Διάλεξη της Προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φλώρινας, Χριστίνας Ζιώτα, για τη σωστική έρευνα στην Αχλάδα

ΤΕΤΑΡΤΕΣ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026 – Ώρα έναρξης: 19:00, Αίθουσα Μανόλης Ανδρόνικος

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο των Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, συνεχίζει τον αγαπημένο στο κοινό κύκλο των επιστημονικών διαλέξεων «Τετάρτες στο Μουσείο –Αρχαιολογικές Διαλέξεις».

Η δράση αποσκοπεί στη γνωριμία του κοινού της Θεσσαλονίκης με τις νέες ανασκαφικές και διεπιστημονικές έρευνες και τα πορίσματά τους.

Τον Ιανουάριο υποδεχόμαστε τη Χριστίνα Ζιώτα, Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φλώρινας με τη διάλεξη «Σωστική έρευνα στην Αχλάδα Φλώρινας: Το νεκροταφείο της Ύστερης Εποχής Χαλκού και η διαχρονική χρήση της ευρύτερης περιοχής».

Οι αρχαιολογικές μαρτυρίες για την Ύστερη Εποχή Χαλκού στην Π.Ε. Φλώρινας είναι ελλιπέστατες, ακόμα και στο λεκανοπέδιο του Αμυνταίου, όπου ελέγχθηκαν συστηματικά εκατοντάδες στρεμμάτων και ανασκάφηκαν τεράστιες εκτάσεις. Τα αποτελέσματα της σωστικής ανασκαφής στην Αχλάδα Φλώρινας, σε αρχαιολογικό χώρο εντός των ορίων λιγνιτωρυχείου, ήρθαν να
φωτίσουν πτυχές της κοινωνικής συγκρότησης και να αναδείξουν χαρακτηριστικά του υλικού πολιτισμού αυτής της περιόδου.

Αποκαλύφθηκε νεκροταφείο ΥΕΧ που αποτελεί μοναδικό εύρημα για την ευρύτερη περιοχή. Οι τάφοι είναι ατομικοί, λακκοειδείς, κτερισμένοι με αγγεία και ελάχιστα προσωπικά αντικείμενα, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οποίων υποδεικνύουν ένα κοινωνικό σύνολο με ισχυρές τοπικές παραδόσεις αλλά και δεκτικότητα απέναντι σε ξένες επιρροές. Από τη ραδιοχρονολόγηση δειγμάτων οστών προκύπτει η περίοδος χρήσης του νεκροταφείου, μεταξύ 1400 και 1100 π.Χ. περίπου.

Όσον αφορά τη δημογραφική σύνθεση και τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού,σημαντικά είναι τα πορίσματα της μελέτης των σκελετικών καταλοίπων, της βιοαρχαιολογικής έρευνας, της διερεύνησης του επιπέδου υγείας και της μελέτης της ανθρώπινης κινητικότητας, μέσω εξειδικευμένων ισοτοπικών αναλύσεων.

Στον ίδιο χώρο αλλά σε πολύ μεγαλύτερη έκταση αποκαλύφθηκε οργανωμένο νεκροταφείο που χρονολογείται από τον 6ο ως τον 3ο αι π.Χ. και επαναχρησιμοποιήθηκε για την ταφή νεκρών κατά τον 12 αι. μ.Χ. Οικιστική χρήση διαπιστώθηκε στο νότιο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου, όπου ανασκάφηκαν δύο αγροικίες ρωμαϊκών χρόνων με αγροτοβιοτεχνικές εγκαταστάσεις.

Η ομιλία θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω του σύνδεσμου.

Διάλεξη της Προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φλώρινας Χριστίνας Ζιώτα

«Σωστική έρευνα στην Αχλάδα Φλώρινας: Το νεκροταφείο της Ύστερης Εποχής Χαλκού και η διαχρονική χρήση της ευρύτερης περιοχής».

Το νεκροταφείο Ύστερης Εποχής Χαλκού (περ. 1.400-1.100 π.Χ.) που αποκαλύφθηκε στην Αχλάδα αποτελεί μοναδικό εύρημα για την ευρύτερη περιοχή. Στον ίδιο χώρο αλλά σε πολύ μεγαλύτερη έκταση υπήρχε οργανωμένο νεκροταφείο αρχαϊκών, κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, που επαναχρησιμοποιήθηκε για την ταφή νεκρών κατά τον 12ο αι. μ.Χ. Ανασκάφηκαν, επίσης, δύο αγροικίες ρωμαϊκών χρόνων με αγροτοβιοτεχνικές εγκαταστάσεις και ένα μικρό σύνολο τάφων της ίδιας περιόδου.

Τα ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο της Αχλάδας, από την ύστερη εποχή του Χαλκού ως τα ρωμαϊκά χρόνια, καταδεικνύουν συνεχείς εμπορικές επαφές και αδιάλειπτη επικοινωνία με τον υπόλοιπο ελλαδικό και βαλκανικό χώρο. Για την αρχαϊκή και κλασική περίοδο η αρχαιολογική έρευνα καλύπτει τα κενά των ιστορικών πηγών και συμπληρώνει τις γνώσεις μας για το βασίλειο της αρχαίας Λύγκου, πριν από την ενσωμάτωση των εθνών της Άνω (ορεινής) Μακεδονίας στο μακεδονικό κράτος των Αργεαδών από τον Φίλιππο Β΄, προβάλλοντας μια εικόνα αδιαφοροποίητη σε σχέση με τα υπόλοιπα νεκροταφεία που έχουν ανασκαφεί στη Μακεδονία. Εκτός από τη λειτουργία εμπορικών δικτύων και τις επαφές με εργαστηριακά κέντρα που επηρεάζουν την εγχώρια παραγωγή, απηχούνται οι ίδιες εσχατολογικές δοξασίες, παρόμοιες αντιλήψεις για την ενδεδειγμένη μεταχείριση των νεκρών, παρόμοιες τελετουργικές διαδικασίες και έθιμα ταφής με αυτά που διαπιστώνονται σε άλλα νεκροταφεία, όπως της Σίνδου Θεσσαλονίκης, των Αιγών, της Αιανής Κοζάνης, του Αρχοντικού Πέλλας κ.ά.

Τα ευρήματα αποτελούν έμμεσες μαρτυρίες για τον καθημερινό βίο και τις βασικές ασχολίες των κατοίκων, αντικατοπτρίζουν την οικονομικά ανθηρή και στρατιωτικά ισχυρή αριστοκρατία του αρχαίου βασιλείου της Λύγκου, εμπλουτίζουν και τεκμηριώνουν τη γνώση μας για τη φυσιογνωμία του ελληνισμού της Άνω Μακεδονίας και βέβαια καταρρίπτουν πανηγυρικά βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις περί κοινωνικής και πολιτισμικής απομόνωσης της περιοχής. Με αφορμή τα διαχρονικά ευρήματα της Αχλάδας επιχειρείται μια συνολική, συνοπτική και περιεκτική επισκόπηση της ανθρώπινης παρουσίας και δράσης ανά τους αιώνες αλλά και της αρχαιολογικής έρευνας στην ευρύτερη περιοχή.