Κάθε φορά που ανακοινώνεται μια νέα επένδυση, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στο ύψος του προϋπολογισμού της.

Πόσα εκατομμύρια θα επενδυθούν.

Πόσες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν.

Πότε θα ξεκινήσει το έργο.

Όλα αυτά είναι σημαντικά.

Δεν απαντούν όμως στο βασικό ερώτημα.

Τι κάνει μια επένδυση πραγματικά βιώσιμη;

Η εμπειρία δείχνει ότι μια επένδυση δεν κρίνεται μόνο την ημέρα που ανακοινώνεται.

Κρίνεται τα επόμενα δέκα ή είκοσι χρόνια.

Από το αν θα συνεχίσει να λειτουργεί.

Από το αν θα δημιουργήσει σταθερές θέσεις εργασίας.

Από το αν θα γίνει μέρος της τοπικής οικονομίας.

Και, κυρίως, από το αν θα αποκτήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στην οποία δραστηριοποιείται.

Στη Δυτική Μακεδονία γνωρίζουμε καλά τι σημαίνει βιομηχανική δραστηριότητα.

Για δεκαετίες η περιοχή στήριξε την ενεργειακή ανάπτυξη της χώρας και διαμόρφωσε ανθρώπους με σημαντική τεχνική εμπειρία και παραγωγική κουλτούρα.

Σήμερα βρισκόμαστε σε μια νέα περίοδο.

Η πρόκληση δεν είναι μόνο να προσελκύσουμε επενδύσεις.

Είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε αυτές οι επενδύσεις να αποκτήσουν διάρκεια.

Οι επιχειρήσεις χρειάζονται σταθερότητα.

Οι εργαζόμενοι χρειάζονται προοπτική.

Οι τοπικές κοινωνίες χρειάζονται εμπιστοσύνη ότι η ανάπτυξη θα αφήσει πραγματικό αποτύπωμα στον τόπο.

Όταν αυτά τα τρία στοιχεία συναντηθούν, τότε δημιουργούνται οι συνθήκες για μια επιτυχημένη μετάβαση.

Η Δίκαιη Μετάβαση δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των έργων που θα υλοποιηθούν.

Θα κριθεί από το αν οι επενδύσεις θα καταφέρουν να γίνουν μέρος της ζωής και της οικονομίας της περιοχής.

Γιατί τελικά, οι μεγάλες επενδύσεις δεν χτίζονται μόνο με κεφάλαια.

Χτίζονται και με εμπιστοσύνη

 

Κωνσταντίνος Σιάκος

Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Φλώρινας / Μέλος Διοίκησης ΓΣΕΕ

Τις τελευταίες ημέρες είχα την ευκαιρία να συζητήσω με πολλούς ανθρώπους της Φλώρινας. Άλλοτε σε ένα καφέ, άλλοτε σε έναν χώρο εργασίας και άλλοτε σε μια καθημερινή συνάντηση. Δεν ήταν προγραμματισμένες συζητήσεις, ούτε επίσημες εκδηλώσεις. Ήταν οι αυθόρμητες κουβέντες που γεννιούνται όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν ελεύθερα.

Από όλες αυτές τις συζητήσεις κράτησα κάτι κοινό. Πίσω από διαφορετικές λέξεις και διαφορετικές αφορμές υπήρχε η ίδια αγωνία. Η ακρίβεια, η ανασφάλεια, η αίσθηση ότι ο τόπος μας δυσκολεύεται να βρει τη θέση που του αξίζει και, κυρίως, η αίσθηση πολλών ανθρώπων ότι δεν ακούγονται.

Δεν γράφω αυτό το κείμενο γιατί πιστεύω ότι έχω όλες τις απαντήσεις.

Άλλωστε, πολλές από τις απαντήσεις που ψάχνουμε ως κοινωνία δεν βρίσκονται σε έναν άνθρωπο ή σε έναν θεσμό. Το γράφω γιατί αυτές οι συζητήσεις με προβλημάτισαν. Γιατί με έκαναν να σκεφτώ ξανά τη σχέση μας με τη συλλογικότητα, τους θεσμούς, την πολιτική και τελικά με τον ίδιο τον τόπο μας.

Πιστεύω ότι υπάρχουν δύο τρόποι να ακούει κανείς έναν άνθρωπο. Ο ένας είναι να ακούει για να απαντήσει. Να περιμένει να τελειώσει ο άλλος, έχοντας ήδη διαμορφώσει τη δική του θέση. Ο άλλος είναι να ακούει για να κατανοήσει. Να προσπαθεί να δει τι βρίσκεται πίσω από μια φράση, πίσω από έναν θυμό, πίσω από μια απογοήτευση. Ο δεύτερος τρόπος δεν είναι πάντα εύκολος, γιατί σημαίνει ότι πρέπει να δεχτείς πως μπορεί να ακούσεις πράγματα που σε δυσκολεύουν, ακόμη και κριτική που μπορεί να αφορά και εσένα.

Σε ένα καφέ της πόλης μας, η κουβέντα δεν άργησε να πάει στα καθημερινά προβλήματα. Ένας νέος εργαζόμενος μου είπε:

– «Πρόεδρε, δεν βγαίνει ο μήνας».

 Και συνέχισε:

– «Δουλεύουμε, προσπαθούμε, αλλά στο τέλος δεν μένει τίποτα. Η ακρίβεια μας έχει γονατίσει. Και το χειρότερο είναι ότι νιώθουμε πως κανείς δεν μας δίνει σημασία».

Τον άκουσα. Γιατί αυτή η φράση δεν ήταν απλώς ένα παράπονο. Ήταν η περιγραφή μιας πραγματικότητας που βιώνουν πολλοί εργαζόμενοι και πολλές οικογένειες.

Ένας άλλος εργαζόμενος πρόσθεσε:

– «Εγώ πληρώνω φόρους, δουλεύω, προσπαθώ να τα βγάλω πέρα. Τι άλλο πρέπει να κάνω; Να λύσω και μόνος μου τα προβλήματα της χώρας;»

Η συζήτηση συνεχίστηκε και, όπως συμβαίνει συχνά όταν η κουβέντα φτάνει στο πορτοφόλι, ο θυμός άρχισε να εκφράζεται πιο έντονα. Οι κουβέντες έγιναν σκληρές, απότομες, χωρίς φίλτρα.

– «Όλοι ίδιοι είναι», ακούστηκε.

– «Είναι ανίκανοι αυτοί, είναι απατεώνες οι άλλοι…», ακούστηκε από την παρέα.

– «Τι να περιμένεις πλέον; Από την Αθήνα μέχρι εδώ, όλοι κοιτάνε τον εαυτό τους. Και τα κόμματα και η αυτοδιοίκηση και τα συνδικάτα, όλα έχουν απομακρυνθεί από τον κόσμο. Ζούνε στον δικό τους».

Πίσω από αυτές τις κουβέντες δεν υπήρχε απλώς θυμός. Υπήρχε απογοήτευση. Υπήρχε η αίσθηση ότι η απόσταση ανάμεσα στους πολίτες και στους θεσμούς έχει μεγαλώσει.

Και εδώ πρέπει όλοι να κάνουμε την αυτοκριτική μας. Η κρίση εμπιστοσύνης δεν αφορά μόνο την πολιτεία. Αφορά και τους συλλογικούς φορείς, τα συνδικάτα, όλους όσοι έχουμε έναν δημόσιο ρόλο. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους ανθρώπους να συμμετέχουν, αν πρώτα δεν έχουμε αναρωτηθεί αν τους κάναμε να αισθανθούν ότι η συμμετοχή τους έχει πραγματικό νόημα.

Η εμπιστοσύνη δεν απαιτείται. Κερδίζεται.

Μέσα στην κουβέντα μπήκα κι εγώ στη συζήτηση.

– «Καταλαβαίνω τον θυμό σας, πολλές φορές νιώθω και εγώ το ίδιο», τους είπα.

Και πολλές φορές υπάρχει λόγος για αυτόν τον θυμό. Υπάρχουν πράγματα που δικαιολογούν την αγανάκτηση των ανθρώπων».

Όμως τους είπα και κάτι ακόμη:

– «Αν φτάσουμε στο σημείο να πιστεύουμε ότι τίποτα δεν αλλάζει και ότι όλοι είναι ίδιοι, τότε ποιος τελικά κερδίζει από αυτή την παραίτηση;»

Η απάντηση που ήρθε από έναν άνθρωπο της παρέας ήταν ίσως η πιο ουσιαστική στιγμή της συζήτησης.

– «Καλά όλα αυτά, Πρόεδρε. Αλλά πάλι για ατομική ευθύνη μιλάς; Το κράτος πού είναι; Η εξουσία πού είναι; Η συλλογική ευθύνη πού πήγε; Μην μου ζητάς μόνο τι μπορώ να κάνω εγώ. Πες μου και τι κάνουν αυτοί που έχουν τη δύναμη να αποφασίζουν!»

Η ερώτηση αυτή με προβλημάτισε.

Γιατί είχε μέσα της μια αλήθεια που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Τα τελευταία χρόνια η έννοια της ατομικής ευθύνης πολλές φορές χρησιμοποιήθηκε με λάθος τρόπο, για να μεταφερθούν στους πολίτες ευθύνες που ανήκουν στην πολιτεία και στους θεσμούς.

Ο εργαζόμενος δεν ευθύνεται για την ανεργία. Ο πολίτης δεν ευθύνεται για την ακρίβεια. Ο νέος άνθρωπος που αναζητά προοπτική δεν ευθύνεται επειδή νιώθει ότι ο τόπος του δεν του προσφέρει αρκετές ευκαιρίες.

Όμως υπάρχει και μια δεύτερη αλήθεια. Η συλλογική ευθύνη δεν είναι κάτι αφηρημένο. Δεν γεννιέται μόνη της. Χτίζεται από τη συμμετοχή των ανθρώπων.

Και εδώ βρίσκεται ένας από τους μεγαλύτερους προβληματισμούς μου.

Στις συζητήσεις μας, όταν οι άνθρωποι κάθονται μαζί και διαπιστώνουν ότι οι δυσκολίες τους είναι κοινές, όλοι καταλαβαίνουμε τη δύναμη της συλλογικότητας. Όλοι συμφωνούμε ότι μόνο μαζί μπορούμε να διεκδικήσουμε περισσότερα.

Και όμως, πολλές φορές, λίγο αργότερα, αυτή η σκέψη χάνεται. Ο καθένας επιστρέφει στην καθημερινότητά του, στα προσωπικά του προβλήματα, στις δικές του αγωνίες. Και η δύναμη που φάνηκε να γεννιέται μέσα από τη συζήτηση μοιάζει να εξαφανίζεται.

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσουμε ως κοινωνία. Γιατί είναι εύκολο να συζητάμε, να διαπιστώνουμε τα προβλήματα και να συμφωνούμε ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Το δύσκολο είναι να περάσουμε από την κουβέντα στην πράξη.

Πολλές φορές μοιάζει σαν να έχουμε συνηθίσει τον ρόλο του θεατή. Να παρακολουθούμε τα γεγονότα, να θυμώνουμε, να σχολιάζουμε, να αλλάζουμε κανάλι όταν κάτι μας απογοητεύει. Ίσως όμως ήρθε η ώρα να αφήσουμε λίγο στην άκρη το τηλεχειριστήριο της καθημερινής αγανάκτησης και να ξαναβρούμε τη θέση μας μέσα στη συλλογική προσπάθεια.

Όχι γιατί οι ευθύνες των θεσμών μειώνονται. Όχι γιατί ο πολίτης πρέπει να σηκώσει βάρη που δεν του ανήκουν. Αλλά γιατί καμία κοινωνία δεν μπορεί να προχωρήσει μόνο με ανθρώπους που περιμένουν κάποιον άλλον να κάνει την αρχή.

Ομολογώ ότι αυτό είναι κάτι που ακόμη προσπαθώ να καταλάβω.

Λίγες ημέρες αργότερα, σε έναν χώρο εργασίας της περιοχής μας, μια άλλη συζήτηση με οδήγησε σε έναν διαφορετικό προβληματισμό.

Η κουβέντα πήγε στη θέση της Φλώρινας σε σχέση με άλλες περιοχές.

– «Βλέπουμε άλλους νομούς να προχωρούν και εμείς πολλές φορές νιώθουμε ότι μένουμε πίσω», μου είπε ένας εργαζόμενος.

– «Είναι μεγαλύτεροι, έχουν περισσότερη δύναμη και φαίνεται ότι τους ακούνε περισσότερο. Εδώ πολλές φορές αισθανόμαστε ότι ο καθένας κοιτάζει τη δική του προβολή και όχι το πώς θα πάει μπροστά ο τόπος».

Ίσως αυτή η φράση να περιγράφει μια βαθύτερη ανάγκη. Την ανάγκη οι άνθρωποι της Φλώρινας να αισθανθούν ότι υπάρχει κοινός στόχος και κοινή προσπάθεια.

Μέσα σε αυτή τη συζήτηση ακούστηκε και μια ερώτηση που δεν μπορούσα να προσπεράσω.

– «Πρόεδρε, γιατί τα λες όλα αυτά τώρα; Μήπως επειδή έχουμε μπει σε προεκλογική περίοδο; Μήπως θέλεις να φτιάξεις ένα κομματικό προφίλ; Ο κόσμος έχει ακούσει πολλά όλα αυτά τα χρόνια».

Η ερώτηση αυτή ήταν δύσκολη, αλλά ήταν και ειλικρινής.

Η κοινωνία έχει κάθε λόγο να είναι επιφυλακτική. Έχει δει ανθρώπους να θυμούνται τα προβλήματα μόνο όταν πλησιάζουν εκλογές. Έχει ακούσει υποσχέσεις που δεν έγιναν πράξεις.

Γι’ αυτό και η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να ζητηθεί με λόγια. Χτίζεται με συνέπεια.

Η δική μου απάντηση ήταν απλή: «ο ρόλος μου ως Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Φλώρινας είναι να υπηρετώ τους εργαζόμενους, τους ανέργους και τους συνταξιούχους του τόπου μας, ανεξάρτητα από την πολιτική τους επιλογή».

Στη Φλώρινα υπάρχουν άνθρωποι με διαφορετικές ιδέες και διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις. Αυτό είναι στοιχείο της δημοκρατίας μας.

Όμως η αξιοπρέπεια στην εργασία, η αγωνία για το αύριο, η ανάγκη για ανάπτυξη και η αγάπη για τον τόπο μας δεν έχουν κομματικό χρώμα.

Και ακριβώς επειδή βρισκόμαστε σε μια προεκλογική περίοδο, η ευθύνη όλων μας είναι μεγαλύτερη. Οι θεσμοί πρέπει να προστατεύονται από προσωπικές φιλοδοξίες και κομματικές σκοπιμότητες.

Όταν φέρνω στο μυαλό μου τη γνωστή φράση του Τζον Φ. Κένεντι, «Μη ρωτάς τι μπορεί να κάνει η χώρα σου για σένα. Ρώτα τι μπορείς να κάνεις εσύ για τη χώρα σου», δεν το κάνω για να μεταφέρω ευθύνες στους πολίτες.

Το κάνω γιατί πιστεύω ότι καμία κοινωνία δεν αλλάζει μόνο με την αγανάκτηση.

Ξέρω καλά ότι για κάποιους αυτή η ρήση θεωρείται ένα «αστικό ιδεολόγημα», μια προσπάθεια να κρυφτούν οι πραγματικές ταξικές και πολιτικές ευθύνες πίσω από μια γενική έννοια καθήκοντος.

Όμως, η δική μου πρόθεση δεν είναι να κάνω θεωρητικές αναλύσεις.

Η φράση αυτή δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να σηκώσει μόνος του ευθύνες που δεν του ανήκουν.

Σημαίνει κάτι πολύ πιο πρακτικό για εμάς εδώ, στη Φλώρινα. Αν εμείς οι ίδιοι δεν διεκδικήσουμε οργανωμένα, κανένα υπουργείο στην Αθήνα δεν θα μας θυμηθεί επειδή απλώς μας λυπάται.

Χρειάζεται διεκδίκηση. Χρειάζεται συμμετοχή. Χρειάζεται ανθρώπους που θα αποφασίσουν ότι η κοινή τους αγωνία μπορεί να γίνει κοινή δράση.

Δεν ζητώ από κανέναν να συμφωνεί πάντα μαζί μου ή με το Εργατικό Κέντρο. Η κριτική είναι απαραίτητη. Η διαφωνία είναι υγεία.

Αυτό που δεν πρέπει να χάσουμε είναι η συμμετοχή.

Γιατί το μεγαλύτερο δώρο σε όσους πιστεύουν ότι τίποτα δεν αλλάζει είναι η δική μας παραίτηση.

Η Φλώρινα έχει ανθρώπους με φιλότιμο, γνώσεις και δύναμη. Αυτό που χρειάζεται είναι να ξαναβρούμε την εμπιστοσύνη ότι μπορούμε να κάνουμε πράγματα μαζί.

Να αφήσουμε λίγο στην άκρη το εύκολο ανάθεμα.

Να ακούσουμε περισσότερο ο ένας τον άλλον.

Και να θυμηθούμε ότι ένας τόπος δεν αλλάζει μόνο από αυτούς που έχουν αξιώματα.

Αλλά και από εκείνους που αποφασίζουν να συμμετέχουν.

Με εκτίμηση,

Κωνσταντίνος Σιάκος

Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Φλώρινας
Μέλος Δ.Σ. της Γ.Σ.Ε.Ε.

Του Κωνσταντίνου Σιάκου
Προέδρου του Εργατικού Κέντρου Φλώρινας, Μέλους του Δ.Σ. της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας

Για τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων, η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε μια συνεχή προσπάθεια να «βγει ο μήνας». Όσο κι αν ακούγονται ειδήσεις για αυξήσεις στους μισθούς ή για βελτίωση της οικονομίας, στην πράξη τα νοικοκυριά ζουν κάτι διαφορετικό: τα χρήματα τελειώνουν πιο γρήγορα και το κόστος ζωής ανεβαίνει συνεχώς.

Η ακρίβεια δεν είναι κάτι αφηρημένο. Είναι αυτό που βλέπει ο καθένας στο σούπερ μάρκετ όταν το καλάθι γεμίζει με λιγότερα πράγματα αλλά ο λογαριασμός ανεβαίνει. Είναι οι λογαριασμοί του ρεύματος και της θέρμανσης που απορροφούν μεγάλο μέρος του εισοδήματος. Είναι το ενοίκιο που πιέζει όλο και περισσότερο τα νοικοκυριά.

Χαρακτηριστικά, μια απλή επίσκεψη σε σούπερ μάρκετ για βασικά είδη διατροφής προκαλεί σήμερα μια πολύ διαφορετική εικόνα από το παρελθόν. «Ένα καλάθι με ψωμί, γάλα, λάδι και λίγα βασικά προϊόντα, που παλιότερα καλυπτόταν χωρίς δεύτερη σκέψη, σήμερα συχνά ξεπερνά τον προϋπολογισμό μιας οικογένειας. Δεν πρόκειται για πολυτέλειες, αλλά για τα απολύτως απαραίτητα. Κι όμως, στο ταμείο το ποσό ανεβαίνει συνεχώς, ενώ το καλάθι μένει ίδιο ή και μικρότερο.»

Στην πράξη, η ακρίβεια λειτουργεί σαν μια κρυφή μείωση μισθού. Μπορεί κάποιος να παίρνει λίγα παραπάνω ευρώ, αλλά στην καθημερινότητα να αγοράζει λιγότερα από πριν.

Τα τελευταία χρόνια συντελείται μια πραγματική αναδιανομή πλούτου από τα χαμηλότερα προς τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα να ενισχύουν τη θέση τους, την ώρα που η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων συρρικνώνεται.

Η κατάσταση αυτή δεν προέκυψε ξαφνικά. Η κοινωνία είχε ήδη περάσει μια δύσκολη δεκαετία, με τα μνημόνια να αφήνουν πίσω τους χαμηλότερους μισθούς, πιο επισφαλείς εργασιακές σχέσεις και περιορισμένες συλλογικές διαπραγματεύσεις. Έτσι, όταν ήρθε η νέα κρίση ακρίβειας, τα νοικοκυριά δεν είχαν περιθώρια αντίδρασης.

Η πίεση είναι ακόμη πιο έντονη στην περιφέρεια και ειδικά σε περιοχές όπως η Φλώρινα. Το κόστος θέρμανσης τον χειμώνα, οι περιορισμένες ευκαιρίες εργασίας και η απολιγνιτοποίηση έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η καθημερινή διαβίωση γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι δεν βλέπουν την πραγματική τους δύναμη να βελτιώνεται. Αυτό επιβεβαιώνεται και από φορείς όπως το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, το ΚΕΠΕ και το ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, που καταγράφουν τη συνεχή μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Στον δημόσιο διάλογο προβάλλεται συχνά το επιχείρημα ότι οι μισθοί πρέπει να ακολουθούν την παραγωγικότητα. Όπως έχει επισημάνει ο οικονομολόγος Γιώργος Αργείτης, η παραγωγικότητα δεν εξαρτάται μόνο από τον εργαζόμενο, αλλά κυρίως από το παραγωγικό μοντέλο, τις επενδύσεις και την οργάνωση της οικονομίας.

Δεν μπορεί το βάρος της χαμηλής παραγωγικότητας να μεταφέρεται μονομερώς στους μισθούς. Ένα μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας εξακολουθεί να υστερεί σε επενδύσεις εκσυγχρονισμού και καινοτομίας, επιλέγοντας συχνά χαμηλό εργασιακό κόστος και υψηλές τιμές αντί για ποιοτική ανάπτυξη.

Ακόμη κι όταν υπάρχει αύξηση παραγωγικότητας, η μετάφρασή της σε μισθούς δεν είναι αυτόματη. Χρειάζονται ισχυροί θεσμοί συλλογικών διαπραγματεύσεων και δίκαιη ισορροπία μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου.

Γι’ αυτό και η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικά μέτρα ή έκτακτες παροχές. Απαιτείται μια συνολική πολιτική ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.

Αυτό σημαίνει πραγματικές αυξήσεις μισθών, ισχυρές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και ουσιαστικούς ελέγχους στην αγορά για την αντιμετώπιση στρεβλώσεων και αδικαιολόγητων ανατιμήσεων.

Παράλληλα, χρειάζονται ειδικές πολιτικές για περιοχές όπως η Φλώρινα, με στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις, ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης και μέτρα στήριξης της ενεργειακής μετάβασης, ώστε να μην μεταφέρεται δυσανάλογο κόστος στους κατοίκους.

Μια κυβέρνηση οφείλει να διατηρεί ισχυρό κοινωνικό πρόσημο και να παρεμβαίνει όταν οι ανισορροπίες της αγοράς επιβαρύνουν δυσανάλογα την κοινωνία. Δεν μπορεί να παραμένει απλός παρατηρητής των εξελίξεων, αλλά πρέπει να λειτουργεί ως εγγυητής κοινωνικής συνοχής και προστασίας του εισοδήματος.

Η ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται μόνο με αριθμούς, όταν η καθημερινότητα γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Η πραγματική πρόοδος φαίνεται στο αν ο εργαζόμενος μπορεί να ζει με αξιοπρέπεια και ασφάλεια.

Ως Εργατικό Κέντρο Φλώρινας, δεν περιοριζόμαστε στις διαπιστώσεις, αλλά μετατρέπουμε την αγανάκτηση των συναδέλφων σε καθημερινή, θεσμική και κινηματική δράση. Στο πλαίσιο αυτό, διεκδικούμε επίμονα την υπογραφή τοπικών και κλαδικών συλλογικών συμβάσεων που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της εποχής μας, ενώ παράλληλα παρεμβαίνουμε δυναμικά στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Είναι χρέος μας να εξασφαλίσουμε ότι η απολιγνιτοποίηση δεν θα σημάνει την ερήμωση του τόπου μας και ότι η θέρμανση τον χειμώνα θα αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως ακριβή πολυτέλεια.

Την ίδια στιγμή, στεκόμαστε στην πρώτη γραμμή δίπλα σε κάθε εργαζόμενο απέναντι στην εργοδοτική αυθαιρεσία. Γνωρίζουμε καλά ότι η προστασία του μεροκάματου και η τήρηση της εργατικής νομοθεσίας αποτελούν την πρώτη και πιο ουσιαστική γραμμή άμυνας ενάντια στην ακρίβεια. Με αυτές τις προτεραιότητες, θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε τις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων και να διεκδικούμε πολιτικές που αντιμετωπίζουν τις αιτίες και όχι μόνο τα συμπτώματα της κρίσης.

Γιατί η ακρίβεια δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος. Είναι η ίδια η καθημερινότητα των ανθρώπων.

Φίλες και φίλοι, συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

Η επανεκλογή μου για δεύτερη συνεχόμενη θητεία στη Διοίκηση της ΓΣΕΕ δεν είναι για μένα απλώς μια τιμητική διάκριση. Είναι μια στιγμή να σταθώ για λίγο και να κοιτάξω πίσω, σε μια διαδρομή που ξεκίνησε όταν ήμουν μόλις 24 ετών. Σήμερα, στα 50 μου, έχοντας υπηρετήσει για χρόνια το Εργατικό Κέντρο Φλώρινας, νιώθω την ανάγκη να σας μιλήσει ο άνθρωπος Κωνσταντίνος.

Όχι μέσα από τίτλους και ρόλους, αλλά απλά και ειλικρινά.

Σε αυτή τη διαδρομή, η πυξίδα μου ήταν πάντα η αγάπη για τον τόπο μας. Πίστεψα βαθιά σε αυτό που έγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης για την προσωπική ευθύνη του καθενός μας, «πως έχουμε χρέος να παλεύουμε σαν να εξαρτώνται τα πάντα από εμάς». Γιατί μόνο όταν ο καθένας μας προσφέρει το δικό του “εγώ” με ανιδιοτέλεια, μπορεί να χτιστεί ένα αληθινό και ισχυρό “εμείς”. Αυτό το αίσθημα του χρέους ήταν που με κράτησε όρθιο όλα αυτά τα χρόνια. Γιατί τα σημαντικά γίνονται μόνο όταν οι άνθρωποι ενώνονται.

Και αυτό το «εμείς» το ζήσαμε στην πράξη. Στις δύσκολες στιγμές για την περιοχή μας, όταν διεκδικήσαμε λύσεις για το κόστος θέρμανσης και είδαμε ότι η κοινή προσπάθεια μπορεί να φέρει αποτέλεσμα.

Στις μεγάλες κινητοποιήσεις που γεννιούνται από την ανάγκη της κοινωνίας, όπως εκείνες για τα Τέμπη, όπου ο κόσμος βγήκε μπροστά αυθόρμητα και μαζικά, κι εμείς σταθήκαμε δίπλα του, όπως οφείλαμε.

Αλλά και στις πιο σιωπηλές μάχες. Σε εργαζόμενους που κράτησαν τη δουλειά τους, σε οικογένειες που άντεξαν. Θυμάμαι ακόμη μια στιγμή που μας σημάδεψε όλους. Όταν, μέσα από μια κοινή προσπάθεια, σταθήκαμε δίπλα σε ένα μικρό παιδί, που έδινε τη δική του δύσκολη μάχη για τη ζωή του. Εκεί καταλαβαίνεις τι σημαίνει πραγματικά αλληλεγγύη.

Συνειδητά, όλα αυτά τα χρόνια, δεν έκανα χρήση του δικαιώματος απαλλαγής από την εργασία μου. Παρέμεινα ενεργός στον ιδιωτικό τομέα, γιατί πιστεύω ότι η εκπροσώπηση των εργαζομένων δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από την καθημερινότητά τους. Οφείλουμε να ζούμε τα ίδια προβλήματα, να στεκόμαστε στον ίδιο χώρο, στο ίδιο επίπεδο με τους ανθρώπους που εκπροσωπούμε.

Δεν είναι μια εύκολη επιλογή. Σημαίνει να προσπαθείς να χωρέσεις στον ίδιο χρόνο την εργασία, την οικογένεια, τις υποχρεώσεις και την ανάγκη για ξεκούραση. Αλλά για μένα, είναι μια επιλογή ευθύνης.

Δεν ήταν όλα εύκολα, ούτε έγιναν όλα τέλεια. Σε μια πορεία τόσων ετών, υπήρξαν ασφαλώς και λάθη, υπήρξαν παραλείψεις και στιγμές που οι προσδοκίες μπορεί να μην δικαιώθηκαν στον βαθμό που θα θέλαμε. Δεν φοβάμαι να το πω, γιατί μόνο όποιος δεν δουλεύει δεν κάνει λάθη. Όμως, ακόμα και μέσα από τις αστοχίες, μάθαμε, διορθώσαμε την πορεία μας και συνεχίσαμε με περισσότερη γνώση και πείσμα.

Με την ίδια λογική, προσπαθήσαμε να αφήσουμε και ένα αποτύπωμα που να θυμίζει ότι η εργασία δεν είναι απλώς αριθμοί, αλλά άνθρωποι και ζωές. Όπως το μνημείο του εργάτη στην πόλη της Φλώρινας, ένας συμβολικός φόρος τιμής σε όλους όσοι μόχθησαν και μοχθούν καθημερινά. Παράλληλα, μέσα από τον θεσμό των Φόρουμ Εργασίας, δημιουργήσαμε έναν χώρο ουσιαστικού διαλόγου, όπου τα ζητήματα της εργασίας συζητούνται με σοβαρότητα, ρεαλισμό και προοπτική.

Όλα αυτά δεν είναι ατομικές διαδρομές. Είναι συλλογικές πορείες, που χτίζονται βήμα-βήμα, με ανθρώπους που πιστεύουν σε έναν κοινό σκοπό και στο κοινό καλό.

Θέλω να πω ένα μεγάλο “ευχαριστώ” στο προσωπικό του Εργατικού Κέντρου, στους συνεργάτες μου στο Διοικητικό Συμβούλιο και στα Σωματεία μας. Γιατί αυτή η διαδρομή δεν ανήκει σε έναν, ανήκει σε μια ομάδα. Σε ανθρώπους που έμαθαν να λειτουργούν μαζί, να αντέχουν μαζί και να προχωρούν μαζί.

Ευχαριστώ και τους συναδέλφους μου στον χώρο εργασίας μου, που με τη στήριξή τους μου επιτρέπουν να παραμένω ενεργός εργαζόμενος και να υπηρετώ τον συνδικαλιστικό μου ρόλο.

Ευχαριστώ και όσους στάθηκαν απέναντί μου. Η κριτική σας δεν με απομάκρυνε, με κράτησε σε εγρήγορση, με βοήθησε να δω πιο καθαρά και να γίνομαι καλύτερος. Επιλέγω, συνειδητά, να απαντώ με πράξεις και έργο και όχι μέσα από αντιπαραθέσεις. Για μένα, αυτός είναι ο πιο καθαρός δρόμος.

Το πιο μεγάλο «ευχαριστώ», όμως, ανήκει στην οικογένειά μου. Στη σύζυγό μου και στα δύο μου παιδιά, που επί της ουσίας μεγάλωσαν μέσα στο εργατικό κέντρο. Είναι οι άνθρωποι που σήκωσαν μαζί μου το βάρος αυτής της διαδρομής, με υπομονή, θυσίες και αγάπη. Ο ρόλος αυτός είναι πολλές φορές μοναχικός, με απαιτήσεις και απουσίες που δεν φαίνονται προς τα έξω. Σε αυτούς οφείλω τη δύναμή μου.

Η ανανέωση της θητείας μου στη Διοίκηση της ΓΣΕΕ δεν αποτελεί προσωπική επιτυχία. Είναι αποτέλεσμα μιας συλλογικής προσπάθειας του Εργατικού Κέντρου Φλώρινας και των σωματείων-μελών του. Σε αυτή τη διαδρομή, κανείς δεν περισσεύει. Απαιτείται συστράτευση όλων, πέρα από παρατάξεις και διαφωνίες, γιατί μόνο με ενότητα και κοινό βηματισμό μπορούμε να πετύχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα.

Γνωρίζουμε καλά ότι τα συνδικάτα δεν ασκούν εκτελεστική εξουσία. Ο ρόλος μας είναι να διεκδικούμε, να πιέζουμε, να τεκμηριώνουμε και να επιμένουμε στον διάλογο. Και τα προηγούμενα χρόνια αποδείξαμε ότι, όταν εργαζόμαστε με σοβαρότητα και ρεαλισμό, μπορούμε να φέρνουμε τα προβλήματα του τόπου μας στο προσκήνιο και να συμβάλλουμε σε λύσεις.

Στη ζωή, όπως και στον συνδικαλισμό, οι κύκλοι ανοίγουν και κλείνουν. Όταν έρθει εκείνη η στιγμή, θέλω να μπορώ να πω ότι παραδίδω κάτι πιο δυνατό απ’ ό,τι παρέλαβα, ένα Εργατικό Κέντρο με εξωστρέφεια.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, δεν μας κρίνουν τα λόγια μας, αλλά οι ζωές που αγγίξαμε και οι μάχες που δεν αφήσαμε να χαθούν.

Σήμερα δεν νιώθω ότι κλείνει ένας κύκλος. Νιώθω ότι ανοίγει ένας νέος, δεν υποχωρώ ηττημένος ή κουρασμένος, αλλά αισθάνομαι αναβαθμισμένος από την εμπιστοσύνη σας.

Από τη θέση μου στη ΓΣΕΕ, θα επιμείνω ώστε η φωνή της Φλώρινας να ακούγεται πιο καθαρά και πιο δυνατά εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Όχι ως ένας αριθμός, αλλά ως ένας τόπος με ανθρώπους, ανάγκες και αξιοπρέπεια.

Για τη Φλώρινα που αγαπάμε και που αξίζει περισσότερα.

Κωνσταντίνος Σιάκος

Πρόεδρος Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Φλώρινας
Μέλος Δ.Σ. ΓΣΕΕ