Ομιλία του Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας Γιώργου Αμανατίδη στην εκδήλωση Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση και Επιχειρηματικότητα «Η Δυτική Μακεδονία σε νέα εποχή»
- Αξιότιμε κ.Πρωθυπουργέ
- Σεβασμιότατε Σερβίων και Κοζάνης
- κ.κ. Υπουργοί
- κ. Γενικέ Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας
- κ. κ. Αντιπεριφερειάρχες
- κ.κ. Δήμαρχοι
- κ. Διοικητά του ΔΑΜ
- Εκπρόσωποι Φορέων
- Κυρίες και κύριοι
κ. Πρωθυπουργέ,
η παρουσία σας σήμερα εδώ, στη Δυτική Μακεδονία – μαζί μας, αποτυπώνει το πραγματικό ενδιαφέρον σας για μία περιοχή που περνάει δύσκολα, που βρίσκεται σε «μετάβαση» από μία διπλή κρίση στη μονοκαλλιέργεια της ενέργειας και της γούνας, που επηρεάζονται από εξωγενείς παράγοντες
Την ίδια περίοδο και η χώρα μας βρίσκεται σε μία συνεχή αλλά «αναγκαία μετάβαση» μέρος μιας Ευρώπης που θα πρέπει να βελτιώνεται συνεχώς ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά της.
Κάνουμε μία συνεχή προσπάθεια να αλλάξουμε το παρόν και το μέλλον της με αντίπαλο τον χρόνο.
Ενώνουμε δυνάμεις και συγκλίνουμε για μια Περιφέρεια :
– πρωταθλήτρια στην ανεργία
– πρωταθλήτρια στην απώλεια πληθυσμού στο διάστημα 2011-2021 (-10%)
– η μόνη χωρίς τριτοβάθμια εκπαίδευση και υποδομές στην υγεία
– με χαμηλό δείκτη επιχειρηματικότητας
– διασυνοριακή, χωρίς αυτό να έχει μετατραπεί σε συγκριτικό πλεονέκτημα
– με ραγδαία μείωση του ΑΕΠ
– με τάσεις φυγής των κατοίκων και κύρια των νέων
– με χαμηλό ποσοστό έρευνας και καινοτομίας
– με 14 φυσικές και τεχνητές λίμνες αλλά με αρδευόμενες εκτάσεις κάτω από τον εθνικό μέσο όρο λόγω έλλειψης υποδομών
– με χαμηλή ανάπτυξη του αγροτικού τομέα και της επχειρηματικότητας
– που φιλοξενεί αναλογικά το μεγαλύτερο ποσοστό επενδύσεων ΑΠΕ στη χώρα χωρίς την ύπαρξη επικαιροποιημένου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ
Και όλα αυτά συνυπάρχουν με τις παρακάτω διαπιστώσεις:
α. Οι πολίτες, επηρεάζονται από όσους δημιουργούν το κλίμα περί “βίαιης μετάβασης”.
β. Τα έργα του ΔΑΜ δεν είναι ακόμη ορατά στα μάτια των πολιτών (δικαιολογημένα κατά τη γνώμη μου, πήραν όμως το δρόμο τους αν και ξεκίνησαν από μηδενική βάση. Πολύ δουλειά από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και τον Μηχανισμό του ΔΑΜ).
γ. Απώλεια θέσεων εργασίας από τη ΔΕΗ, άμεσες και επαγώγιμες, χωρίς να αναπληρώνονται ακόμη,
δ. Οι μεγάλοι επενδυτές υλοποιούν τα έργα ΑΠΕ πλησίον των χωριών, οι πολίτες δεν μπορούν λόγω μη χωρητικότητας του δικτύου και αντιδρούν αρνητικά.
ε. Μεγάλη υστέρηση στην ευρύτερη περιοχή “Σιάτιστα – ΑργοςΟρεστικό – Καστοριά” λόγω της κρίσης στον κλάδο της γούνας εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία και των μέτρων της Ε.Ε. περί μη εξαγωγών των προϊόντων γούνας, παρ’ όλο που στηρίχθηκαν απλόχερα από την Κυβέρνηση με οικονομικούς πόρους.
στ. Αναζητείται ένα έργο – μία δράση που θα σηματοδοτήσει τη μετάβαση, εξίσου ισχυρά με την απολιγνιτοποίηση.
ζ. Το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, που χρηματοδοτεί δράσεις πλην βασικών υποδομών (επιχειρηματικότητα, έρευνα, εκπαίδευση κλπ), αδυνατεί να συμβάλλει στην υλοποίηση των μεγάλων έργων υποδομής που έχει ανάγκη η Δυτική Μακεδονία, για τη μετάβασή της στη νέα εποχή.
(Κάτι που συμπληρώνει ο Πυλώνας ΙΙΙ (80,0 + 110,0 + 50,0 εκατ. €).
η. Δεν προχώρησε καμία εμβληματική ιδιωτική επένδυση μέχρι τώρα, που θα άλλαζε την ψυχολογία των πολιτών στην περιοχή, θα ενίσχυε τις προσδοκίες και θα δρούσε πολλαπλασιαστικά (sunlight, ADVENTκλπ).
θ) Η περιοχή είναι στενά συνδεδεμένη με την ενέργεια, έστω με βάση το λιγνίτη. Η αξιοποίησή του, για ‘μας, παραμένει ζητούμενο.
Τα παραπάνω ευελπιστούμε να τα αντιμετωπίσουμε εντάσσοντας τον Περιφερειακό και τοπικό σχεδιασμό στον ευρύτερο Εθνικό και Ευρωπαϊκό, προκειμένου να μπορεί να θεσμοθετηθεί και να έχει πόρους.
Προς τούτο έχουμε δύο (2) στόχους εξίσου σημαντικούς.
Επιζητούμε αιτίες:
1ον : Να μην φύγουν οι συμπολίτες μας από τον τόπο τους – ΑΜΕΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ.
2ον : Να παραμείνουν οι συμπολίτες μας στον τόπου τους και κύρια οι νέοι που είναι οι φορείς της μετεξέλιξης και των αλλαγών – ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ.
Ειδικότερα :
1ος στόχος : Για να μην φύγουν οι συμπολίτες μας και ειδικά οι νέοι, από τον τόπο τους
α. Στήριξη της επιχειρηματικότητας
Λήψη ειδικών μέτρων και κινήτρων για ορισμένο χρόνο
π.χ. για μία 10ετία, όπως π.χ.
– Μείωση επιτοκίου δανείων κατά 50% όταν δεν εντάσσεται σε χρηματοοικονομικά μέσα
– Μείωση επιτοκίου δανείων κατά 1 μονάδα όταν εντάσσεται σε χρηματοοικονομικά μέσα
– Τόκοι και προσαυξήσεις προστίμων
Ότι ισχύει στη χώρα επί 70%
– Επιδότηση άμεσου και έμμεσου κόστους επιχειρήσεων κατά 80% για διατήρηση του προσωπικού και κατά 90% για νέες προσλήψεις (ΔΥΠΑ)
– Μείωση συντελεστών ΦΠΑ κατά το πρότυπο των νησιών
– Φορολογία εισοδήματος 15%
– Αμεση στήριξη του κλάδου της γούνας με 3ο πρόγραμμα γιατί αφανίζεται χωρίς διάδοχη κατάσταση και οδηγεί σε ερήμωση την περιοχή
– Προσέλκυση 2-3 εμβληματικών επενδύσεων (για αλλαγή της ψυχολογίας)
β. Εφαρμογή της νομοθετηθείσας «ρήτρας απολιγνιτοποίησης» με προσαύξηση κατά 50% της προβλεπόμενης συμμετοχής της Δυτικής Μακεδονίας στις εφαρμοζόμενες πολιτικές.
γ. Διαμόρφωση Ειδικού Πόρου Ανάπτυξης ως ποσοστό επί της εγκατεστημένης ισχύος με σκοπό τη δημιουργία προγράμματος στήριξης της μετάβασης.
(Υπάρχει εμπειρία από την εφαρμογή του Τέλους Λιγνίτη και μπορεί άμεσα να αξιοποιηθεί).
δ. Χρηματοδότηση αντικατάστασης εσωτερικών συστημάτων θέρμανσης Φυσικού Αερίου (Φ.Α.) για τους οικισμούς όπου δημιουργήθηκαν ή επίκειται η δημιουργία εσωτερικών δικτύων (~ 40,0 εκατ. ευρώ).
ε. Αμεση καταβολή αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ για δημιουργία θετικού κλίματος και ενίσχυση της βιωσιμότητας των αγροτών μας (καλυπτόμενες και μη, δαπάνες, από τον Κανονισμό του ΕΛΓΑ)
στ. Εγκατάσταση εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης- ΑΙ στην Κοζάνη ως βραχίονα του ΦΑΡΟΥ.
(Η πρόταση ετοιμάζεται για υποβολή με την ίδια ομάδα του ΦΑΡΟΥ).
ζ. Επίδομα παραμεθορίου
– 100 ευρώ ανά δημόσιο υπάλληλο σε Κοζάνη και Πτολεμαίδα
– Αλλάζει εντελώς την ψυχολογία με μηδενικό κόστος
η. Καταβολή δεδουλευμένων στους τοπικούς προμηθευτές της ΛΑΡΚΟ (~9,0 εκατ. ευρώ
θ. Χρηματοδότηση – ενίσχυση του Ταμείου Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας (ΤΑΔΥΜ) με πόρους του ΔΑΜ
(Πρώτο Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης στην Ελλάδα).
ι. Η σύντομη εξάντληση των 1000 διαθέσιμων θέσεων εργασίας στο πλαίσιο πρόσκλησης της ΔΥΠΑ αποτυπώνει την ανάγκη προκήρυξης πρόσθετων 1000 θέσεων που, επί της ουσίας θα οδηγήσει σε συγκράτηση του πληθυσμού, κυρίως, των εργολαβικών εργαζομένων.
ια. Προκήρυξη του συνόλου των προβλεπόμενων οργανικών θέσεων στην Αυτοδιοίκηση και στους Δημόσιους Φορείς στη Δυτική Μακεδονία που, σε συνδυασμό με την ισχύουσα μοριοδότηση, θα ενισχύσει τον Δημόσιο τομέα και θα συγκρατήσει τον πληθυσμό στη Δυτική Μακεδονία.
ιβ. Δυνατότητα επιστροφής κατά παρέκκλιση, στους φορείς της Δυτικής Μακεδονίας, διορισθέντων σε άλλες περιοχές.
ιγ. Κάλυψη ίδιας συμμετοχής έργων τηλεθέρμανσης λόγω αλλαγής του επιχειρηματικού πλάνου των τηλεθερμάνσεων Κοζάνης, Πτολεμαίδας και Αμυνταίου εξαιτίας της απολιγνιτοποίησης.
(Σημαντική η συμφωνία με το ΥΠΕΝ για τη λειτουργία των τηλεθερμάνσων).
ιδ. Συμμετοχή στο πρόγραμμα κινητικότητας χωρίς περιορισμούς.
ιε. Ειδικό πρόγραμμα στήριξης πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων Δυτικής Μακεδονίας στο πλαίσιο του ΔΑΜ, με έμφαση στις εμπορικές επιχειρήσεις και χρηματοδότηση μέχρι 15.000,00 Ευρώ
(Βρισκόμαστε σε φάση ωρίμανσης με τον Διοικητή του ΔΑΜ).
ιστ. Ειδικό πρόγραμμα στήριξης των ΑΠΕ, από επενδυτές της περιοχής.
Αξιοποίηση μέχρι το 20% του ενεργειακού χώρου (ηλεκτρικός χώρος, γη εγκατάστασης, θετική ανταπόκριση του ΔΕΔΔΗΕ στα αιτήματα των πολιτών, διασύνδεση με τους υποσταθμούς των μεγάλων επενδυτών, μετοχική συμμετοχή των πολιτών στα μεγάλα έργα ΑΠΕ τρίτων, διασύνδεση με το δίκτυο των ενεργειακών κοινοτήτων κλπ.).
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα αιτήματα από την περιοχή θα πρέπει να προηγούνται κατά απόλυτη προτεραιότητα.
ιζ. Συμμετοχή του τοπικού πληθυσμού μέχρι ποσοστό 5% στο κεφάλαιο των μεγάλων φωτοβολταικών της ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ.
ιη. Επαναφορά του προγράμματος netmetering μόνον για τους Δήμους και την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, με απόλυτη προτεραιότητα στη σύνδεση.
(Στόχος η μείωση των δημοτικών τελών στο 50%).
ιθ. Στήριξη προιόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ Δυτικής Μακεδονίας.
ικ. Ιδρυση Κέντρου Ανθρακα για μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος των προιόντων (πρωτογενή και δευτερογενή τομέα παραγωγής) της Δυτικής Μακεδονίας.
ιλ. Παράταση λειτουργίας των ΑΗΣ Πτολεμαίδα 5 και Αγιος Δημήτριος 5 μέχρι τη δημιουργία της μονάδας ΣΗΘΥΑ στον ΑΗΣ Καρδιάς με στόχο την εξασφάλιση λειτουργίας των τηλεθερμάνσεων.
ιμ. Παρεμβάσεις Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ) από τη ΔΕΗ στην περιοχή.
2ος στόχος : Για να παραμείνουν οι συμπολίτες μας στον τόπο τους
α. Διαμόρφωση και εφαρμογή Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος (ΕΑΠ) για τον άξονα της “μονοκαλλιέργειας” της γούνας ήτοι στην ευρύτερη περιοχή Σιάτιστα – Γαλατινή – Εράτυρα – ΑργοςΟρεστικό – Νεστόριο – Καστοριά (στη λογική του προγράμματος “Αγραφα”).
Η κρίση στην μονοκαλλιέργεια της γούνας είναι κρίση τοπικής ανάπτυξης,
Στόχος η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με την αξιοποίηση και άλλων τομέων της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του κλάδου της γούνας.
Ειδικότερα θα περιλαμβάνει:
– Αγροδιατροφή
– Τουρισμό
– Επιχειρηματικότητα
– Διασυνοριακότητα
– Γούνα (θεσμικές και διοικητικές ρυθμίσεις, χρηματοδότηση του κλάδου)
β. Διακριτή στήριξη του αγροτικού τομέα (Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας).
Ο πρωτογενής τομέας, μέχρι και την πρώτη μεταποίηση, δεν εντάχθηκε στο Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΔΑΜ) καθόσον δεν υποβλήθηκε πρόταση στην Ε.Ε. για έγκριση Ειδικού Καθεστώτος γι’ αυτόν.
Επομένως θα πρέπει να εξασφαλιστούν πόροι για στήριξη του αγροτικού τομέα ως συνειδητή μετεξέλιξη της οικονομίας της Δυτικής Μακεδονίας.
Ενδεικτικά :
– μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα
– ένταξη Σχεδίων Βελτίωσης και Νέων Αγροτών στο σύνολό τους
– θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις σε ενιαία έκταση της ΔΕΗ
γ. Ενίσχυση της γνώσης και της κοινωνικής συνοχής με πρόσθετες δομές φροντίδας υγείας.
Η γνώση, οι φοιτητές, οι επιστήμονες και οι υποδομές θα δράσουν ως εφαλτήριο για την περιοχή.
δ. Χρηματοδότηση υλοποίησης υποδομών ανάπτυξης
– ΠΥΛΩΝΑΣ ΙΙΙ Πρόσθετοι πόροι 110,0 εκατ. ευρώ (Διαθέσιμη εξειδίκευση για 140,0 εκατ. Ευρώ)
– Μελέτες για σιδηροδρομική σύνδεση Καλαμπάκα – Γρεβενά – Σιάτιστα – Κοζάνη και Κοζάνη – Θεσ/νικη
(για να γίνει από Αναλυτικό σε Πρωτεύον δίκτυο)
Η δέσμευση θα αλλάξει την ψυχολογία των πολιτών
– Υλοποίηση τμήματος της κάθετου άξονα Νίκη – Λάρισα
Τμήματα : – Πτολεμαίδα – Φλώρινα
– Κοζάνη – Ορια Ν. Λάρισας
– Οδική σύνδεση Φλώρινα – Διασταύρωση Πρεσπών
– Φράγμα Νεστορίου και αρδευτικό
– Ένταξη δύο μεγάλων εγγειοβελτιωτικών έργων που θα υποβληθούν άμεσα
– Διασύνδεση του Ε65 με την περιοχή της Δεσκάτης Γρεβενών
– Αξιοποίηση αεροδρομίων Κοζάνης και Καστοριάς
ε. Εγκατάσταση μονάδας αμυντικής βιομηχανίας στη Δυτική Μακεδονία (κατασκευή εξοπλιστικών συστημάτων, υλικών και εξαρτημάτων καθώς και στρατιωτικού υλικού ένδυσης)
στ. Αναγκαστική απαλλοτρίωση του μικρού οικισμού Βαλτονέρων Δ. Αμυνταίου Ν. Φλώρινας για λόγους προστασίας των κατοίκων.
κ Πρωθυπουργέ,
εμπιστευτείτε μας. Δώστε μας την ευκαιρία προκειμένου το στοίχημά σας για τη Δυτική Μακεδονία να το κάνουμε πράξη και να την κρατήσουμε ζωντανή.
Η χώρα το χρωστάει στην περιοχή αυτή που στήριξε για 60 χρόνια τον τουρισμό στα νησιά και στην Αθήνα, τη βιομηχανία και τη βιοτεχνία στη χώρα μας, τροφοδότησε με ενέργεια τα σχολεία, τα νοσοκομεία και συνέβαλε αποφασιστικά στη μετεξέλιξή της
Το χρωστάμε στον τόπο και στους κατοίκους του
Σας ευχαριστώ όλους