PISA 2025: Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΣΥΜΕΩΝ

Τα αποτελέσματα του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA), το οποίο αξιολογεί τις δεξιότητες των 15χρονων μαθητών κάθε τρία χρόνια, δημοσιεύθηκαν την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου. Δείχνουν μια κατάρρευση στις δεξιότητες ανάγνωσης και μαθηματικών στην πλειονότητα των χωρών, που ανήκουν στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Η PISA εξετάζει κατά πόσο οι 15χρονοι μπορούν να αξιοποιήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους στην καθημερινή ζωή, με αντικείμενα την επιστήμη, την κατανόηση κειμένου, τα μαθηματικά και, για πρώτη φορά, την υπολογιστική επίλυση προβλημάτων.

Στην έρευνα PISA 2025 συμμετείχαν 765.000 μαθητές/τριες, εκπροσωπώντας συνολικά 33 εκατ. μαθητές/τριες από 91 χώρες, δηλαδή δέκα επιπλέον χώρες σε σχέση με την έρευνα PISA 2022. Αξιολογήθηκαν στις Φυσικές Επιστήμες (αντικείμενο εστίασης), στην Κατανόηση Κειμένου, στα Μαθηματικά και (για πρώτη φορά) στην Επίλυση Προβλημάτων σε Ψηφιακά Περιβάλλοντα (Computational Problem Solving).

Στην Ελλάδα συμμετείχαν 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, με το δείγμα να αντιστοιχεί περίπου στο 95% του πληθυσμού των 15χρονων, το υψηλότερο ποσοστό κάλυψης από την έναρξη της συμμετοχής της χώρας στην PISA το 2000.

Τα ελληνικά αποτελέσματα εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ωστόσο η εικόνα σε σχέση με το 2022 είναι πιο σύνθετη. Η μόνη στατιστικά σημαντική μεταβολή αφορά την κατανόηση κειμένου, ενώ οι μεταβολές στα μαθηματικά και την επιστήμη δε θεωρούνται στατιστικά σημαντικές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για την Ελλάδα, οι μαθητές συγκέντρωσαν 423 μονάδες στην κατανόηση κειμένου, έναντι 461 μονάδων στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Στα μαθηματικά η ελληνική επίδοση διαμορφώθηκε στις 424 μονάδες, έναντι 463 μονάδων στον ΟΟΣΑ, ενώ στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων η Ελλάδα συγκέντρωσε 461 μονάδες, έναντι 500 μονάδων στον διεθνή μέσο όρο.

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 47η θέση μεταξύ των 91 χωρών και οικονομιών στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων. Το ποσοστό των μαθητών που δε φτάνουν το βασικό επίπεδο επάρκειας ανέρχεται σε 40,9% στην επιστήμη, 43,8% στην κατανόηση κειμένου και 49,5% στα μαθηματικά.

Ωστόσο, η κοινωνικοοικονομική προέλευση εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τις επιδόσεις. Οι μαθητές από ευνοϊκότερο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον συγκέντρωσαν κατά μέσο όρο 85 μονάδες περισσότερες στην επιστήμη σε σχέση με τους μαθητές από πιο μειονεκτικά περιβάλλοντα. Η διαφορά περιορίστηκε ελαφρώς, κυρίως επειδή υποχώρησαν οι επιδόσεις των προνομιούχων μαθητών και όχι επειδή βελτιώθηκαν εκείνες των πιο αδύναμων.

Παρά τα σημάδια σταθεροποίησης, η συνολική εικόνα εξακολουθεί να δημιουργεί προβληματισμό, καθώς η Ελλάδα παραμένει αισθητά κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ενώ σημαντικό ποσοστό μαθητών ολοκληρώνει την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να έχει κατακτήσει τις βασικές δεξιότητες, που απαιτούνται για το λειτουργικό εγγραμματισμό.

Στα Μαθηματικά το 49,5% των μαθητών βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο. Στις Φυσικές Επιστήμες το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 40,9%, ενώ στην Κατανόηση Κειμένου φτάνει το 43,8%.

Την ίδια στιγμή, οι διευθυντές των σχολείων εξακολουθούν να επισημαίνουν σημαντικότερες ελλείψεις εκπαιδευτικού προσωπικού σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερα σε κοινωνικά ευάλωτες περιοχές, αλλά και στις σχολικές μονάδες της περιφέρειας.

Στη συνέχεια για την καλύτερη ενημέρωση του αναγνώστη παραθέτουμε τις δέκα χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην κατανόηση κειμένου, στα μαθηματικά και στις επιστήμες.

Οι 10 καλύτερες χώρες στην κατανόηση κειμένου σύμφωνα με την έρευνα PISA 2025

Τι αξιολογείται: Οι μαθητές πρέπει να επιδεικνύουν την ικανότητά τους να «κατανοούν και να χρησιμοποιούν γραπτά κείμενα, αλλά και να αναστοχάζονται το περιεχόμενό τους και να ασχολούνται με αυτό ». Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 461.

1. Σιγκαπούρη, με βαθμολογία 535

2. Πεκίνο, Σαγκάη και επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ στην Κίνα (527)

3. Ταϊβάν (508)

4. Ιαπωνία (503)

5. Νότια Κορέα και Μακάο (501)

7.  Ιρλανδία (500)

8. Εσθονία (499)

9. Νέα Ζηλανδία (497)

10. Ηνωμένο Βασίλειο (494)

Οι 10 καλύτερες χώρες στα μαθηματικά σύμφωνα με την έρευνα PISA 2025

Αυτό που αξιολογείται είναι η ικανότητα «διατύπωσης, χρήσης και ερμηνείας των μαθηματικών σε διαφορετικά πλαίσια» . Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 463.

1. Το Πεκίνο, η Σαγκάη και οι επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ στην Κίνα με βαθμολογία 612·

2. Σιγκαπούρη (563)

3. Μακάο (549)

4. Ταϊβάν (546)

5. Ιαπωνία (525)

6. Νότια Κορέα και Χονγκ Κονγκ (522)·

8. Εσθονία (508)

9. Ελβετία (499)

10. Ηνωμένο Βασίλειο (488).

Οι 10 καλύτερες χώρες στις επιστήμες σύμφωνα με την έρευνα PISA 2025

Η αξιολόγηση καλύπτει γνώσεις φυσικής, βιοεπιστημών, γεωεπιστημών και του σύμπαντος, καθώς και κατανόηση επιστημονικών μεθόδων και εξηγήσεων. Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 482.

1. Το Πεκίνο, η Σαγκάη και οι κινεζικές επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ με βαθμολογία 597·

2. Σιγκαπούρη (560)

3. Μακάο (541)

4. Ταϊβάν (540)

5. Ιαπωνία (538);

6. Εσθονία (527)

7. Νότια Κορέα (526)

8. Ηνωμένο Βασίλειο (511)·

9. Καναδάς (510)

10. Νέα Ζηλανδία (509) και Αυστραλία (509).