Ενώ το ESDM απευθύνεται σε όλους τους αναπτυξιακούς τομείς που αφορούν στα παιδιά, εστιάζει κυρίως:

• στην ενίσχυση των κοινωνικο-συναισθηματικών ικανοτήτων,
• στην ενίσχυση των γνωστικών και γλωσσικών ικανοτήτων των παιδιών, επειδή η ανάπτυξη σε αυτούς τους τομείς επηρεάζεται ιδιαίτερα από τον αυτισμό.

Οι πρακτικές παρέμβασης βασίζονται σε επαναλαμβανόμενα στοιχεία από την έρευνα για την πρώιμη παιδική ηλικία μάθησης – ανάπτυξη μάθησης και στην εφαρμοσμένη ανάλυση συμπεριφοράς. Το ESDM χρησιμοποιεί μια προσέγγιση που βασίζεται σε δεδομένα για τη μάθηση και την πρόοδο των παιδιών.

Επειδή η μάθηση βρεφών-νηπίων επηρεάζεται έντονα από την ποιότητα των σχέσεων μεταξύ παιδιών και ενηλίκων, το ESDM περιλαμβάνει τη χρήση ευαίσθητων στρατηγικών που ανταποκρίνονται στις καθημερινές ευκαιρίες μάθησης που παρέχονται από γονείς και μέλη της οικογένειας για την υποστήριξη της μάθησης των παιδιών.

Έτσι, το ESDM συνδυάζει μια αναπτυξιακή, βασισμένη στο παιχνίδι και στη σχέση προσέγγιση με αρχές εφαρμοσμένης ανάλυσης συμπεριφοράς για να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο σύνολο το οποίο είναι εξατομικευμένο αλλά παράλληλα ακολουθεί στρατηγικές που αναλύονται σε εγχειρίδιο: μια νατουραλιστική, αναπτυξιακή-συμπεριφορική παρέμβαση (NDBI) που επιτρέπει σταδιακές αλλαγές ενώ παράλληλα έχει το χαρακτήρα μιας διδακτικής προσέγγισης που βασίζεται στο μαθησιακό προφίλ ενός συγκεκριμένου παιδιού για τη διασφάλιση της μέγιστης προόδου στους μαθησιακούς στόχους.

Δήμητρα Σαμαρά
Λογοθεραπεύτρια, M.A , MSC

Πηγή :
https://esdm.gr/

The post Ας γνωρίσουμε το πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης ESDM appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ορισμός και Ταξινόμηση της δυσλεξίας

Η έννοια της «μη αναμενομένης» ή «απροσδόκητης» δυσκολίας στη δυνατότητα των μαθητών για ανάγνωση συνιστά το κύριο χαρακτηριστικό στον ορισμό της δυσλεξίας. Ουσιαστικά, πρόκειται για μία διαφοροποίηση ανάμεσα στην επίδοση του μαθητή που παρατηρείται στη σχολική τάξη και σε εκείνη που προσδοκούν ότι θα έχει ο μαθητής (Ferreretal, 2010). Οι σχολικές επιδόσεις του μαθητή, που προσδοκούν ότι θα έχει, στηρίζονται στο Δείκτη Νοημοσύνης του μαθητή. Έτσι, βάσει αυτού του στοιχείου η δυσλεξία βασίζεται στις δυσκολίες ανάγνωσης, οι οποίες δεν αποτελούν στοιχείο χαμηλού διανοητικού επιπέδου. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό για τη διαφοροδιάγνωση της δυσλεξίας προερχόμενη από τη νοητική υστέρηση σε σχέση με τη διάγνωση της δυσλεξίας (Tunmer & Greaney, 2010).

Η δυσκολία των μαθητών στην ανάγνωση, που στοιχειοθετείται από τη διαφοροποίηση ανάμεσα στη χρονολογική και αναγνωστική ηλικία, αποτελεί έναν ορισμό της δυσλεξίας. Από τα ανωτέρω προκύπτει μία σύγχυση για το αν πρέπει να ταξινομούνται ή να τοποθετούνται σε διαφορετική κατηγορία συμπτώματα, που ενισχύουν αυτήν την απόκλιση, ενώ αποδεικνύει ότι  οι τύποι των δοκιμασιών για την αναγνωστική ηλικία των μαθητών καθορίζουν τη διάγνωση (Williams&Lynch, 2010).

Η δυσλεξία δύναται να οριστεί ως μία ειδική μαθησιακή δυσκολία , η οποία έχει νευρολογική προέλευση και εντοπίζεται λόγω δυσκολιών στην ακριβή και εύκολη αναγνώριση λέξεων καθώς και έλλειμμα στη δυνατότητα αποκωδικοποίησης, γραφοφωνημικής αντιστοίχισης και ορθογραφίας. Το έλλειμμα στη φωνολογική διαδικασία αποτελεί την κύρια αιτία πρόκλησης των δυσκολιών αυτών, που είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι αρκετές φορές δε λαμβάνεται υπ’ όψιν, εν αντιθέσει με άλλες γνωστικές δεξιότητες και κατ’ επέκταση την παροχή αποτελεσματικής διδασκαλίας στο σχολείο (International Dyslexia Association, 2017).

Ορισμός της δυσλεξίας και διδακτικές πρακτικές

Οι ορισμοί έχουν σημαντική επίδραση στην κύρια διαγνωστική αξιολόγηση  και συνεπώς στις στρατηγικές εκείνες για την αντιμετώπιση των μεθόδων εκείνων που οι εκπαιδευτικοί στηρίζονται μέσα στη σχολική αίθουσα. Η διαμόρφωση κατάλληλου περιβάλλοντος μέσα στην τάξη μπορεί να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στη δυσκολίες που παρουσιάζουν οι μαθητές στην ανάγνωση (Στασινός, 2015). Απεναντίας, ένα περιβάλλον, το οποίο δεν έχει υιοθετήσει φιλικές εκπαιδευτικές μεθόδους ενδέχεται να αυξήσει τις πιθανότητες δυσκολιών στην ανάγνωση ακόμη και στην περίπτωση που κάποιος μαθητής έχει καλύτερα προγνωστικά δεδομένα (Mascherettietal.,2013).

Συμπεριληπτικό Σχολείο

Η συμπεριληπτική εκπαίδευση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του κάθε μαθητή όχι ως ένα μέλος με ιδιαιτερότητες και υποτιμημένο αλλά ως ισότιμο μέλος της σχολικής τάξης (Reid,2012). Το κάθε μέλος, ως μέρος του όλου, ενδέχεται να χρειαστεί παροχή βοήθειας και στήριξης, ώστε να μπορέσει να προσαρμοστεί στα δεδομένα της τάξης και να εξοικειωθεί με τους λοιπούς μαθητές (Reid, 2012). Αυτού του είδους η εκπαίδευση έχει αποτέλεσμα όταν η κοινωνία αγκαλιάζει συντονισμένα τις εκπαιδευτικές διαδικασίες.

Έχει διαπιστωθεί πως οι δυσλεκτικοί μαθητές των σχολικών τάξεων έχουν αυξημένες εκπαιδευτικές ανάγκες. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι οι μαθητές με δυσλεξία δεν παρουσιάζουν όλοι γνωστικά προβλήματα, ως μία σχέση αιτίου-αιτιατού,  εφόσον δεχθούν υποστήριξη θα παρουσιάσουν βελτίωση (Waldie, Austin, Hattie & Fairbrass, 2014). Αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους ορισμούς που δίνουμε στη δυσλεξία αλλά και την κατηγοριοποίησή της. Τούτων δοθέντων, η δυνατότητα άμεσης διάγνωσης και παρέμβασης στο σχολικό περιβάλλον επηρεάζεται αρκετά από τους ορισμούς της δυσλεξίας (Waldieetal., 2014).

Η ανάγκη για άμεση παρέμβαση στο εκπαιδευτικό πεδίο εστιάζει στην επισήμανση πως το σχολείο για να επικεντρωθεί στη συμπερίληψη θα πρέπει όχι μόνο να επικεντρώνεται στην παροχή βοήθειας αλλά και να προλαμβάνει., πράγμα το οποίο είναι και το κυριότερο. Επομένως, σκοπός πρέπει να είναι οι μαθητές με αναγνωστικές ανάγκες να διαγιγνώσκονται άμεσα και να υπάρχει άμεση παρέμβαση εκ μέρους του σχολείου, με απώτερο σκοπό να δίδονται καλύτερες προοπτικές και δυνατότητες για να παραμένουν οι μαθητές στο γενικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Ειδεμή, δεν έχουμε συμπεριληπτικό σχολείο, όπου συνυπάρχουν μαθητές με δυσλεξία αλλά μαθητές με διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές δυνατότητες στο ίδιο σχολικό περιβάλλον, όπου κυριαρχεί η παιδαγωγική διαδικασία, της οποίας το κέντρο παραμένει ο εκπαιδευτικός (Reid, 2012).

Δήμητρα Σαμαρά
Λογοθεραπεύτρια
Master Συμβουλευτική/ Ψυχοθεραπεία University of East London
MSc Ιατρική Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης  

The post Δυσλεξία και Συμπεριληπτικό Σχολείο appeared first on Νέα Φλώρινα.

Ένα παιδί το οποίο παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι σε ορισμένους τομείς οι σχολικές του επιδόσεις δεν είναι ανάλογες με τις νοητικές του ικανότητες.

Το 1988 η Εθνική Επιτροπή για τις Μαθησιακές δυσκολίες πρότεινε τον εξής ορισμό: Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι ένας γενικός όρος ο οποίος εκδηλώνεται με δυσκολίες στην απόκτηση και χρήση ικανοτήτων ακρόασης, ομιλίας, ανάγνωσης, γραφής, συλλαβισμού ή μαθηματικών ικανοτήτων.

Στο DSMIV (Διαγνωστικό εγχειρίδιο της αμερικανικής ψυχιατρικής εταιρίας μέσω του οποίου ορίζονται οι ψυχικές διαταραχές), οι μαθησιακές δυσκολίες ταξινομούνται στις εξής κατηγορίες:

1. Διαταραχή της ανάγνωσης,
2. Διαταραχή των μαθηματικών,
3. Διαταραχή της γραπτής έκφρασης,
4. Μαθησιακή διαταραχή μη προσδιοριζόμενη αλλιώς.

Αιτιολογία των μαθησιακών δυσκολιών

Διάφορες έρευνες αναφέρουν ότι η αιτία των μαθησιακών δυσκολιών οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες, χωρίς ωστόσο μέχρι σήμερα να μπορεί να επιβεβαιωθεί κάτι.

Ωστόσο, αντί να χάνουμε τον χρόνο μας, προσπαθώντας να εξακριβώσουμε την αιτία που το παιδί δεν μαθαίνει, ας επικεντρωθούμε σε παράγοντες που βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο μας.

Συναισθηματικές επιπτώσεις των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες

Οι αποτυχίες στο πλαίσιο του σχολείου οδηγούν πολλές φορές σε προβλήματα συμπεριφοράς ως αντίδραση στης αποτυχία τους. Περίπου στην ηλικία των 7 ετών τα παιδιά συνειδητοποιούν την αποτυχία. Συγκρίνουν τις επιδόσεις τους με τις επιδόσεις των συμμαθητών τους και καταλαβαίνουν ότι κάπου υστερούν, όμως πιστεύουν ότι οι αποτυχίες τους θα γίνουν επιτυχίες. Στην ηλικία των 10 ετών αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι κάποιες ικανότητες τους βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση:

Οι θεραπευτικοί στόχοι εστιάζουν:

1) Να κατανοήσει το παιδί τα αίτια των δυσκολιών του,

2) Να έχει κίνητρο για μάθηση,

3) Να βιώνει το συναίσθημα της επιτυχίας.

Οπωσδήποτε, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση για τον λογοθεραπευτή από το να βλέπει τους κόπους του να ανταμείβονται παρακολουθώντας την εξέλιξη και την πρόοδο των μαθητών του. Οι μικρές εργασίες, τα οπτικοακουστικά μέσα, το δημιουργικό γράψιμο, το θέατρο, η μουσική, ο χορός, μπορούν και πρέπει να χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να βοηθούν το παιδί να φτάσει πιο ευχάριστα και γρήγορα στο στόχο του αλλά κυρίως για να καταστεί σαφές σε αυτόν τον ίδιο ότι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει δεν είναι ανυπέρβλητες και ότι μπορεί να διεκδικήσει το δικαίωμα της χαράς στη μάθηση, της κοινωνικής προσαρμογής και αναμφίβολα της αποδοχής.

Δήμητρα Σαμαρά

Λογοθεραπεύτρια,

Master Συμβουλευτική και Ψυχοθεραπεία, University of East London

Βιβλιογραφική Ανασκόπηση

Σακελλαρίου, Γ. (2007). Γλωσσικές Δυσκολίες και Γραπτός Λόγος στο Πλαίσιο της Σχολικής Μάθησης. Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα

Κάκουρος, Ε., Μανιαδάκη. Κ. (2006). Ψυχοπαθολογία παιδιών και εφήβων. Αναπτυξιακή προσέγγιση. Τυπωθήτω, Αθήνα

Κολιάδης, Ε. (2002). Γνωστική Ψυχολογία, Γνωστική Νευροεπιστήµη και Εκπαιδευτική Πράξη, ∆’ Tόμος, Αθήνα.

Αναγνωστόπουλος, Δ. Κ., Σίνη Α.Θ. (2006). Διαταραχές Σχολικής Μάθησης & Ψυχοπαθολογία. ΒΗΤΑ, Αθήνα.

The post Μαθησιακές δυσκολίες appeared first on Νέα Φλώρινα.

H Elain Miles στο άρθρο της “Can there be a single Definition of dyslexia?” «Μπορεί να υπάρχει ένας μόνο ορισμός για τη δυσλεξία;» αναφέρει μεταξύ άλλων πως η έννοια της δυσλεξίας δεν μπορεί να συνοψιστεί σε ένα μόνο τύπο και πως η προσπάθεια ορισμού και παράθεσης μεγάλου αριθμού επιμέρους στοιχείων, από τόσα διαφορετικά ακαδημαϊκά και μη αντικείμενα, περιπλέκει και επηρεάζει την ίδια την έρευνα και προτείνει ως καλύτερη λύση τη προσπάθεια περιγραφής και όχι τόσο ορισμού του φαινομένου.

Ο όρος δυσλεξία ανήκει στον Οbredane και σημαίνει δυσκολία στην ανάγνωση με ετυμολογική προέλευση το μόριο “dys”, το οποίο σημαίνει δυσκολία και τη λέξη “lecture” που σημαίνει ανάγνωση.

Ο επικρατών ορισμός από το 2003 αποδίδεται από τη διεθνή ένωση δυσλεξίας, η οποία επισημαίνει ότι η δυσλεξία συνιστά ‘’ένα είδος δυσκολίας που σχετίζεται με όλες τις πλευρές της γλωσσικής λειτουργίας- την ανάγνωση, τη γραφή, την κατανόηση, την έκφραση. Η δυσλεξία επηρεάζει και τον προφορικό λόγο, επειδή δυσχεραίνεται η επεξεργασία του λόγου σε όλα τα επίπεδα της γλωσσικής λειτουργίας.

Αίτια

Όπως και ο ορισμός της δυσλεξίας έτσι και η αναζήτηση της αιτιολογίας της αποτέλεσε αγκάθι στους κύκλους των επιστημόνων τις τελευταίες δεκαετίες με τη διερεύνηση και δημοσίευση πλήθους αλληλοσυγκρουόμενων μελετών.

Οι υποθέσεις για την αιτία της δυσλεξίας είναι:

Α) Νευρολογικής Υπολειτουργίας,

Β) Ελλιπούς Ημισφαιρικής Κυριαρχίας,

Γ) Γενετικών Ανωμαλιών στην αντιληπτική και γνωστική επεξεργασία.

Συμπτώματα μαθητών με δυσλεξία

Τα κυριότερα λάθη που γίνονται από τους μαθητές με δυσλεξία και τα οποία έχουν επισημανθεί από πολλούς ερευνητές είναι τα εξής:

Στην ανάγνωση

• Δυσκολία στη διάκριση διαφορετικών λέξεων, οι οποίες περιλαμβάνουν ίδια γράμματα π.χ. διαβάζουν ‘’της’’ αντί ‘’στη ‘’.
• Λανθασμένη προφορά φωνηέντων.
• Παρεμβολή άσχετων φωνημάτων στην ανάγνωση λέξεων.
• ‘’Καθρεφτική ανάγνωση’’ π.χ. διαβάζουν ‘’χα’’ αντί ‘’αχ’’, ‘’σάκα’’ αντί ‘’κάσα’’.
• Ενδεχόμενη αντικατάσταση μιας λέξης με άλλη με παρόμοια σημασία, π.χ. ‘’σκοτεινός’’ αντί ‘’μαύρος’’.
• Δεν υπάρχει ροή, κομπιάζουν, χάνουν τη σειρά, επαναλαμβάνουν ή σταματούν χωρίς λόγο.
• Διαβάζουν αργά.
• Πολλές φορές δεν κατανοούν το κείμενο που διαβάζουν.

Στη γραφή

• Ατελής ευθυγράμμιση των λέξεων πάνω στο χαρτί.
• Χρήση κεφαλαίων γραμμάτων ανάμεσα στα μικρά.
• Ακαταστασία, με αποτέλεσμα οι λέξεις να είναι δυσανάγνωστες.
• Αντικατάσταση παρόμοιων σχηματικά γραμμάτων π.χ. αδεργός αντί αδερφός.
• Αντικατάσταση γραμμάτων.

Στην ορθογραφία

• Οι μαθητές με δυσλεξία αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να γράψουν σωστά και ορθογραφημένα, ενώ συνήθως κόβουν τις λέξεις και καταργούν τα μεταξύ τους όρια μεταφέροντας στοιχεία της μιας λέξης στην άλλη.

Δήμητρα Σαμαρά,

Λογοθεραπεύτρια,

Master Συμβουλευτική και Ψυχοθεραπεία, University of East London

Βιβλιογραφική Ανασκόπηση:

Καρπαθίου, Χ., Δάλλα, Β., Μαρρά, Μ.( 1994). Δυσλεξία (Dyslexia). Έλλην, Αθήνα.

Miles, E. (1995). Can there be a single definition of dyslexia? Dyslexia, 1, 37–45.

Πόρποδας, Κ. (1997). Δυσλεξία. Η ειδική διαταραχή στη μάθηση του γραπτού λόγου (Ψυχολογική Θεώρηση). Δεύτερη έκδοση. Μορφωτική, Αθήνα

Τομαράς, Ν.(2008).Μαθησιακές Δυσκολίες, Ισότιμες Ευκαιρίες στην Εκπαίδευση. ΠΑΤΑΚΗ, Αθήνα.

The post Ορίζοντας τη δυσλεξία appeared first on Νέα Φλώρινα.

Η Λογοθεραπεία είναι παραϊατρικός επιστημονικός κλάδος, ο οποίος δραστηριοποιείται με την πρόληψη, την αξιολόγηση, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την επιστημονική μελέτη των διαταραχών της ανθρώπινης επικοινωνίας. Οι διαταραχές με τις οποίες ασχολείται είναι: διαταραχές λόγου, φωνής, ομιλίας και μάσησης – κατάποσης σε παιδιά και ενήλικες, όποια κι αν είναι η αιτία αυτών των διαταραχών: νευρολογική, εξελικτική ή λειτουργική.

Τι είναι όμως η ομιλία, η επικοινωνία και ο λόγος;

• Η φωνητική εκφορά της γλώσσας επιτυγχάνεται με την ομιλία και έχει άμεση σχέση με το συντονισμό του συστήματος άρθρωσης και φώνησης του ατόμου. Οι λειτουργίες της ομιλίας είναι δύο : α) η παραγωγή ή η φωνητική απόδοση β) η αντίληψη της ομιλίας. Οι δυσκολίες στον τομέα της ομιλίας μπορεί να περιλαμβάνουν π.χ. > αντικατάσταση ενός φωνήματος με ένα άλλο, π.χ. το φώνημα /δ/ με το φώνημα /β/, δηλαδή η λέξη δώρο εκφέρεται ως ‘’ βώρο’’ > δυσκολία στη παραγωγή συμπλέγματος, π.χ. η λέξη ‘’τραπέζι’’ εκφέρεται ‘’ ταπέζι’’

• Η επικοινωνία ορίζεται ως η ικανότητα του ατόμου να εκφράζει και να μεταδίδει ιδέες και πληροφορίες με στόχο να επηρεάσει τη συμπεριφορά του άλλου, με βασική προϋπόθεση ότι ο άλλος θα προσλάβει το μήνυμα και δράσει ανάλογα.

• Στην ελληνική γλώσσα ο ορισμός που δίνει με μεγαλύτερη σαφήνεια το περιεχόμενο της έννοιας ‘’λόγος’’ είναι αυτός που τον χαρακτηρίζει ως αντίστοιχο της σκέψης, δηλαδή μέσω της βοήθειας του λόγου μπορούμε να ταξινομούμε, να ελέγχουμε, να εξάγουμε συμπεράσματα και να επικοινωνούμε.

Παιδιά τα οποία παρουσιάζουν δυσκολίες λόγου, μπορεί να παρουσιάσουν δυσκολίες στην έκφραση αλλά και στην κατανόηση της ομιλίας των άλλων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο να δυσκολεύονται να εκφραστούν αλλά και να κατανοήσουν οδηγίες, ερωτήσεις κλπ.

Με ποιές διαταραχές ασχολείται η λογοθεραπεία;

Η λογοθεραπεία ασχολείται με την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των παρακάτω διαταραχών:

• Διαταραχές άρθρωσης
• Φωνολογικές διαταραχές
• Διαταραχές ρυθμού της ομιλίας (τραυλισμός, ταχυλαλία)
• Διάσπαση προσοχής και υπερκινητικότητα
• Διαταραχές φωνής
• Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός)
• Καθυστέρηση λόγου και Ειδικές γλωσσικές διαταραχές
• Διάφορα σύνδρομα
• Νοητική υστέρηση
• Περιπτώσεις Διγλωσσίας
• Βαρηκοΐα
• Εγκεφαλική παράλυση
• Δυσκολίες μάσησης- κατάποσης
• Σχιστίες χείλους και Υπερώας
• Μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο
• Μετά από Κρανιοεγκεφαλικές Kακώσεις
• Στην Άνοια
• Στην Νόσο του Parkinson
• Στην Νόσο Alzheimer

Δήμητρα Σαμαρά

Λογοθεραπεύτρια,

Master Συμβουλευτική και Ψυχοθεραπεία, University of East London

Βιβλιογραφική Ανασκόπηση

• Νικολόπουλος, Δ.(2008). Γλωσσική Ανάπτυξη και Διαταραχές, Εκδόσεις Τόπος, Αθήνα.
• Speake, J.(2003). How to identify and support children with speech and language difficulties. (Επι. Κοκμοτός Π., Μπέλλα Σ.) Εκδόσεις Γλαύκη, Χανιά.
• Τομάρας, Ν.(2008). Μαθησιακές Δυσκολίες Ισότιμες Ευκαιρίες στην Εκπαίδευση, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα.

The post Γνωρίζοντας τη λογοθεραπεία appeared first on Νέα Φλώρινα.