντελή Παπαθανασίου και Μιχαήλ Κοντίδη[6] με πανελλαδικό ποσοστό 2,94% και 0,86% στην επαρχία Φλώρινας.

Στις 7 έδρες που αναλογούσαν στον Νομό Φλώρινας εκλέχθηκαν οι βουλευτές: Φίλιππος Δραγούμης, Αναστάσιος Νταλίπης, Περικλής Ηλιάδης και Γεώργιος Αριστείδου από την Η.Π.Ε., Γεώργιος Σπυρόπουλος και Γεώργιος Τζώρτζης από το Κόμμα Φιλελευθέρων και ο Στέργιος Μπινόπουλος από την Εθνική Πολιτική Ένωση.

Όπως φαίνεται από τα αποτελέσματα, την πλειοψηφία στην επαρχία Φλώρινας συγκέντρωσε αθροιστικά η παράταξη του Κέντρου, παρότι σε εθνικό επίπεδο η νίκη των μοναρχικών υπήρξε ηχηρή. Το πολιτικό προσωπικό που στάλθηκε από τον Νομό στη Βουλή δεν ανανεώθηκε σε σχέση με την τελευταία εκλογική αναμέτρηση του 1936. Η πολιτική εξακολουθούσε το 1946 να παραμένει ένας χώρος περίκλειστος για νέους πολιτικούς, όπως ο πρόσφατα εκλιπών Δημοσθένης Θεοχαρίδης ο οποίος, σε ηχογραφημένη του μαρτυρία, θέλησε να κατέλθει, αλλά αποθαρρύνθηκε από τον Μόδη. Φαίνεται ότι τα τοπικά πελατειακά δίκτυα κατάφεραν να διατηρήσουν στη συνείδηση των εκλογέων της Φλώρινας ισχυρή την εικόνα των πολιτικών πατρώνων του Μεσοπολέμου. Έτσι, ούτε η αποκήρυξη της βασιλείας από τον Δραγούμη εμπόδισε το 77% των ψηφοφόρων της μοναρχικής Ηνωμένης Παράταξης να τον ψηφίσουν ούτε τα φιλοβασιλικά φρονήματα του Μπινόπουλου έπαιξαν ρόλο στην υπερψήφισή του από το 70% των οπαδών της βενιζελογενούς Ε.Π.Ε.

Το ποσοστό της πανελλαδικής αποχής αποτέλεσε μία από τις ιστορικές ιδιομορφίες και οι μέχρι σήμερα υπολογισμοί δίνουν διαφορετικά μεγέθη. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Νίκου Κέντρου, η αποχή στη Φλώρινα ανήλθε στο 66%[7]. Οι εκτιμήσεις της εφημερίδας Έθνος βρίσκονται πιθανόν πλησιέστερα στην πραγματικότητα[8]∙ ακολουθώντας τη μεθοδολογία που προτείνει ο Ηλίας Νικολακόπουλος[9], την οποία εφαρμόζει και ο Ραϋμόνδος Αλβανός στη διατριβή του, υπολογίζουμε την αποχή στην επαρχία Φλώρινας σε 26,15%.

Αμέσως μετά τις εκλογές, οι τόνοι της αντιπαράθεσης ανέβηκαν και άρχισε να ωριμάζει σε αμφότερες τις πλευρές, η ιδέα προσφυγής στη βία για την επίλυση των διαφορών.Η επίθεση 60 ανταρτών στον αστυνομικό σταθμό Λιτοχώρου, τη νύχτα πριν τις εκλογές, ερμηνεύτηκε από τις αστικές δυνάμεις ως η τρίτη απόπειρα ένοπλης κατάληψης της εξουσίας. Οι εκλογές του 1946 λειτούργησαν ως επιταχυντής για την έναρξη της τέταρτης εμφύλιας σύρραξης στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

Πουγαρίδης Στέφανος, Φιλόλογος

Σημείωση: Το άρθρο βασίζεται σε εισήγηση στο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2017 στη Φλώρινα.

[1] Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Φίλιππου Δραγούμη Φακ. 70, «Φλώρινα 8 Μαρτίου 1946».

[2] Ό.π.

[3]«Ο λόγος του κ. Γ. Χ. Μόδη», εφημ. Έθνος, 1 Μαρτίου 1946

[4] Κέντρος, Ν., Ο Εμφύλιος στη Φλώρινα, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2011

[5] «Ο λόγος του κ. Γ. Χ. Μόδη», εφημ. Έθνος, 1 Μαρτίου 1946

[6] Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Φίλιππου Δραγούμη, Φ. 70, ΥΦ. 1, έγγρ. 28, «Προκήρυξις».

[7]Κέντρος, Ν., Ο Εμφύλιος στη Φλώρινα, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2011 σ. 81-83.

[8] Έθνος, «Τα αποτελέσματα των εκλογών», 5 Απριλίου 1946.

[9] Νικολακόπουλος Η., Η Καχεκτική δημοκρατία, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2001, σ. 80-81.

The post Οι εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 στη Φλώρινα appeared first on Νέα Φλώρινα.