Αγγελική Βέργου

– Τι σημαίνει:

Αναπτυξιακή: εμφανίζεται κατά την ανάπτυξη ενός ανθρώπου (συγκεκριμένα από τα πρώτα χρόνια ζωής).

Γλωσσική: αφορά τη γλώσσα που μιλάμε και τους κανόνες που χρησιμοποιούμε στη γλώσσα μας.

Διαταραχή: ανωμαλία στην τυπική – κανονική λειτουργία ενός οργανισμού ή τμήματος του.

– Μερικά στοιχεία για αυτήν:

• Επηρεάζει 1 στα 14 παιδιά (πολύ συχνότερα από τη διαταραχή του Αυτισμού και τη ΔΕΠΥ)
• Στον τομέα της γλώσσας επηρεάζει διάφορες πτυχές (φωνολογία, σύνταξη, μορφολογία, λεξιλόγιο, πραγματολογία)
• Πιο απλά, μπορεί να επηρεάζει την κατανόηση της γλώσσας από τον άνθρωπο, την έκφραση του ή και τους δύο τομείς μαζί.
• Επηρεάζει τη ψυχολογία, τη μάθηση, την εκπαιδευτική πορεία αλλά και τις φιλίες του ανθρώπου
• Τείνει να απαντάται σε οικογένειες
• Δεν ευθύνονται εγκεφαλικές βλάβες, απώλεια ακοής, γνωστικές ή ψυχολογικές διαταραχές για την ύπαρξη της

– Αφού είναι τόσο κοινή, πώς και δεν τη γνωρίζουμε;

Έρευνα του 2022* στον ελλαδικό χώρο έδειξε ότι το 50% των νηπιαγωγών και των δασκάλων του Δημοτικού δεν γνωρίζουν τίποτα για τη συγκεκριμένη διαταραχή, δεν έχουν εκπαιδευτεί γύρω από αυτή, αλλά ούτε γνωρίζουν τρόπους αντιμετώπισης και βοήθειας για αυτά τα παιδιά.

Ακόμα, από έρευνες των τελευταίων ετών, η ΑΓΔ αναφέρεται στη βιβλιογραφία με τον γενικό τίτλο “μαθησιακές δυσκολίες” και ταξινομείται με άλλες διαταραχές, όπως δυσκολίες στην ανάπτυξη δεξιοτήτων γραμματισμού** ή αριθμητικής.

* Ralli, Kalliontzi, Kazali, 2022

**δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής

– Πώς θα την αναγνωρίσω;

Όσον αφορά το λόγο – ομιλία μερικά συμπτώματα είναι:

• Συχνά παρουσιάζεται καθυστέρηση λόγου
• Ύπαρξη φωνολογικής διαταραχής
• Δεν είναι κατανοητό αυτό που λένε (μειωμένη καταληπτότητα)
• Μειωμένο λεξιλόγιο και δυσκολία στην εκμάθηση νέων λέξεων (χρειάζονται περισσότερες επαναλήψεις)
• Δυσκολία στη σύνταξη των προτάσεων – οι λέξεις μπορεί να είναι τοποθετημένες λάθος (”πήγαμε εκεί που όταν η μαμά είπε”)
• Μπορεί να παραλείπουν άρθρα (”εγώ πήγα σπίτι γιαγιάς“, “Ο Γιώργος πέταξε μπάλα εκεί“)
• Ή γραμματικά μέρη του λόγου (”θέλω κοιμηθώ”, “δώσε αμαξάκι”)
• Μπορεί να αντιστοιχούν λάθος την κλίση του άρθρου με του ουσιαστικού (”η μαμά πήρε τη κάλτσες μου“)
• Χρησιμοποιούν λάθος ερωτηματικές αντωνυμίες (”που ήταν;” αντί για “ποιος ήταν;”)
• Δυσκολεύονται να κατανοήσουν μια ιστορία και απαντήσουν μετά σε ερωτήσεις ή να διηγηθούν αυτό που άκουσαν
• Στη σχολική ηλικία θα δούμε παιδιά να διαβάζουν ένα κείμενο (αποκωδικοποιούν) χωρίς να κατανοούν αυτό που μόλις διάβασαν
• Αντίστοιχα, στο γραπτό λόγο οι προτάσεις μπορεί να είναι μικρές με γραμματικά και συντακτικά λάθη

– Υπάρχουν, όμως και κάποια “σημάδια” εκτός της ομιλίας και του λόγου:

• Δυσκολία ακολουθίας 2-3 εντολών (πχ. πάρε το αυτοκινητάκι, βάλ’ το στο καλάθι και φέρε τα παπούτσια σου)
• Έντονη δυσκολία στη διατήρηση της προσοχής για να ολοκληρώσουν μια δραστηριότητα (συντηρούμενη προσοχή)
• Οι δυσκολίες μπορεί να μοιάζουν με αυτές ενός παιδιού με ΔΕΠΥ.
• Δυσκολία να μεταβούν από μία δραστηριότητα σε μία άλλη και να κατανοήσουν αυτό που τους ζητείται να κάνουν (χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να συγκεντρωθούν στη νέα δραστηριότητα) ή να κάνουν δύο πράγματα μαζί (όπως να ακούσουν μια ιστορία και να κάνουν επίλυση προβλημάτων με βάση όσα ακούνε)

The post Τι είναι η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή; appeared first on Νέα Φλώρινα.

Αγγελική Βέργου

• Γιατί έχει ξεσπάσματα θυμού όταν δεν παίρνει αυτό που θέλει;
• Γιατί κλαίει, ουρλιάζει και δεν μου εξηγεί τι του συμβαίνει;
• Γιατί τρέχει να πιάσει ένα σκυλάκι/ γατάκι μόλις το δει ή ανεβαίνει στο πιο ψηλό/ επικίνδυνο σημείο;
• Γιατί ενώ βιαζόμαστε να φύγουμε, αυτό ετοιμάζεται αργά και σταθερά ή χαζολογεί εδώ και εκεί;

Για να σε εκνευρίσει;

Για να σε εκδικηθεί που δεν του έκανες κάποιο χατίρι;

Επειδή ξύπνησε στραβά;

Επειδή του αρέσει να σε βλέπει να παιδεύεσαι;

ΦΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΟΧΙ.

Ο λόγος είναι απλός. Επειδή δεν μπορεί ΑΚΟΜΑ.

Και άκου και το γιατί…

Όλοι οι άνθρωποι έχουμε δύο ημισφαίρια στον εγκέφαλο, καθένα από τα οποία έχει συγκεκριμένες λειτουργίες. Τα δύο αυτά ημισφαίρια συνδέονται μεταξύ τους και συνεργάζονται.

Τώρα.

Στα παιδιά, τα πρώτα χρόνια της ζωής αναπτύσσεται πρώτα το ΔΕΞΙ ημισφαίριο του εγκεφάλου. Τι κάνει αυτό το ημισφαίριο;

ΔΕΞΙ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΟ

Υπεύθυνο για:

• την αναγνώριση χειρονομιών
• την αναγνώριση εκφράσεων του προσώπου
• την αναγνώριση συναισθημάτων
• τη φαντασία
• την αναγνώριση του ρυθμού και του επιτονισμού στη φωνή (πότε μιλάμε και πότε ρωτάμε, τραγουδάμε, δίνουμε έμφαση σε λέξεις που λέμε κτλ)
• την ονειροπόληση
• τον προσανατολισμό στο χώρο

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, γιατί τα μωράκια στην αρχή δεν χρησιμοποιούν λέξεις για να επικοινωνήσουν με τη μαμά και τους άλλους ανθρώπους γύρω τους.  Αντίθετα, επικοινωνούν κυρίως με τη βλεμματική επαφή, μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τη μελωδία στη φωνή της μαμάς και σε τραγουδάκια, μαθαίνουν να αναγνωρίζουν από τον τόνο της φωνής και από τις αντιδράσεις του προσώπου αν κάποιος είναι θυμωμένος, στεναχωρημένος ή χαρούμενος.

Επομένως, όσο το παιδί μεγαλώνει είναι λογικό να μην γνωρίζει ακόμα τα συναισθήματα του πόσο μάλλον πώς να τα διαχειρίζεται (δες τι γίνεται με εμάς τους ενήλικες).

Έχουμε, όμως, και το αριστερό ημισφαίριο. Τι γίνεται με αυτό;

ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΟ

Υπεύθυνο για:

• τη λογική
• την οργάνωση της συμπεριφοράς
• το χρονικό προσανατολισμό
• την ανάπτυξη της γλώσσας και της γραμματικής
• τον αναλυτικό συλλογισμό
• την αριθμητική
• τη σειροθέτηση (αρχή – μέση – τέλος)

Άρα, έχοντας κυρίαρχο το δεξί ημισφαίριο, είναι αναμενόμενο ένα παιδί να μην μπορεί να εξηγήσει λογικά καταστάσεις (π.χ. δεν θα βγουν τέρατα το βράδυ στο σκοτάδι), να μην αντιλαμβάνεται την έννοια του χρόνου όπως εμείς, να μην μπορεί να αιτιολογήσει τι του συμβαίνει ή τι συμβαίνει γύρω του.

Τα καλά νέα είναι ότι η ανάπτυξη του αριστερού ημισφαιρίου αρχίζει περίπου στην ηλικία των 3-4 ετών και το καταλαβαίνουμε όταν αρχίσει η περίοδος των “ΓΙΑΤΙ”.

Είναι αυτό το διάστημα που τα παιδιά αναπτύσσοντας το λόγο τους ξεκινούν να ρωτούν για τα πάντα.

Απαντώντας στις ερωτήσεις των παιδιών, βοηθάμε την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους που έχει αρχίσει να πραγματοποιείται. Χρειάζεται ΠΟΛΛΗ υπομονή και να θυμόμαστε πως τα παιδιά είναι μικροί άνθρωποι που τώρα ανακαλύπτουν τον κόσμο και δεν έχουν στόχο να δυσκολέψουν τη ζωή μας. Είναι παράλογο να τους ζητούμε να κάνουν πράγματα που είτε δεν γνωρίζουν είτε δεν μπορούν ακόμη.

*Ας έχουμε, επίσης υπόψιν, ότι τα παιδιά που αντιμετωπίζουν καθυστέρηση λόγου έχουν δύο φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρές εκρήξεις θυμού.

The post Μα γιατί κάνει έτσι το παιδί μου; appeared first on Νέα Φλώρινα.

Αγγελική Βέργου

Κλινική Λογοθεραπεύτρια Παιδιατρικού & Ενήλικου Πληθυσμού

Όταν ακούμε για συνεδρίες λογοθεραπείας, συνήθως σκεφτόμαστε ότι υπάρχει πρόβλημα με κάποια φωνούλα, “δεν λέει το σίγμα” ή “δεν λέει το ρο”.

Αντιμετωπίζονται, όμως, μόνο προβλήματα άρθρωσης στη λογοθεραπεία; Και αν όχι, τι άλλο δουλεύουμε όσον αφορά τη γλώσσα;

Η γλώσσα είναι ένα σύστημα και αποτελείται από 3 επίπεδα τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους:

• Τη μορφή (δομή της γλώσσας)
• Το περιεχόμενο (σημασία της γλώσσας)
• Τη χρήση (λειτουργία της γλώσσας)

Το κάθε επίπεδο είναι απαραίτητο για να είναι αποτελεσματική η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων.

Η ταυτόχρονη ανάπτυξη και αλληλεπίδραση των διαφορετικών επιπέδων της γλώσσας είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της τυπικής γλωσσικής ανάπτυξης των παιδιών.

Περιεχόμενο: Αφορά τη σημασία των λέξεων, τις γνώσεις μας για τα πράγματα τους ανθρώπους και τον κόσμο (σημασιολογία).

Μορφή: Αφορά τον τρόπο με τον οποίο αρθρώνονται οι ήχοι και τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται οι φθόγγοι μεταξύ τους (φωνητική – φωνολογία). Την αναγνώριση και την ανάλυση της μορφής των λέξεων, για παράδειγμα την ανάλυση της ρίζας μιας λέξης και τις διαφορετικές καταλήξεις που προσδίδουν διαφορετική σημασία σε αυτή (μορφολογία) και, τέλος, τους γραμματικούς κανόνες βάσει των οποίων μπορούν να συνδυαστούν οι λέξεις μεταξύ τους (σύνταξη).

Χρήση: Αφορά τη λειτουργία της γλώσσας, δηλαδή για ποιους λόγους οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους, τους κοινωνικούς κανόνες που ισχύουν στις συζητήσεις, αλλά και την επιλογή του κατάλληλου τρόπου για να μεταφέρουν το μήνυμα που θέλουν ανάλογα με το κοινωνικό πλαίσιο (αλλιώς μιλάμε σε έναν φίλο μας και αλλιώς εκφωνώντας έναν αγώνα).

Προβλήματα μπορούν να παρουσιαστούν και στα 3 επίπεδα της γλώσσα, χωρίς, ωστόσο, να είναι όλοι οι άνθρωποι ικανοί να τα αναγνωρίσουν (αν και εφόσον δεν είναι ενημερωμένοι για τα συμπτώματα που παρουσιάζονται).

Τα προβλήματα του “ρο” και του “σίγμα” αποτελούν δυσκολίες μιας υπο-ομάδας και, συνήθως, είναι πιο ευδιάκριτα συγκριτικά με τα υπόλοιπα ζητήματα.

Η πεποίθηση ότι τυχόν προβλήματα θα βελτιωθούν με την πάροδο του χρόνου, όχι μόνο δεν ισχύουν, αλλά επιβαρύνουν επιπλέον την γλωσσική ανάπτυξη καθώς προσθέτουμε συνεχώς “φορτίο” (νέα γνώση και πληροφορίες) σε μια ασταθή βάση.

Κλείνοντας και με βάση τις παραπάνω πληροφορίες, κάποιες επιπλέον δυσκολίες που, επίσης, δουλεύουν οι λογοθεραπευτές είναι (ενδεικτικά) :

• Καθυστέρηση της ομιλίας
• Φτωχό λεξιλόγιο
• Λανθασμένη σύνταξη προτάσεων
• Λάθος χρήση καταλήξεων ή αντιστοιχία άρθρου – ουσιαστικού (τη σακούλες τις σακούλες)
• Δυσκατάληπτη ομιλία (δεν καταλαβαίνουν οι γύρω τι λέει το παιδί)
• Δυσκολίες στη χρήση του λόγου (δεν ακολουθεί εναλλαγή σειράς, χαιρετισμούς, χειρονομίες, δυσκολεύεται να συμμετέχει σε συζήτηση ή να διατηρήσει ένα κοινό θέμα συζήτησης)
• Δυσκολίες στην περιγραφή ή αφήγηση γεγονότων (να περιγράψει μια εικόνα ή να αφηγηθεί μια μέρα στο σχολείο)

The post Λογοθεραπεία κάνουμε μόνο για να “φτιάξουμε” το /σ/ και το /ρ/; appeared first on Νέα Φλώρινα.

Αγγελική Βέργου

Οι άνθρωποι αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο γύρω μας και τον εαυτό μας μέσω των αισθήσεων (αισθητηριακά συστήματα), οι οποίες – να υπενθυμίσουμε – είναι 8. Όχι 5, αλλά 8 .

Ο εγκέφαλος μας λαμβάνει πληροφορίες μέσω των αισθήσεων, τις επεξεργάζεται και έπειτα “παράγει” μια αντίδραση ανάλογα με την κατάσταση ή το ερέθισμα.

Για παράδειγμα, ανοίγεις την τηλεόραση, η ένταση είναι πολύ δυνατή και τη χαμηλώνεις.

Ο εγκέφαλος ορισμένων ανθρώπων δεν μπορεί να επεξεργαστεί τις πληροφορίες που λαμβάνει είτε από εξωτερικά ερεθίσματα (ήχος, φως, γεύση, κτλ) είτε από εσωτερικά (πείνα, δίψα, κτλ) ώστε να καταλάβει τι συμβαίνει και να ανταποκριθεί κατάλληλα.

Οι δυσκολίες στην επεξεργασία των πληροφοριών που λαμβάνουμε μέσω των αισθητήριων συστημάτων ονομάζονται αισθητηριακές δυσκολίες ή αλλιώς Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας .

Δεδομένου ότι τα αισθητηριακά συστήματα είναι 8, είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως μπορεί να επηρεάζονται περισσότερα από 1 ταυτόχρονα. Οι δυσκολίες αυτές προκαλούν έντονο αίσθημα δυσφορίας ή πανικού στο παιδί ή τον ενήλικα καθώς δεν ξέρει πώς να αντιδράσει σε αυτό που βιώνει.

Επιγραμματικά, τα αισθητηριακά συστήματα είναι :

• το απτικό
• το οσφρητικό
• το γευστικό
• το ακουστικό
• το οπτικό
• το ιδιοδεκτικό
• το αιθουσιαίο και
• το ενδοδεκτικό

Ποιος έχει αισθητηριακές δυσκολίες;

Τουλάχιστον 1 στους 20 ανθρώπους παρουσιάζουν αισθητηριακές δυσκολίες.

Επίσης, περίπου το 90% των ανθρώπων με αυτισμό αντιμετωπίζουν αισθητηριακές δυσκολίες και γι ‘ αυτό θεωρούνται και ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του συνδρόμου.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει πώς όσοι έχουν αισθητηριακές δυσκολίες, έχουν και αυτισμό.

Επιπλέον, παιδιά που γεννήθηκαν πρόωρα ή παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές (π.χ. ΔΕΠΥ) συχνά παρουσιάζουν αισθητηριακές δυσκολίες.

Τέλος, αισθητηριακές δυσκολίες παρατηρούνται και σε ασθενείς με Long Covid.

Ποια είναι τα σημάδια (συμπτώματα);

Κάποια σημάδια – ενδείξεις μπορεί να είναι τα εξής:

• αποστροφή σε ήχους, φώτα, πολύ κόσμο
• ενόχληση από υφάσματα στα ρούχα
• συχνά και έντονα ξεσπάσματα
• μειωμένος αυτοέλεγχος
• επιλεκτική σίτιση (αποφεύγει διάφορα τρόφιμα, υφές ή μυρωδιές)
• αναζήτηση ακραίων ερεθισμάτων (να πηδάει πολύ ψηλά, να στριφογυρίζει γρήγορα)
• ασυνήθιστη αντίληψη του πόνου (είτε πονάει πολύ είτε καθόλου)
• αδεξιότητα στις κινήσεις
• τοποθέτηση μη φαγώσιμων αντικειμένων στο στόμα (πέτρες, μπογιές, πλαστελίνη)
• φόβος για παιχνίδια που χρειάζονται ισορροπία, όπως σκαρφάλωμα ή κουτσό
• παρορμητικότητα
• διαρκής κινητικότητα
• ελλιπής αντίληψη ότι έχει λερωθεί
• υπερβολική αντίδραση όταν έχει λερωθεί
• αποφυγή σωματικής επαφής (αγκαλιές, χάδια)
• χαμηλή διατήρηση της προσοχής του (διασπάται συχνά και εύκολα)
• δυσκολίες στον ύπνο ή στο ξύπνημα
• αισθητηριακή υπερφόρτωση (τα ερεθίσματα από το περιβάλλον είναι έντονα ή πολλά και ο άνθρωπος θέλει να αποχωρίσει από το συγκεκριμένο περιβάλλον για να μπορέσει να ηρεμήσει)

Είναι παράλογο να περιμένουμε από ένα παιδί ή έναν ενήλικα να ανταπεξέλθει στην καθημερινότητα του όταν το νευρολογικό του σύστημα δεν ανταποκρίνεται κατάλληλα στα ερεθίσματα που λαμβάνει.

Η απαραίτητη αξιολόγηση με την κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση και με τροποποιήσεις στο περιβάλλον του ανθρώπου μπορούν να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να οργανώνει καλύτερα τα ερεθίσματα και να ανταποκρίνεται καταλληλότερα.

“Αν αντιμετωπίζεις αισθητηριακές δυσκολίες που σου προκαλούν υπερευαισθησία, πιθανά δεν θα νιώθεις μόνο άγχος ή εκνευρισμό, αλλά είσαι και “επιλεκτικός” ή “υπερευαίσθητος”.

Αν φεύγεις τρέχοντας γιατί νιώθεις άγχος ή βιώνεις αισθητηριακή υπερφόρτωση και δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις γνωστικές σου λειτουργίες σωστά επειδή το σώμα σου βιώνει την κατάσταση “πάλης ή φυγής” και έχει την ανάγκη να φύγει, τότε είσαι “παρορμητικός”.

Αν δεν μπορείς να συντονίσεις τις κινήσεις του σώματος σου εξαιτίας μειωμένης σωματικής επίγνωσης και φτωχής οργάνωσης των περιοχών του εγκεφάλου που ελέγχουν την κίνηση , τότε είσαι “αδέξιος”.

Αν διασπάται εύκολα η προσοχή σου επειδή οι αισθητηριακές δυσκολίες σου σε εμποδίζουν και δεν αντιδράς κατάλληλα, μπορεί να συμπεριφέρεσαι πιο “ανώριμα” για την ηλικία σου”.

– ΝancyPesce

The post Τι είναι οι αισθητηριακές δυσκολίες; appeared first on Νέα Φλώρινα.

Αγγελική Βέργου

Κλινική Λογοθεραπεύτρια Παιδιατρικού & Ενήλικου Πληθυσμού

Ο Απρίλιος είναι μήνας ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό. Όσο και να μιλούν, ενημερώνουν και εκπαιδεύουν οι ειδικοί γύρω από το θέμα, χρειάζεται και ο κάθε άνθρωπος να ψάχνει και να ενημερώνεται για όσα του είναι άγνωστα, διαστρεβλωμένα ή του προκαλούν και φόβο. Πολλές φορές έχουμε λάθος πεποιθήσεις εξαιτίας της άγνοιας ή της ημιμάθειας. Πάμε να δούμε μερικούς από τους πιο γνωστούς μύθους για τον Αυτισμό.

#1 Μύθος: Ο αυτισμός είναι ασθένεια

Πραγματικότητα : Ο αυτισμός είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που σημαίνει ότι επηρεάζεται νευρολογικά ο εγκέφαλος του παιδιού με αποτέλεσμα να αντιλαμβάνεται και να αντιδρά διαφορετικά στο περιβάλλον γύρω του και στους ανθρώπους.

Μπορεί να επηρεαστεί ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνεί, το πώς αλληλεπιδρά με τους άλλους γύρω του ή ακόμα να έχει μονότονα ενδιαφέροντα και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές.

#2 Μύθος: Ο αυτισμός δημιουργείται/πυροδοτείται από τα εμβόλια

Πραγματικότητα : Παλαιότερα υπήρχε η πεποίθηση ότι ο αυτισμός πυροδοτείται ή τον “δημιουργούν” τα εμβόλια. Σε πολυάριθμες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί δεν έχει αποδειχτεί τέτοια σύνδεση. Δεν έχουμε εντοπίσει έναν και μοναδικό λόγο που να ευθύνεται για την εμφάνιση του αυτισμού.. Η Η γενετική προδιάθεση είναι, μέχρι στιγμής, η κύρια αιτία για την παρουσία αυτισμού, γι αυτό και παρατηρείται συχνά σε οικογένειες όπου ο γονέας είναι αυτιστικός ή σε δευτερότοκο παιδί όταν και το πρώτο παιδί είναι διαγνωσμένο με αυτισμό ή σε περιπτώσεις διδύμων.

#3 Μύθος: Ο αυτισμός επηρεάζει μόνο τα αγόρια

Πραγματικότητα : Τα αγόρια έχουν 4 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν στο φάσμα του αυτισμού συγκριτικά με τα κορίτσια. Και τα κορίτσια μπορεί να βρεθούν στο φάσμα του αυτισμού.

Συγκεκριμένα, πολλά κορίτσια διαγιγνώσκονται πολύ αργότερα ή υποδιαγιγνώσκονται επειδή έχουν διαφορετική συμπεριφορά συγκριτικά με τα αγόρια. Συνήθως, είναι πιο κοινωνικά και μπορεί, αρχικά, να πιστεύεται ότι αντιμετωπίζουν συμπτώματα άγχους ή αισθητηριακές δυσκολίες.

#4 Μύθος: Φαίνεται κάποιος που έχει αυτισμό

Πραγματικότητα: Λέμε ότι ένας άνθρωπος αντιμετωπίζει δυσκολίες ή βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού και αυτό γιατί ο αυτισμός δεν είναι ”ένας” . Δεν έχει, δηλαδή, μία και μοναδική κλινική εικόνα. Ακριβώς επειδή επηρεάζει νευρολογικά τον εγκέφαλο, οι δυσκολίες που θα παρουσιάσει κάποιος μπορεί να είναι ήπιες, μέτριες ή σοβαρές και να μην επηρεάζονται εξίσου όλοι οι τομείς (κοινωνική αλληλεπίδραση, επικοινωνία) Επομένως, υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να είναι πλήρως λειτουργικοί, με “μια κανονική ζωή” και να βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού. Ο αυτισμός “δεν φαίνεται” αν δεν είσαι κατάλληλα καταρτισμένος.

#5 Μύθος: Ο αυτισμός “θεραπεύεται”

Πραγματικότητα: Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι ο αυτισμός είναι μια πάθηση, μια νόσος που με φαρμακευτική αγωγή ή με την κατάλληλη θεραπεία “θα γιάνει”. Όπως αναφέραμε και νωρίτερα, ο εγκέφαλος των ανθρώπων στο φάσμα λειτουργεί διαφορετικά (βάσει νευρολογίας) που σημαίνει πως οι άνθρωποι σκέφτονται και λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο. Μέσω των θεραπειών (λογο / εργο / ψυχο – θεραπεία) μαθαίνουμε και βοηθούμε τους ανθρώπους και τα περιβάλλοντα τους να κατανοήσουν και να διαχειριστούν κατάλληλα τα συμπτώματα που παρουσιάζουν με στόχο να είναι λειτουργικοί στην καθημερινότητα τους.

#6 Μύθος: Οι άνθρωποι με αυτισμό δεν έχουν βλεμματική επαφή, δεν ενδιαφέρονται για κοινωνική αλληλεπίδραση ή δεν αναπτύσσουν ενσυναίσθηση

Πραγματικότητα: Όσο περίεργο και αν μοιάζει και ενδιαφέρονται για κοινωνική αλληλεπίδραση και αναπτύσσουν την ενσυναίσθηση και μπορεί να μην χρησιμοποιούν τη βλεμματική επαφή όπως όλοι οι υπόλοιποι (σε κοιτώ όταν συζητάμε και έτσι σου δείχνω το ενδιαφέρον μου), όμως δείχνουν το ενδιαφέρον τους (όταν υπάρχει, όπως και όλοι μας άλλωστε) με διαφορετικό τρόπο. Γι’ αυτό χρειάζεται να υπάρχει βοήθεια και καθοδήγηση από ειδικούς που μπορούν να παρατηρήσουν και να εξηγήσουν τις συμπεριφορές που εκδηλώνονται.

#7 Μύθος: Τα πεταρίσματα των χεριών, η κίνηση του σώματος μπρος πίσω και γενικά όλες οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις (stimming) που εμφανίζουν πρέπει να εκπαιδευτούν για να τις σταματήσουν.

Πραγματικότητα: Βλέποντας έναν άνθρωπο να κάνει τις παραπάνω κινήσεις προκαλεί ίσως αμηχανία, φόβο ή και ντροπή σε εμάς (που δεν συνηθίζουμε να αντιδρούμε έτσι, πόσο μάλλον δημόσια). Όμως, όλες αυτές οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις εξυπηρετούν μια λειτουργία. Την αυτορρύθμιση του ανθρώπου (όπως θα έξυνες τη μύτη σου την ώρα που σε τρώει ή κουνάς το πόδι σου πάνω κάτω όταν είσαι αγχωμένος). Βοηθούν τους ανθρώπους να χαλαρώσουν, να ηρεμήσουν ή ακόμα και να διαχειριστούν πολύ έντονες – συναισθηματικά – καταστάσεις.

#8 Μύθος: Τα παιδιά με αυτισμό δεν μιλούν

Πραγματικότητα: Κάποια παιδιά και ειδικά γύρω στην ηλικία των 2 ετών μπορεί να παρουσιάζουν καθυστέρηση λόγου ή ενώ είχαν ξεκινήσει να μιλούν, σταμάτησαν (παλινδρόμηση στον λόγο). Άλλες φορές πάλι, μοιάζουν να μιλούν “ακαταλαβίστικα” ή να επαναλαμβάνουν φράσεις που άκουσαν είτε σε συζητήσεις είτε στην τηλεόραση οι οποίες μοιάζουν να μην ταιριάζουν εκεί που τις χρησιμοποιούν. Για οτιδήποτε από τα παραπάνω και αν έχεις παρατηρήσει, υπάρχει εξήγηση και μπορεί να σου τη δώσει ο κατάλληλος λογοθεραπευτής. Τα παιδιά επικοινωνούν. Τις περισσότερες φορές , δεν καταλαβαίνουμε εμείς πώς το κάνουν ή τι μας λένε για να “συνεννοηθούμε”.

Πηγές:

1)https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/data.html

2)https://www.onecentralhealth.com.au/autism/10-myths-about-autism/

3)https://www.chop.edu/centers-programs/vaccine-education-center/vaccines-and-other-conditions/vaccines-autism

4) Qian Li et al., (2023), Prevalence and trends of developmental disabilities among US children and adolescents aged 3 to 17 years, 2018–2021, Scientific Reports
Published by Springer Nature,
doi: 10.1038/s41598-023-44472-1

The post Μύθοι γύρω από τον Αυτισμό appeared first on Νέα Φλώρινα.

• Δεν είναι δυσκολία στην κατάποση αυτό, θέμα άγχους είναι.
• Μη βιάζεστε, αφού ξεκίνησε να λέει λίγες κουβεντούλες, θα μιλήσει, δεν χρειάζεται να τρέχετε σε λογοθεραπείες. (για παιδί 4 ετών)
• Υπερβολές, μια χαρά είναι το παιδί, ιδέα σου είναι.
• Και γω άργησα να μιλήσω, αλλά μίλησα. Τι πειράζει;

Είναι μερικά πολύ μικρά παραδείγματα που έτυχε να ακούσω τελευταία σε διάφορες περιπτώσεις και από διαφορετικές ειδικότητες σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες επικοινωνίας, ομιλίας ή σίτισης. Τίθεται, όμως, ο εξής προβληματισμός:

Όταν μας απασχολεί το οποιοδήποτε ζήτημα γνωρίζουμε σε ποιον το απευθύνουμε;

Όλοι οι άνθρωποι, θέλω να πιστεύω, έχουν την πρόθεση να βοηθήσουν ή σε άλλες περιπτώσεις να μας καθησυχάσουν. Απευθυνόμαστε, όμως, σε κάποιον γιατί έχει γνώση για να μας απαντήσει και να μας καθοδηγήσει ή γιατί απλώς τον εμπιστευόμαστε και αισθανόμαστε οικεία μαζί του;

Άλλες φορές, τα «βάζουμε» με άλλες ειδικότητες που μπορεί να δίνουν αβάσιμες συμβουλές ή οδηγίες σε γονείς ή λοιπούς συγγενείς ανθρώπων με δυσκολίες που αφορούν στην ομιλία, σίτιση, κατάποση ή/και επικοινωνία.

Με τόση πληροφορία γύρω μας και από παντού, ίσως χρειάζεται καλύτερο φιλτράρισμα από που και από ποιον δεχόμαστε την οποιαδήποτε πληροφορία. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι, παρά την καλή τους θέληση, τη γνώση για να μας βοηθήσουν κατάλληλα.Υπάρχει διαφορά αν οι συμβουλές που δίνονται από οποιαδήποτε ειδικότητα πηγάζουν από γνώση, έρευνες ή μεθόδους παρέμβασης και θεραπείας ή αν, όπως οι αρχικές δηλώσεις, εκφράζουν μια άποψη και όχι γνώση. Και αυτό απαιτεί και τη δική μας διάκριση.

Αν έχουμε απευθυνθεί στους εκάστοτε ειδικούς, αλλά δεν έχουμε βρει ξεκάθαρη απάντηση ή δεν επεξηγούνται συμπεριφορές που παρατηρούμε ή δεν ανακουφίζονται συμπτώματα, ας συνεχίσουμε το ψάξιμο.

Και αν, ως θεραπευτές, δίνουμε εμπεριστατωμένες πληροφορίες σχετικά με τη δυσκολία που βρίσκεται μπροστά μας και ο θεραπευόμενος ή το περιβάλλον του δεν επιθυμούν να ακολουθήσουν τη δική μας προσέγγιση, είναι οκ. Είναι σεβασμός στην ελευθερία που ο κάθε άνθρωπος έχει για να επιλέξει κάτι άλλο, αν αυτό επιθυμεί.

Ο καθένας δουλεύει στον τομέα του αρκεί και εμείς να ξέρουμε που απευθυνόμαστε.

Ο καθένας έχει κριτική σκέψη και μπορεί να αποφασίσει αν αυτά που ακούει του “κάνουν νόημα”.

The post Όλοι οι άνθρωποι έχουμε γνώμη. Τι γίνεται, όμως, με τη γνώση; appeared first on Νέα Φλώρινα.

Επικοινωνούσαμε ανέκαθεν, και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Ο άνθρωπος είναι εκ γενετής ένα κοινωνικό όν. Έχει ανάγκη να συναναστρέφεται και να αλληλεπιδρά με άλλους ανθρώπους. Τι συμβαίνει, όμως, και υπάρχει τόσο μεγάλη δυσκολία πλέον στη μεταξύ μας επικοινωνία; Ήταν ανέκαθεν ένα πρόβλημα ή εμφανίστηκε τώρα;

Το παρακάτω άρθρο δεν είναι ένα «καθαρά» επιστημονικό άρθρο, αλλά εμπεριέχει επιστημονικές πληροφορίες από τον κλάδο της λογοθεραπείας μαζί με μία προσωπική γνώμη βάσει της μέχρι τώρα κλινικής εμπειρίας μου.

Τι είναι η επικοινωνία; Είναι η μετάδοση, η μεταφορά ενός μηνύματος, μιας ιδέας, μιας σκέψης από έναν άνθρωπο σε έναν άλλο και τη μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Μπορεί να είναι εξωλεκτική (χειρονομίες, μορφασμοί, γκριμάτσες) και λεκτική, δηλαδή επικοινωνούμε μεταξύ μας χρησιμοποιώντας λέξεις. Χρειάζεται η αλληλεπίδραση μεταξύ των ανθρώπων, αλλιώς μιλάμε για ενημέρωση (όταν παρευρίσκεσαι σε μια διάλεξη, όταν παρακολουθείς ειδήσεις δεν είναι επικοινωνία, αλλά ενημέρωση).

Η επικοινωνία επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες και μπορεί γίνεται, κατά καιρούς, δυσλειτουργική. Μερικοί παράγοντες που μπορεί να δυσκολέψουν την επικοινωνία είναι:

• Οι λέξεις ή η σύνταξη του μηνύματος (μπορεί αυτό που θέλουμε να πούμε να μην μεταφέρεται σωστά από λάθος λέξεις που χρησιμοποιούμε)
• Η σωματική και ψυχολογική κατάσταση των ανθρώπων που συμμετέχουν (όταν είμαστε κουρασμένοι, συναισθηματικά φορτισμένοι, ασθενείς, υπό πίεση δεν συγκρατούμε τις πληροφορίες το ίδιο εύκολα)
• Η προσοχή μας (όταν χωρίζεται η προσοχή μας με το να κάνουμε παράλληλα πράγματα, όπως να μιλάμε με κάποιον και να κοιτάμε το κινητό μας ή τον υπολογιστή. Να ψωνίζουμε στο σούπερ μάρκετ και να συζητάμε για κάποιο άλλο θέμα)

Ανέκαθεν, όμως, κάναμε κάτι από τα παραπάνω. Ανέκαθεν δυσκολευόμασταν που και που ή με μερικούς ανθρώπους να επικοινωνήσουμε κατάλληλα. Τώρα τι άλλαξε και είναι όλο και πιο συχνή η έλλειψη σωστής και επαρκούς επικοινωνίας;

Υπάρχουν άλλοι δύο παράγοντες που φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατάσταση που επικρατεί.

• Ο εγωισμός
• Τα όρια

Με τον όρο εγωισμό αναφέρομαι στην ευθιξία μας, στην έλλειψη αυτογνωσίας μας, στη διάθεση μας να είμαστε συνήθως, αν όχι συνέχεια, οι «σωστοί» και αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα χωρίς επιχειρήματα. Η διάθεση του «δεν κάνω την αρχή, δεν μιλάω με αυτόν, δεν μου αρέσει να ακούω ότι είμαι λάθος, δεν με καταλαβαίνει κανείς». Τελευταία, οι άνθρωποι παρεξηγούμαστε για «ψύλλου πήδημα» γιατί δεν έχουμε τη διάθεση να ρωτήσουμε «τι εννοείς με αυτό;» ή να εκφράσουμε όταν κάτι δεν μας αρέσει ή μας φέρνει σε άβολη θέση. Παρεξηγούμαστε γιατί δεν ρωτάμε «τι συμβαίνει;» αλλά ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ ότι ξέρουμε να ερμηνεύουμε την εξωλεκτική συμπεριφορά κάποιου χωρίς να τον έχουμε ρωτήσει. Βγάζουμε αυθαίρετα συμπεράσματα και έχουμε την πεποίθηση ότι ισχύουν κιόλας.Έχουμε μια διάθεση κριτικής στο συνάνθρωπο μας και όχι πραγματικού ενδιαφέροντος για τον ίδιο,  για την πρόοδο του, για την εξέλιξη του ή ακόμα και για να μάθουμε ίσως κάτι περισσότερο και εμείς από αυτόν.

Τέλος, όταν αναφέρομαι στα ΟΡΙΑ εννοώ να ξέρουμε τι είναι δικό μας πρόβλημα και τι όχι. Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς και τι δεν είναι δική μας δουλειά. Αν εγώ δεν χρησιμοποιώ σωστά λέξεις, αν εγώ δεν ξέρω τι ακριβώς θέλω ή αν είμαι συναισθηματικά φορτισμένος, μπερδεμένος, συγχυσμένος δεν είναι ο συνάνθρωπος μου αυτός που πρέπει να «μαντέψει» τι θέλω ή τι μου συμβαίνει. Αν, από την άλλη, εκφράσω σε κάποιον τι μου συμβαίνει, τι με ενοχλεί, τι με δυσκολεύει και με σχολιάσει ή κοροϊδέψει ή μου πει «υπάρχουν και χειρότερα», «τι κάνεις έτσι», δεν είναι δική μου δουλειά να τον πείσω ότι είναι άδικος ή πως δεν σέβεται τις διαφορετικές ανάγκες του καθενός.

Η επικοινωνία βελτιώνεται. Αν έχουμε διάθεση να γνωρίσουμε ο ένας τον άλλο, αν σεβόμαστε εμάς και τους γύρω μας. Αν είμαστε ειλικρινείς πρώτα με τον εαυτό μας για όσα γνωρίζουμε και όσα δεν γνωρίζουμε. Αν έχουμε το θάρρος να πούμε τα λάθη μας. Αν δεχόμαστε ότι δεν είμαστε τέλειοι και μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο.

Αν φαίνονται πολλά αυτά που μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε την κατάσταση, το κόστος από την έλλειψη επικοινωνίας είναι μεγαλύτερο τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

The post Γιατί χωλαίνει η επικοινωνία μας; appeared first on Νέα Φλώρινα.

Λογοθεραπεύτρια

Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος της λογοθεραπείας καθώς και η σπουδαιότητά της έχουν γίνει ευρέως γνωστά και στη χώρα μας. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν ακόμη αναπάντητα ερωτήματα γύρω από τη λογοθεραπεία όπως, με ποιες διαταραχές ασχολείται, πότε πρέπει να απευθυνθώ σε έναν λογοθεραπευτή, πόσο διαρκεί ένας κύκλος λογοθεραπείας. Παρακάτω παρατίθενται αρκετά από αυτά τα ερωτήματα, όπως και οι απαντήσεις τους με στόχο την καλύτερη κατανόηση και αποσαφήνιση της επιστήμης της λογοθεραπείας.

Τι είναι η λογοθεραπεία;

Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με την πρόληψη, την αξιολόγηση, τη θεραπεία και την επιστημονική μελέτη των διαταραχών επικοινωνίας και κατάποσης σε παιδιά και σε ενήλικες.

Με ποιες διαταραχές ασχολείται η επιστήμη της λογοθεραπείας;

Η λογοθεραπεία ασχολείται με διαταραχές επικοινωνίας και κατάποσης. Μερικές από αυτές τις διαταραχές είναι :

• Αρθρωτικές διαταράχες (π.χ. λανθασμένη παραγωγή ενός ήχου, όπως παραγωγή του /ρ/ σε /λ/—- νελό αντί για νερό)
• Φωνολογικές διαταραχές (π.χ. μετάθεση ήχων ή συλλαβών σε μία λέξη, όπως /πεκάλο/ αντί για /καπέλο/ ή /εφέλαντας/ αντί για /ελέφαντας/)
• Διαταραχές φωνής (αλλοίωση στην ένταση, το ύψος και την ποιότητα της φωνής)
• Καθυστέρηση λόγου
• Ειδική γλωσσική διαταραχή
• Δυσφαγία (διαταραχές κατάποσης και σίτισης)
• Διαταραχές ροής (τραυλισμός, ταχυλαλία)
• Νοητική Υστέρηση
• Σύνδρομα (Σύνδρομο Rett, Σύνδρομο Down)
• Διαταραχές αυτιστικού φάσματος (σύνδρομο Αsperger)
• Βαρηκοΐα – Κώφωση
• Μαθησιακές Δυσκολίες
• Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις
• Νευροεκφυλιστικές παθήσεις (νόσος Alzheimer, νόσος Parkinson, πλάγια μυατροφική σκλήρυνση)
• Κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες (σχιστίες χείλους και υπερώας)
• Εγκεφαλικά επεισόδια
• Χειρουργικές επεμβάσεις κεφαλής και τραχήλου (λαρυγγεκτομή)

Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε έναν λογοθεραπευτή;

Ανάλογα με την περίπτωση υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που οδηγούν στην αναζήτηση λογοθεραπευτή. Θα ήταν συνετό να απευθυνθούμε σε έναν λογοθεραπευτή, όχι μόνο όταν έχει μειωθεί η λειτουργικότητα ενός ατόμου, για παράδειγμα μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο όπου ο ασθενής δεν μπορεί να μιλήσει ή να σιτιστεί μόνος του, αλλά και όταν υπάρχει ανησυχία για μη φυσιολογική ανάπτυξη του. Σε όλα τα παιδιά δικαιολογείται μια μικρή απόκλιση από τα φυσιολογικά στάδια ανάπτυξης του λόγου και της ομιλίας. Όμως, για παράδειγμα, όταν ένα παιδί στην ηλικία των 2.5 ετών έχει μειωμένο εκφραστικό λεξιλόγιο (<50-250 λέξεις) ή στην ηλικία των 5-5.5 δεν χρησιμοποιεί σωστές γραμματικά προτάσεις είναι κάποιες από τις ενδείξεις που θα πρέπει να «θορυβήσουν» τους γονείς. Άλλωστε όπως έλεγε και ο Ιπποκράτης «Το προλαμβάνειν καλύτερο του θεραπεύειν».

Πόσο διαρκεί ένας θεραπευτικός κύκλος στη λογοθεραπεία;

Στην λογοθεραπεία δεν υπάρχει πανάκεια. Αυτό σημαίνει ότι το χρονικό διάστημα των θεραπειών δεν είναι σταθερό σε όλους τους ασθενείς και ότι αν μία μέθοδος θεραπείας λειτούργησε σε έναν ασθενή δεν σημαίνει ότι θα έχει τα ίδια αποτελέσματα και σε κάποιον άλλο με την ίδια διαταραχή. Η θεραπεία είναι εξατομικευμένη για το κάθε άτομο που αντιμετωπίζει δυσκολίες και το χρονικό διάστημα που θα πρέπει να παρακολουθήσει τη θεραπεία εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες. Παίζουν ρόλο η πάθηση, η ηλικία, το περιβάλλον, η συνέπεια στην τήρηση των οδηγιών που δίνονται από τον λογοθεραπευτή καθώς και η προσπάθεια και αντοχή του ίδιου του ατόμου. Συνήθως δίνεται ένα ενδεικτικό χρονικό περιθώριο αναλόγως το περιστατικό, αλλά αυτό προσαρμόζεται ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση.

Κάθε πότε πραγματοποιούνται οι συνεδρίες λογοθεραπείας και πόση ώρα διαρκούν;

Η συχνότητα των συνεδριών εξαρτάται από τη διαταραχή και τις ανάγκες του κάθε περιστατικού. Συνήθως, πραγματοποιούνται 2-3 φορές την εβδομάδα και διαρκούν 45 λεπτά.

Σε ποιες περιπτώσεις ένας ενήλικας απευθύνεται σε έναν λογοθεραπευτή;

Έχουμε συνδέσει την έννοια της λογοθεραπείας με τα παιδιά και ενώ είναι τόσο δεδομένη στον παιδικό και εφηβικό πληθυσμό, δεν ισχύει το ίδιο για τους ενήλικες. Πολλοί ενήλικες στερούνται τη λογοθεραπευτική παρέμβαση είτε λόγω ελλιπούς ενημέρωσης είτε λόγω ελλιπούς εξειδίκευσης από μέρους των λογοθεραπευτών. Οι ενήλικες μπορεί να παρουσιάζουν δυσκολίες επικοινωνίας ή/και κατάποσης ως αποτέλεσμα διάφορων διαταραχών. Κάποιες ενδεικτικές είναι : αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (τροχαία), διάφορες εκφυλιστικές παθήσεις (άνοιες, σκλήρυνση κατά πλάκας, πλάγια μυατροφική σκλήρυνση, νόσος Parkinson), χειρουργικές επεμβάσεις (λαρυγγεκτομή), διαταραχές φώνησης (κακή χρήση φωνής, κάκωση λαρυγγικών νεύρων σε θυρεοειδεκτομή).

The post Λογοθεραπεία: Συχνές ερωτήσεις appeared first on Νέα Φλώρινα.